Kısa Dalga - MHP lideri Devlet Bahçeli'nin 22 Ekim 2024'te Meclis'te yaptığı konuşmayla başlayan ve iktidarın 'Terörsüz Türkiye' olarak adlandırdığı süreçte önemli kritik adımlar atılıyor.
Çözüm süreci kapsamında TBMM'de oluşturulan Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu ortak rapor üzerinde yürüttüğü çalışmalarda sona yaklaştı.
Rapor grubu olmayan partilere verildi
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun rapor çalışmaları kapsamında, siyasi parti gruplarının temsilcileri ve grubu bulunmayan siyasi partilerin Komisyon üyelerini kabul etti. Parti temsilcilerinin raporla ilgili açıklamaları şöyle:
- EMEP Genel Başkan Yardımcısı İskender Bayhan: Bu komisyondan oy birliğiyle şerhsiz bir raporun çıkması zor görünüyor.
- TİP Milletvekili Ahmet Şık: 10 yıl önceki süreçte AKP'li üyelerin yazdığı bir rapor vardı. Görebildiğim kadarıyla- eğer yanılıyorsam zaten çıkıp özürümü dilerim - ama hızlıca baktığımda o raporun gerisinde olduğunu söyleyebilirim.
- Hüda Par Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu: Muhtemelen bu hafta ya da en geç önümüzdeki hafta komisyon toplanacak ve rapor son şeklini alacak.
- Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Doğan Bekin: Raporda gördüğümüz kadarıyla Umut hakkı ile ilgili bir konu yok. AİHM kararlarına vurgu yapılıyor.
- DSP Genel Başkanı Önder Aksakal: Okuyacağız, inceleyeceğiz. İçinde ne var ne yoksa ona göre görüşümüzü paylaşacağız. Bir an evvel bu konuların sürüncemede bırakılmaması görüşü hakim.
60 sayfalık raporda 'demokratikleşme önerileri'
Taslak raporun 18 Şubat Çarşamba günü komisyon toplantısında oylanması bekleniyor. BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın haberine göre raporda "umut hakkı" ifadesi doğrudan yer almadı ancak dolaylı bir tarife yer verildi. 60 sayfalık raporda, 'demokratikleşme önerilerileri' ve temel başlığı altında şu öneriler yer aldı:
- İnfaz mevzuatının AİHM ve AYM içtihatları ile uluslararası sözleşmeler bağlamında gözden geçirilerek yeniden ele alınması
- Mahkumların infaz süreçlerinin, koşullu salıverilme şartları ile infaz süreleri de dâhil olmak üzere ceza hukukunun evrensel ilkeleri kapsamında daha adil, daha eşitlikçi ve daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınması
- Hasta ve yaşlı hükümlüler için, yaşam hakkının her hakkın önünde olduğu gerçeği göz önüne alınarak, infaz ertelemesi müessesesi değerlendirilmeli
- Cezaevleri idare ve gözlem kurullarının yapısı ve karar süreçleri, uygulamadaki aksaklıklar tespit edilerek gözden geçirilmeli
- AİHM ile AYM'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, tutuksuz yargılamanın tüm yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmeli
- Kanundaki tutuklama şartlarına bağlı kalınarak, tutuklamanın istisna olduğu ilkesine uygun biçimde mevzuat gözden geçirilmeli
- Şiddet içermeyen hiçbir fiil terör suçu olarak nitelendirilmemeli ve ifade özgürlüğü kapsamında olması gereken eylemler terör suçu sayılmamalı
- Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ve ilgili mevzuatın kanuni belirlilik ilkesi çerçevesinde ifade özgürlüğünü güçlendirecek şekilde yeniden düzenlenmeli
- Doğuştan gelen, dokunulamaz ve devredilemez nitelikteki, insan onurunun vazgeçilmez bir parçası olan temel hak ve özgürlüklerin tam ve eksiksiz kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması hedefiyle mevzuat gözden geçirilmeli
- Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun hak ve özgürlükleri genişletecek ve hakkın özünü muhafaza edecek şekilde yeniden düzenlenmeli
- Şiddet çağrısı, nefret söylemi ve terör propagandasıyla etkin mücadele sürdürülürken, hukuki sınırlar içinde kalan her türlü eleştiri, itiraz ve talebin demokratik yaşamın ayrılmaz bir parçası olarak korunduğunu gözetmek ve temin etmek maksadıyla; basın ve yayınla ilgili kanunlar gözden geçirilmeli
- Haberleşme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Bu hükme bağlı olarak uygulamada basın özgürlüğünü sınırlayıcı sonuçlar doğuran yasalar hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri çerçevesinde yeniden ele alınmalı
- Anayasa'nın 79'uncu maddesi çerçevesinde genel yargısal süreçler ile seçim yargısının belirlilik ve kanunilik ilkelerine uygun şekilde düzenlenmesi amacıyla yeni bir Siyasi Partiler Kanunu ile yeni seçim kanunları hazırlanmalı
- Demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarından olan siyasi partilerin kurumsal kimliklerinin korunması esas alınarak uygulamalar gözden geçirilmeli. Siyasi Etik Kanunu'nun hazırlanmalı
'Silah bırakılması'
Raporda, "Silahların bırakılması süreciyle birlikte ele alınacak müstakil yasanın, sürecin sonuçlarını tümüyle ortadan kaldıracak ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ölçüde kapsayıcı olması tavsiye edilmektedir" denildi.
Raporda, silah bırakan PKK mensuplarının topluma yeniden kazandırılması, suç işlememiş olanların sivil hayata entegrasyonu ve hukuki durumlarının adil ve şeffaf bir çerçevede ele alınması gerektiği vurgulandı. Geçmişin acıları travmalarının onarılması, farklı toplumsal kesimler arasında güven duygusunun yeniden tesis edilmesi ve ortak bir gelecek perspektifinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.