Suriye'de 14 maddelik anlaşma: Kim ne dedi?

GÜNDEM - SİYASET

⏺ Suriye'de 14 maddelik anlaşma

Suriye Hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 14 maddelik anlaşma sağlandı.

Anlaşmaya göre, Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır geçiş noktalarının, petrol ve doğal gaz sahalarının kontrolünü ele alacak, tüm SDG askeri ve güvenlik personelinin Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısına entegrasyonu sağlanacak.

Anlaşmada "SDG, egemenliği ve bölgesel istikrarı sağlamak için Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışındaki tüm Suriyeli olmayan Kürdistan İşçi Partisi (PKK) liderlerinin ve üyelerinin sınır dışı edilmesini taahhüt eder” maddesi de yer aldı. Maddeler şöyle:

1. Suriye hükümet güçleri ile Suriye Demokratik Güçleri (SDF) arasındaki tüm cephelerde ve temas hatlarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanması ve SDF askeri birliklerinin yeniden konuşlandırılması için ön adım olarak Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesi.
2. Deyrez-Zor ve Rakka vilayetlerinin idari ve askeri olarak derhal Suriye hükümetine devredilmesi. Bu, tüm sivil kurum ve tesislerin devredilmesini ve Suriye devletinin ilgili bakanlıklarında mevcut çalışanların kadrolarının derhal belirlenmesine yönelik kararnamelerin çıkarılmasını içerir.
3. Heseke Vilayetindeki tüm sivil kurumların Suriye devletinin kurumlarına ve idari yapılarına entegre edilmesi.
4. Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır geçiş noktalarının, petrol ve doğal gaz sahalarının kontrolünü ele alacak ve kaynakların Suriye devletine iadesini sağlamak için düzenli kuvvetler tarafından koruma altına alınacak; Kürt bölgelerinin özel durumu da dikkate alınacaktır.
5. Gerekli güvenlik incelemelerinin ardından, tüm SDG askeri ve güvenlik personelinin Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısına "bireysel" olarak tam entegrasyonu, buna göre askeri rütbeler, mali haklar ve lojistik gereksinimlerin sağlanması.
6. Suriye Demokratik Güçleri (SDG) liderliği, eski rejimin kalıntılarını saflarına dahil etmekten kaçınmayı ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki bölgelerde bulunan eski rejimin kalıntılarından subayların listelerini sağlamayı taahhüt eder.
7. Siyasi katılım ve yerel temsilin garantisi olarak, Haseke Valiliği görevini üstlenecek bir adayın atanmasına ilişkin bir başkanlık kararnamesinin çıkarılması.
8. Ayn el-Arab (Kobani) şehrindeki yoğun askeri varlığın kaldırılması, şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücünün kurulması ve Suriye İçişleri Bakanlığına idari olarak bağlı yerel bir polis gücünün muhafaza edilmesi.
9. IŞİD tutsakları ve kampları dosyasından sorumlu idarenin ve bu tesislerin güvenliğini sağlamakla görevli güçlerin Suriye hükümetiyle bütünleştirilmesi, böylece Suriye hükümetinin bunların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenmesi.
10. Ulusal ortaklığı sağlamak amacıyla, SDG liderliği tarafından merkezi devlet yapısı içinde yüksek rütbeli askeri, güvenlik ve sivil pozisyonlarda görev yapacak adayların listesinin kabul edilmesi.
11. Kürt kültürel ve dil haklarının tanınmasını ve kayıt dışı/vatansız kişiler ve önceki on yıllardan birikmiş mülkiyet hakları talepleri de dahil olmak üzere, çözülmemiş hak temelli ve sivil sorunların ele alınmasını öngören 2026 tarihli 13 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin memnuniyetle karşılanması.
12. SDG, egemenliği ve bölgesel istikrarı sağlamak için Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışındaki tüm Suriyeli olmayan Kürdistan İşçi Partisi (PKK) liderlerinin ve üyelerinin sınır dışı edilmesini taahhüt eder.
13. Suriye devleti, bölgenin güvenliğini ve istikrarını sağlamak amacıyla, Amerika Birleşik Devletleri ile koordinasyon içinde, Uluslararası Koalisyonun aktif bir üyesi olarak terörizme (DEAŞ) karşı mücadeleye devam etmeyi taahhüt eder.
14. Afrin ve Şeyh Maksoud bölgelerindeki sakinlerin evlerine güvenli ve onurlu bir şekilde dönüşleri konusunda anlaşmalara varılması için çalışılacaktır. (ANKA)

Kim ne dedi?

- Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile telefonla görüşme gerçekleştirdiklerini ifade ederek, "Olumsuz hava koşulları nedeniyle Sayın Mazlum Abdi ile bir araya gelemedik. Bu sebeple görüşmemizi telefon aracılığıyla gerçekleştirdik ve süreci değerlendirdik" diye konuştu.

- SDG Komutanı Mazlum Abdi: 6 Ocak'tan bu yana bir savaş içindeyiz. Şam'a gitmeden önce halkımıza birtakım açıklamalarda bulunmak istedim. Her şeyden önce bu savaş bize farz kılındı. Bu savaşın büyüyüp bir iç savaş olmaması –bu yönde hazırlanmıştı- büyümemesi için, büyük bir iç savaşın önünü almak için Rakka ve Deyrizor'dan Haseke'ye çekilme kararı aldık. Sonuna kadar kazanımlarımızı koruyacağız. 14 yılda başardıysak bundan sonra da başaracağımıza inanıyorum. Şam'dan döndükten sonra yapılan anlaşmanın içeriğine dair açıklama yapacağız."

- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile telefonda görüştü.

- ANKA'nın haberine göre Erdoğan, Suriye topraklarının terörden tamamen arındırılmasının hem Suriye hem de bölgenin tamamı için gerekli olduğunu ifade etti. Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’ye terörle mücadele başta olmak üzere birçok alanda desteğinin artarak süreceğini kaydetti.

- ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack: Bu anlaşma, birleşik bir Suriye için yeniden diyalog ve iş birliğinin yolunu açmaktadır. Başkan Şara, Kürtlerin Suriye'nin ayrılmaz bir parçası olduğunu teyit etmiştir ve Amerika Birleşik Devletleri, terörle mücadelede kalıcı bir savaş sürdürürken, IŞİD'e karşı mücadelede tarihi ortağımızın Küresel Koalisyon'un en yeni üyesiyle sorunsuz bir şekilde entegre olmasını sabırsızlıkla beklemektedir.

Dışişleri Bakanlığı: Suriye’nin geleceğinin terörden ve tefrikten değil; beraberlik, bütünleşme ve entegrasyondan geçtiğinin, ülkedeki tüm gruplar ve fertler tarafından tam manasıyla anlaşılmış olmasını ümit ediyoruz. Türkiye, Suriye Hükümeti’nin halkın rızasına dayalı kapsayıcı ve bütünleştirici bir icraat anlayışıyla sürdürdüğü terörle mücadele çabaları ile ülkenin yeniden inşasına yönelik çalışmalarını desteklemeye devam edecektir.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran: Anlaşma koşullarının yerine getirilmesini yakından takip edeceğiz. Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliği Türkiye için vazgeçilmezdir. Türkiye, komşusunun güvenliğini kendi güvenliğinden ayrı görmeyen; barışı ilke, istikrarı hedef edinen bir devlettir.

⏺ Yasadışı bahis operasyonu: Erdoğan'a mektup gönderen isim gözaltında

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen yasadışı bahis soruşturması kapsamında Cihan Şanlı( Eski Adana Demirspor Yönetim Kurulu Üyesi), Burak Soylu (HAR Group A.Ş. ve Bilet Dükkânı Turizm A.Ş. sahibi) ve Yavuz Başsav gözaltına alındı. Sabah'ın haberine göre üç şüpheliye ait banka hesaplarındaki 3 milyar TL'ye el konuldu.

Gözaltına alınan Burak Soylu’nun ismi, 2019’da “Cumhurbaşkanı Erdoğan mektup arkadaşı ile görüştü” başlıklı haberlerle gündeme gelmişti. Haberlerde, Erdoğan’ın cezaevindeyken mektuplaştığı Burak Soylu ile yıllar sonra buluştuğu aktarılmıştı.

⏺ CHP'nin Meclis eylemi 11. gününde

CHP'lilerin, en düşük emekli aylığının 39 bin lira olması için başlattığı "Meclis'i terk etmeme" eylemi 11'inci gününde sürüyor.

⏺ Avukat Koçhan: 'Murat Çalık açık yarayla cezaevinde'

Avukat Melih Koçhan, tutuklu olan Beylikdüzü Belediye Başkanı Murat Çalık’ın geçirdiği ikinci ameliyatın ardından enfeksiyon riski taşıyan açık yara ile cezaevi koşullarında tutulduğunu, tıbbi geçmişinin bütüncül biçimde değerlendirilmediğini belirtti.

⏺ CHP'nin uyuşturucu raporu

CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, 2023 ve 2024 verilerini karşılaştıran "Türkiye Uyuşturucu Suçları Raporu" yayımladı.

- 2023'te 251 bin 851 olan uyuşturucu olay sayısı, 2024'te 309 bin 28’e yükseldi. Uyuşturucu şüphelisi sayısı da bir yılda yüzde 19,6 artarak 374 bin 948 kişiye ulaştı.

- 2023'de yakalanan metamfetamin 22 ton iken 2024'te 33,8 tona çıktı. 2023’te uyuşturucu bağlantılı çocuk olayı sayısı, 2024’te neredeyse iki katına çıkarak 16 bin 563’e ulaştı.

⏺ İstanbul'da kar alarmı

İstanbul’da etkisini artıran soğuk ve kar yağışlı hava nedeniyle İBB, sabah saatlerinden itibaren kış şartlarıyla mücadele kapsamında tedbirler aldı. Kent genelinde 4 bin 298 kilometrelik yol ağında yürütülen çalışmalarda 11 bin 242 personel ve 3 bin 492 araç ile iş makinası görev alıyor.

EKONOMİ

⏺ Piyasalarda son durum

ABD ve Avrupa arasında yaşanan Grönland krizi, küresel piyasalarda Bitcoin ve borsaları etkiledi.

Gram altın fiyatı 6.511 TL ve ons altın fiyatı da 4.690 dolar ile rekor seviyeyi test etti.

Cuma günü 95 bin dolardan kapanan Bitcoin, bu sabah 91 bin 900 dolara kadar geriledi. Asya borsaları yeni haftaya zayıf başlangıç yaptı. ; Avrupa borsalarında da yüzde 1 civarında kayıp kaydediliyor.

⏺ Vergi yükü vatandaşın sırtında

Geçen yılki vergi gelirinin yüzde 62,4’ü KDV, ÖTV başta tüketimden alınan dolaylı vergi kalemlerinden geldi; gelir, kâr ve servetten alınan “doğrudan” vergilerin pastadaki payı yüzde 37,6’da kaldı. Merkezi yönetim bütçe gelirinin ana kaynağı olan vergi­de, 2025 yılında da yükü tüke­ticiler ile bordrolular sırtladı. (Naki Bakır - Dünya gazetesi)

DÜNYADAN

⏺ Grönland gerilimi büyüyor: Almanya keşif yaptı

- ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı almak istemesiyle başlayan gerilim giderek büyüyor. Trump, kararına karşı çıkan 8 ülkeye gümrük vergisi getirmişti. Avrupa da sert tepki göstermişti.

- Alman askerler Grönland'da keşif yaparak ülkelerine döndü. Almanya Savunma Bakanlığı, askerlerin görev süresince “önemli veriler” topladığını ve bu bilgiler ışığında NATO ortaklarıyla olası adımların değerlendirileceğini açıkladı.

- Almanya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, Norveç, İsveç ve İngiltere'nin imzaladığı açıklamada, "Gümrük vergisi tehditleri, transatlantik ilişkilerin altını oyup işin çığrından çıkması riskini taşımaktadır" denildi.

- Grönland, büyük ölçüde özerk bir yapıya sahip olmakla birlikte Danimarka’ya bağlı bulunuyor.

⏺ İspanya'da tren kazası: 22 ölü

İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinde iki hızlı tren raydan çıktı, bazı vagonlar devrildi. Kazada en az 21 kişi hayatını kaybetti. Çok sayıda yaralı var.

KÜLTÜR SANAT YAŞAM

⏺ Mabel Matiz'den Tarkan'a mesaj

Tarkan, yaklaşık 7 yıl aradan sonra İstanbul’da verdiği ilk konserinde, kendisini izlemeye gelen ünlü şarkıcı Mabel Matiz’e desteğini hatırlatarak “üm desteğimizle, kalbimizle yanındayız” demişti.

Matiz sosyal medya hesabından Tarkan'a desteği için teşekkür ederken, "Altın yürek. Sevgi dolu, vicdanlı, eşsiz yürek. Sana tanıklık edebildiğimiz için hepimiz çok şanslıyız. Sen bir efsanesin" dedi.

⏺ X'te en iyi makaleyi yazana 1 milyon dolar ödül

Sosyal medya platformu X (eski Twitter), ABD'deki kullanıcılar arasında "en iyi makale"yi yazan kişiye 1 milyon dolar (yaklaşık 43,3 milyon lira) verileceğini duyurdu. Makalelerin özgün ve en az 1000 kelime olması gerekiyor. (CNBC-e)

SPOR

⏺ Zeynep Sönmez ikinci turda

Milli tenisçi Zeynep Sönmez, Avustralya Açık tek kadınlar turnuvasının ilk turunda dünya sıralamasının 11 numarası Ekaterina Alexandrova'yı 2-1 yenerek ikinci tura yükseldi.

Zeynep Sönmez, maç sırasında fenalaşan top toplayıcı çocuğu fark ederek yanına gitti ve saha kenarına kadar çocuğa eşlik etti.

Bu anları BBC Spor servisine anlatan Sönmez, "Hareketim içgüdüseldi. Kim olsa aynı şeyi yapardı. Yardım edebildiğim için mutluyum" dedi.

⏺ Fenerbahçe farkı 1'e indirdi

Trendyol Süper Lig'in 18. haftasında Alanyaspor ile Fenerbahçe karşı karşıya geldi. Alanya Oba Stadı'nda oynanan müsabaka, sarı-lacivertlilerin 3-2'lik üstünlüğüyle sonuçlandı. Fenerbahçe, lider Galatasaray ile arasındaki puan farkını 1'e indirdi.

⏺ Eczacıbaşı Dynavit, VakıfBank'ın 19 maçlık serisini bitirdi

Vodafone Sultanlar Ligi'nin 16. haftasında Eczacıbaşı Dynavit, deplasmanda VakıfBank'ı 25-18, 24-26, 25-20 ve 25-18'lik setlerle 3-1 yendi.

Vakıfbank ligde ilk yenilgisini evinde alırken, Eczacıbaşı Dynavit de 13. galibiyetini aldı.