Faruk Bildirici doktorların ekran tarifesini açıkladı: İzleyici kandırılıyor

Faruk Bildirici doktorların ekran tarifesini açıkladı: İzleyici kandırılıyor

Medya ombudsmanı Faruk Bildirici, kimi doktorların televizyon programlarına ücnet karşılığında çıktığını belirterek, “İnsanlar ekrana çıkan doktorun o alanın “en iyisi” olduğuna ve doğru bilgi verdiğine inanıyor. Konukların ekrana çıkmak için para ödediğini bilmiyor; kandırılıyorlar” dedi.

 Gazeteci, medya ombudsmanı Faruk Bildirici, televizyon programlarına çıkarılan doktorlardan ne kadar ücret istendiğini açıkladı. 

Bildirici, farukbildirici.com sitesindeki “İşte televizyonlarda doktorlara uygulanan ücret tarifesi” başlıklı son yazısında, adının yazılmasını istemeyen bir plastik cerrahın şu anlatımına yer verdi:

Medikal firmalar sponsor oluyor

“Programlarda Canan Karatay, Ümit Aktaş gibi reytingi olan birkaç isim dışında tümünden para alınıyor. Ben bir plastik cerrah olarak rekabette geri kalmamak için televizyon programlarına aylık bütçe ayırıyorum. 

Bazen firmalar sponsorluk yapıyor. Örneğin ben plastik cerrah olarak medikal firmalardan malzeme alıyorum. Diyorlar ki, ‘aylık 200-300 bin liralık malzeme alırsan karşılığında iki Çağla Şikel programı promosyon! Parasız program yok artık.”

 

Bildirici’nin yazısında programların talep ettiği ücrete dair bilgiler şöyle: “Paralı programlarla ilgili araştırmamı sürdürürken bir arkadaştan, dokuz televizyon kanalındaki sağlık ve life style programların tarifesiyle ilgili bir liste geldi.

      Çağla Şikel ile yeni bir gün (FOX), Demet ve Alişan ile Sabah Sabah (Star), Burcu ile Hafta Sonu (Star), Konuştukça (Kanal D), Kendine İyi Bak (Show), Sağlık Saati (A Haber), Önce Sağlık (Ülke TV), Baştan Sona Sağlık (CNN Türk) programlarından bir yanıt alamadım. Sadece üç programcı sorularımı yanıtladı.

Balçiçek İlter: Para alınmıyor

Bendeki ücret tarifesinde Kanal D’deki “Balçiçek’le sohbete geldik” programına 10 dakika çıkmanın karşılığı 14 bin 950 lira olarak görünüyordu. Balçiçek İlter, bunun doğru olmadığını söyledi:

    “Programa ücretli konuk tabii ki alınmıyor. Zaten konuklarım ünlü ve popüler isimler, onlar niye paralı çıksınlar, anlamadım. Belki advertorial çekimler için kanalın reklam anlaşmasını mı farklı anlattılar? Hem benim programım iç yapım, üstelik doktor konuk da yok, life style program.

TV NET’te “Sağlık Raporu” programını sunan Asuman Sungur’a da “Programınıza 10 dakika çıkmak için 4 bin 600 lira alındığı doğru mu” diye sormuştum; şu yanıtı verdi:

“Benim ücretim o kadar değil ama genelde sağlık içeriği olan tüm programlardan bu ücretler alınıyor. Ücretli sağlık programları ve içine sağlık yedirilen kadın programları. Piyasa böyle maalesef. Kendisi başvuran da oluyor. Biz de arıyor ve teklif ediyoruz. Ama herkes ücretli değil tabii ki.” 

     24 TV’deki “Sağlık Merkezi” programının sunucusu Meral Karadağ da “Biz böyle ücret talep etmedik. Ben 12 yıldır kanalın elemanı olarak programı içeriden gerçekleştiriyorum” dedi ve özetle şunları söyledi:

    “Dönem dönem büyük hastane gruplarıyla proje bazında anlaşmamız oluyor. Fakat emin olun ön planda tuttuğumuz hiçbir zaman yine maddiyat değil. Hem branşları hem konuları izleyiciden gelen taleplere göre değerlendiriyoruz. Daha çok cerrahi branşları talep ediyorlar. Fakat bazı PR’cılar maalesef müşterilerine bizim adımıza ücret verip görüşüyorlar, başıma iki kez geldi. Bizler yılların sağlık editörüyüz. Mesleğimizin karalanması bizim de hoşumuza gitmez. Ha mankenlerin yaptığı programları bilemem. O programları çoğunlukla yapım şirketleri hazırlıyor.

Demet ve Alişan’da 15 dakika 14 bin lira

Üstelik de manken ya da sanatçı gibi yayıncı olmayan kişilerin sunduğu programlarda konuklardan istenen ücretler daha yüksek. Bana gönderilen ücret listesinde FOX TV’de yayımlanan “Çağla Şikel ile Yeni Bir Gün” programına 15 dakika çıkmanın ücreti 28 bin 750 lira, Star’da yayımlanan “Demet ve Alişan ile Sabah Sabah” programının 15 dakikası için ise 16 bin 100 lira alındığı belirtiliyordu.

“Çağla Şikel ile Yeni Bir Gün” programı yetkililerine ulaşamadım. Ama bir doktor arkadaşım Demet Akalın ile Alişan’ın programını hazırlayanlarla görüştü, ona verdikleri bilgi şöyle:

“Programa 15 dakika çıkmak için aldığımız ücret 14 bin lira. Şirket adına fatura kesilmesini isterseniz KDV’yi de ekleriz. Soruları siz önceden hazırlayıp bize veriyorsunuz, programda o sorular size yöneltiliyor. Ama ocak ve şubat ayları doldu, sizi daha sonrası için sıraya alabiliriz.” 

Yasal durum

Televizyon dünyası ve sağlık camiasında olağan bir uygulama halini alsa da programlara parayla konuk çıkarılması, 6112 sayılı RTÜK yasasına aykırı. Yasanın dokuzuncu maddesi “gizli ticari iletişimi” yasaklıyor; ticari iletişimlerin “yanıltıcı olmamasını ve tüketicinin çıkarlarına zarar verilmemesini” öngörüyor. 

     Yasanın sekizinci maddesinde de “Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez” deniyor.  Oysa para veren doktor, avukat, belediye başkanları, uzman ve iş insanlarının gizli reklamı yapılarak haksız rekabet ortamı yaratılıyor. 

   Sonuçta paralı programlarda, örtülü reklam yapılıyor. İşin içine para girince de bu programlarda amacın salt izleyiciyi bilgilendirmek olduğu söylenemez. Üstelik de izleyiciler konukların para ödediğini bilmiyor; kandırılıyorlar.  

   Bu programların yapımcıları ve sunucuları, özellikle sağlık programlarına ücretli konuk almaktan bir an önce vazgeçmeli. Çünkü insanlar ekrana çıkan doktorun o alanın “en iyisi” olduğuna ve doğru bilgi verdiğine inanıyor. Oysa para ödeyip ekrana çıkan doktorlar çoğu kez o alınan “en iyisi” olmadığı gibi bilgi vermekten çok kendisinin ya da hastanesinin reklamını yapmayı amaçlıyor. Türk Tabipleri Birliği tarafından yayımlanan Hekimlik Mesleği Etik Kuralları “doktorların mesleğini uygularken reklam yapmasını” yasaklıyor. Yayıncılık açısından da insan sağlığının reklam aracı haline getirilmesi kabul edilemez.”

Etiketler :