GÜLSEVEN ÖZKAN
20-21 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilen 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yaklaşık 2,5 milyon adayın katılımıyla üç oturumda tamamlandı. 20 Haziran'da Temel Yeterlilik Testi (TYT), 21 Haziran'da ise Alan Yeterlilik Testleri (AYT) ve Yabancı Dil Testi (YDT) uygulandı. Sınavın ardından özellikle AYT Matematik ile Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testlerindeki bazı sorular kamuoyunda tartışma konusu oldu.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), adaylardan gelen itirazlar ve yapılan madde analizlerinin ardından 2026-YKS'ye ilişkin değerlendirme sürecini tamamladı.
ÖSYM'den yapılan açıklamaya göre, 20 Haziran'da uygulanan TYT ile 21 Haziran'da gerçekleştirilen AYT'nin madde analizleri incelenerek cevap anahtarlarının kontrol süreci tamamlandı. ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından itirazlar bilimsel açıdan değerlendirildi. Bu kapsamda, AYT Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 23 numaralı sorunun "C" olarak açıklanan doğru cevabı "A" olarak değiştirildi. Ayrıca AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı'ndaki 20 numaralı sorunun ise iptal edilmesine karar verildi. ÖSYM, sınav puanlarının 2026-YKS Kılavuzu'ndaki ilgili hükümlere göre hesaplanacağını bildirdi.
Sınav bitti, tartışmalar başladı
Sınavın ardından en çok tartışılan sorulardan biri, Türk Dili ve Edebiyatı testindeki Halide Edib Adıvar'ın "Handan" romanına ilişkin soru oldu. Soruda roman karakterinin adı "Neriman" olması gerekirken "Nermin" olarak yazılması, adaylar ve eğitimciler tarafından eleştirildi.
Uzmanlar, karakter adındaki bu yanlışlığın sorunun bilimsel niteliğini zedelediğini ve farklı edebi eserlerde de "Nermin" isimli karakterlerin bulunması nedeniyle adaylarda kafa karışıklığı oluşturabilecek nitelikte olduğunu belirtti.
Uzmanlar, karakter adındaki bu yanlışlığın sorunun bilimsel niteliğini zedelediğini ve farklı edebi eserlerde de "Nermin" isimli karakterlerin bulunması nedeniyle adaylarda kafa karışıklığı oluşturabilecek nitelikte olduğunu belirtti.
Matematik sorusunun doğru şıkkı değişti
Matematik testindeki "türev grafiğinden fonksiyonun kök aralığını bulma" sorusu da tartışmaların odağında yer aldı. Bazı eğitimciler, ÖSYM'nin ilk açıkladığı "C" şıkkının doğru olmadığını, doğru cevabın "A" seçeneği olduğunu savundu. ÖSYM'nin yaptığı inceleme sonucunda da söz konusu sorunun doğru yanıtı "A" olarak değiştirildi.
CİMER'e başvurular yapılıyor
Ancak sınav sonrası günlerce süren "hatalı soru" tartışmalarına ÖSYM'nin aldığı karar da fayda etmedi. Özellikle matematik sorusuna ilişkin tartışmalar kararın ardından da devam etti. Sosyal medyada çok sayıda aday ve veli, sorunun iptal edilmesi gerektiğini savunurken CİMER’e başvurular yapılmaya başlandı.
Sosyal medya platformu X üzerinden itirazda bulunan adaylar CİMER’e yaptıkları başvurularda AYT Matematik 23. sorusunun mevcut MEB müfredatının dışına çıktığını savundu. Sorunun çözümünün lise düzeyinde beklenemeyecek ileri düzey matematiksel ispatlar gerektirdiğini öne süren adaylar, bu nedenle sorunun yeniden incelenmesini ve iptal edilmesini talep etti.
Bir aday, ÖSYM’nin cevap anahtarını “C”den “A”ya çevirmesinin "emek kaybına" neden olduğunu belirterek CİMER’e başvurdu. Soruyu sınavda “C” olarak çözdüğünü ifade eden aday, cevap anahtarının sonradan değiştirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savunarak sorunun iptal edilmesini istedi.
Bir diğer CİMER başvurusunda ise aday, matematik sorusunun bilimsel açıdan çift cevaplı ve yoruma açık olduğu görüşünü dile getirdi. Başvuruda, bağımsız akademisyenler arasında da görüş ayrılığı bulunduğu, bu nedenle cevap anahtarı değiştirilmek yerine sorunun iptal edilmesi gerektiği ifade edildi.
Soruya itiraz eden adaylar, sorunun ölçme ve değerlendirme ilkelerine aykırı olduğu savundu. Adaylar, Danıştay’ın benzer durumlarda verdiği kararları da gerekçe göstererek bağımsız bir akademik kurul tarafından yeniden incelenmesini ve sorunun tamamen iptal edilmesini talep etti.
"Soru iptal edilmeli"
Eğitim Uzmanı Onur Soğuk da sorunun iptal edilmesi gerektiğini savundu. Soğuk, “Matematik sorusuyla ilgili pek çok hoca videosu izledim, pek çok hoca ile görüştüm. Kendi nihai yorumum şudur. Cevabın A olduğunda tartışma yok. Yalnız sorunun soruluş tarzı muğlak ve çoğu öğrenci bu muğlaklıktan C şıkkına yöneliyor. Dolayısıyla bu sorunun kesinlikle iptali gerekir” dedi.
"Geç kalan adayı sınava almıyorsunuz ama hatalı soruda da kimse hesabını vermiyor"
Eğitimci İlhan Sevin de “YKS’ye saniyelerle geç kalan adayı sınava almıyorsunuz; ancak böylesine önemli bir sınavda hatalı soru çıktığında bunun hesabını kimse vermiyor. Adaylardan beklenen titizlik, ÖSYM, YÖK ve MEB tarafından da aynı şekilde gösterilmelidir. Milyonlarca gencin emeği söz konusuysa, hesap verebilirlik de en az kurallar kadar önemli olmalıdır” ifadelerini kullandı.
"Özensizliğinizin bedelini neden çocuklar ödesin?"
Sosyal medyada öne çıkan bazı yorumlar şöyle:
“Soru iptal edilmeli… Soruyu 100 uzman çözmüş, 50-50 ayrılmışlar. Çocuklardan bunu 2-3 dakika içinde çözmesi isteniyor. 100 tane akıllı bir aydır tek sonuca varamamış. Yazıklar olsun.
“Yaptığınız düzensiz ve özensizliğin bedelini neden çocuklar ödesin? Kendi evladım da olmak üzere tüm evlatlar için CİMER başvurusu…”
“Ben, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na katılan bir adayım. Alan Yeterlilik Testi içerisindeki matematik bölümü 23. soruyla ilgili ciddi bir hak kaybı yaşıyorum.
Soruyu çözdüğümde doğru cevabın C şıkkı olduğunu belirledim ve ilk açıklanan cevap anahtarı da bunu doğruluyordu. Ancak sonra ÖSYM tarafından yapılan bir inceleme sonucu cevabın C değil A olması gerektiği belirtildi ve cevap değiştirildi.
Yıllardır büyük bir emekle hazırlandığım bu sınavda, doğru olduğunu bildiğim bir sorunun değiştirilmesi büyük bir haksızlık ve emek hırsızlığıdır. Bu durum motivasyonumu ciddi şekilde zedeledi. Bu nedenle söz konusu sorunun iptal edilmesini veya C ve A şıklarının her ikisinin de doğru sayılmasını talep ediyorum. Gereğinin yapılmasını arz ederim.”
“Soruyu hazırlayanlar bile yanlış şıkkı işaretlemiş, öğrencilerden doğru cevabı bulmasını mı istiyorsunuz? Matematik hocaları arasında bile ihtilaf varken bu soru iptal edilmeli.”
Adaların puanları nasıl etkilenecek?
ÖSYM'nin aldığı kararın adayların puanlarına nasıl yansıyacağı ise merak konusu oldu. Eğitim Uzmanı Salim Ünsal, matematik sorusunda yapılan cevap anahtarı değişikliğinin genel değerlendirme sistemini değiştirmeyeceğini söyledi.
Ünsal, matematik testindeki 23. sorunun doğru cevabının değiştirilmesinin sınavın yine 40 soru üzerinden değerlendirileceği anlamına geldiğini belirterek, "Bir tanesinin cevap anahtarı değiştirildi. Onda bir şey olmayacak. Matematik testini yine 40 soru üzerinden değerlendirecekler" dedi.
Cevap anahtarındaki değişikliğin yalnızca ilgili soruyu etkilediğini ifade eden Ünsal, ÖSYM'nin ilk açıkladığı cevap anahtarına göre "C" şıkkını işaretleyen adayların bu soruyu yanlış cevaplamış sayılacağını, doğru cevap olan "A" seçeneğini işaretleyen adayların ise bir doğru kazanacağını söyledi.
"ÖSYM'nin ilk yayınladığı haliyle cevaplandıranlar yanlış cevap vermiş sayılacaklar. Şimdiki değişiklikte doğru olan cevabı işaretleyen öğrenciler ise bir soruyu doğru cevaplandırmış olarak kabul edilecekler. Dolayısıyla onlar için avantaj olacak" ifadelerini kullanan Ünsal, bu durumun genel sıralamada büyük bir değişiklik yaratmayacağını vurguladı.
Edebiyat testinde iptal edilen soruya ilişkin de değerlendirmede bulunan Ünsal, bu sorunun tüm adaylar için değerlendirme dışı bırakılacağını belirterek, "İptal edildiği için doğal olarak o soruyu cevaplandıranlar da cevaplandırmayanlar da o sorudan herhangi bir kazanç veya kayıp elde etmeyecekler" diye konuştu.
Sıralamalarda büyük değişim olur mu?
Bu nedenle testin 40 yerine 39 soru üzerinden değerlendirileceğini kaydeden Ünsal, soru sayısının azalmasının her bir sorunun katsayısını sınırlı da olsa artıracağını söyledi.
"39 soru üzerinden değerlendirme yapılacağı için her bir sorunun katsayısı az da olsa artacaktır. Normalde diyelim ki bir soru 3,18 katkı sağlayacakken, 39 soruya düştüğünde bu 3,20 ya da 3,21 olabilir. Soru sayısı azalınca bir sorunun katsayısı artacaktır. Ama bu sıralamaları çok büyük ölçüde etkileyecek bir durum değil” diyen Ünsal, adayların bu konuda endişe duymasını gerektirecek bir tablo bulunmadığını ifade etti.
Ünsal, esas önemli noktanın kararın sınav sonuçları açıklanmadan önce verilmiş olması olduğuna dikkat çekerek, "Esas kaos, sınav sonuçları ilan edildikten sonra böyle bir değişiklik yapılmış olsaydı ortaya çıkardı. Henüz değerlendirme bitmeden yapılan değişiklikler kaotik bir sonuç yaratmaz" değerlendirmesinde bulundu.
“Değişikliğin şimdi yapılması doğru oldu”
ÖSYM'nin zamanlama açısından doğru bir adım attığını belirten Ünsal, "Eğer bir değişiklik olacaksaydı şimdi olması gerekiyordu. Bence ÖSYM bir soruyu iptal ederek, diğerinin de akademik olarak doğru cevabını değiştirerek doğru olan işlemi yaptı ve bunu zamanında yaptı" dedi.
Kararın adayların puan ve sıralamalarında ciddi bir değişikliğe yol açmayacağını dile getiren Ünsal, "Bu adayları etkileyecek bir durum yok. Sonuçlar açıklandıktan sonra bir değişiklik yapılmış olsaydı öğrenciler açısından kriz ve stres yaratabilirdi. Şu an için böyle bir durum söz konusu değil" ifadelerini kullandı.
İptal edilen soruyu doğru yanıtlayan bazı adayların itiraz edebileceğini ancak bunun dışında önemli bir mağduriyet beklemediğini söyleyen Ünsal, "Sadece iptal edilen soruyu doğru cevaplandıran öğrenciler, 'Biz bu soruyu doğru cevaplandırmıştık' diyerek itiraz edebilirler. Onun haricinde diğer adaylar için çok itirazlık bir durum yok. Burada bir adayın diğerlerine göre belirgin şekilde avantajlı hâle gelmesi de söz konusu değil" ifadelerini kullandı.