Kısa Dalga- Ortadoğu'da İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırısı, Gazze'deki ateşkes görüşmelerindeki anlaşmazlıklar ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan gerilime ilişkin açıklamaları bölgedeki tansiyonun yeniden yükseldiğine neden oldu.
İsrail'den hava saldırısı
İsrail ordusuna ait savaş uçakları, Suriye'nin kuzeyindeki İdlib'in doğusunda bulunan terk edilmiş Ebu Zuhur Askerî Havaalanı'nı hedef aldı. Yerel kaynaklara göre saldırı yerel saatle 03.00 sıralarında gerçekleştirildi.
Suriye devlet televizyonu El-İhbariye'ye konuşan ve adı açıklanmayan Suriyeli bir yetkili, İsrail savaş uçaklarının havaalanına 8 saldırı düzenlediğini açıkladı. Saldırılarda pist ile hangarda atıl durumdaki bir yapı hedef alındı. Can kaybı veya yaralanmaya ilişkin ise bilgi verilmedi. İsrail ordusu saldırıyla ilgili açıklama yapmadı.
ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Irak ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise saldırıya ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'nin "derin bir endişe" duyduğunu belirtti. Barrack, saldırının bölgesel istikrara katkı sağlamayan "gereksiz bir tırmanma" olduğunu ifade ederek tarafları askeri olaylar yerine diplomasi ve diyaloğa öncelik vermeye çağırdı.
Gazze'de ateşkesin ikinci aşaması
Ortadoğu'daki gerilimin bir diğer adresi ise Gazze. ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner'in, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Gazze'de ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına "engel oluşturmaması" konusunda uyardığı öne sürüldü.
CNN'e konuşan kaynaklara göre Netanyahu, Gazze'deki ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin 15 maddelik planı reddederken Kushner ile yaklaşık 4 saat süren görüşmesinde bu konuyu ele aldı. Kushner ise Fox News'e yaptığı açıklamada, Hamas'ın silahsızlanma taahhüdünü yerine getirmemesi halinde İsrail'in "işi uygun şekilde bitirmek" için ABD ve diğer müttefiklerinden daha fazla destek alacağını söyledi.
Kushner, silahsızlanma gerçekleşene kadar Gazze'nin yeniden inşasına izin verilmeyeceğini savunurken, İsrail'in herhangi bir tehdide karşı "meşru müdafaa hakkının" kısıtlanmayacağını belirtti.
Gazze'deki ateşkesin ilk aşaması 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girmişti. Buna rağmen İsrail'in saldırıları ve Gazze'ye yönelik yardım kısıtlamaları sürmüştü. Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin ayrıntılı yol haritasının Hamas tarafından kabul edildiğini açıklarken, Netanyahu 15 maddelik planı reddetmişti.
Kushner ve Mladenov'un 16 Ağustos'ta Kahire'de Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Hamas heyetiyle görüşmesinin ardından Kushner, ikinci aşamaya geçişi görüşmek üzere İsrail'e giderek Netanyahu ile bir araya gelmişti.
Trump'tan Hürmüz açıklaması
Bölgedeki gerilimin üçüncü başlığı ise ABD ile İran arasındaki kriz. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin faaliyetlerinin Umman tarafından engellenmesi halinde sert bir karşılık vereceklerini söyledi.
Fox News muhabiri Trey Yingst'in aktardığına göre Trump, Umman'ın ABD'nin Hürmüz'deki faaliyetlerine müdahale etmesi durumunda "onları fena halde bombalarız" ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca İran Devrim Muhafızları Ordusu yetkilileriyle gizli iletişim kanallarının bulunduğunu öne sürdü. İran'ın elindeki ABD mühimmatının "küçük bir kısmının" kullanıldığını savunan Trump, İran'ın orta seviyede çok sayıda silaha sahip olduğunu söyledi.
Tahran yönetiminin ABD ile varılan mutabakatın süresinin dolması konusunda "teslim olması gerektiğini" belirten Trump, "Acelem yok" dedi. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasının İran üzerinde ekonomik baskı oluşturduğunu savunan Trump, İran'ın bu konuda "blöf yaptığını" ileri sürdü.
İran ile ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakat kapsamında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın geçişlerden 60 gün boyunca ücret almaması kararlaştırılmıştı. Ancak ABD'nin bu yükümlülüğü yerine getirmediğini savunan İran, boğazdaki geçişleri kısıtlamıştı.
İki ülke arasındaki gerilim daha sonra Hürmüz Boğazı çevresinde çatışmalara dönüşmüş, İran ise Umman ile boğazda gemiler için güvenli geçiş yollarının belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.