ABD’de peş peşe sistem arızaları: Ulusal Güvenlik Ajansı’nın gizli ağı çöktü

ABD’de son günlerde kamu kurumlarını, havacılık sistemlerini ve finans kuruluşlarını etkileyen teknoloji arızalarına bir yenisi eklendi. ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) çalışanlarının gizli ve çok gizli bilgileri paylaşmak için kullandığı NSANet ağı devre dışı kaldı. Arıza nedeniyle kurumun bazı iç sistemleri etkilendi. NSA, kritik görevlerin sürdüğünü açıklarken, olayın nedeni ve kesintinin kapsamı konusunda ayrıntı vermedi.

·

Kısa Dalga- ABD’de son günlerde peş peşe yaşanan dijital altyapı sorunları, ülkenin kritik kurumlarının kullandığı teknolojik sistemlerin güvenilirliğini yeniden tartışmaya açtı.

Son gelişme, ABD’nin en önemli istihbarat kurumlarından biri olan Ulusal Güvenlik Ajansı’nda (NSA) yaşandı. Kurumun gizli bilgilerin kurum içinde paylaşılmasını sağlayan NSANet adlı iletişim ağı 17 Kasım Salı günü devre dışı kaldı.

ABD basınına göre, arıza NSA çalışanlarının gizli bilgileri paylaşmak için kullandığı kurum içi iletişim ağını etkiledi. Kesintinin ardından kurumun Maryland eyaletindeki Fort Meade merkezinde ve diğer bazı birimlerinde çalışanların mesaiye geliş saatlerinin düzenlenmesi gerekti.

Olayın dikkat çekici yanı ise bunun ABD’de son günlerde yaşanan ilk büyük sistem arızası olmaması. Birkaç gün önce FAA'nın hava trafik kontrol sisteminde meydana gelen iletişim sorunu, ülke genelindeki havalimanlarında uçuşların durdurulmasına, binlerce seferin iptal edilmesine ve yolcuların saatlerce beklemesine neden olmuştu.

NSA'nın gizli ağı neden çöktü?

Uzmanlara göre, NSANet, sıradan bir kurum içi mesajlaşma sistemi değil. ABD Ulusal Güvenlik Ajansı çalışanlarının gizli bilgileri kurum içinde paylaşmasına ve iletişim kurmasına imkân sağlayan, sınıflandırılmış bilgilerin aktarımında kullanılan bir ağ.

NSA, ABD'nin elektronik istihbarat faaliyetlerinde merkezi bir role sahip. Yabancı ülkelerin elektronik haberleşmelerinin izlenmesi, telefon görüşmeleri, e-postalar ve mesajlar üzerinden istihbarat toplanması, şifrelerin çözülmesi ve siber operasyonlar kurumun görev alanları arasında bulunuyor.

Bu nedenle kurumun iç iletişim ağında yaşanan kesinti, yalnızca çalışanların günlük işlerini etkileyen sıradan bir teknik arıza olarak değerlendirilmiyor.

NSA yaptığı açıklamada sorunun planlı bakım çalışması sırasında ortaya çıktığını belirtti. Kurumun açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Ulusal Güvenlik Ajansı, planlanmış rutin bakım sırasında geçici bir performans düşüşü yaşadı. Bazı iç sistemler etkilenmiş olsa da görev açısından kritik kabiliyetler tamamen çalışır durumda."

NSA ayrıca altyapısının planlı bakım veya beklenmedik olaylar sırasında faaliyetlerin devam etmesini sağlayacak birden fazla yedekleme katmanına sahip olduğunu bildirdi.

Ancak kurum, hangi sistemlerin etkilendiğini, kesintinin ne kadar sürdüğünü ve NSANet'in ne zaman tamamen normale döndüğünü açıklamadı.

Çalışanlara 'Code Yellow' uyarısı

Kesintinin boyutuna ilişkin dikkat çeken ayrıntılardan biri de NSA çalışanlarına yönelik mesai düzenlemesi oldu.

The Guardian'ın New York Times ve CNN'in haberlerine dayandırdığı bilgilere göre, kurumun Maryland eyaletindeki Fort Meade merkezinde çalışanlara işe geliş saatlerini değiştirmeleri bildirildi.

Çalışanlara yönelik telefon bilgilendirme hattında "Code Yellow" uyarısının duyurulduğu aktarıldı. Üç seviyeli uyarı sisteminin ikinci en yüksek seviyesi olduğu belirtilen bu uygulama kapsamında, acil görevlerde bulunmayan personelin öğle saatlerinden önce işe gelmemesi istendi. Acil görevli personelin ise normal çalışma düzenini sürdürmesi bildirildi. Öte yandan NSA, kritik görevlerin devam ettiğini savunuyor.

Siber saldırı mı, teknik arıza mı?

Kesintinin ardından gündeme gelen en önemli sorulardan biri, NSA'nın iletişim ağının bir siber saldırı sonucunda devre dışı bırakılıp bırakılmadığı oldu.

Şu ana kadar ABD makamları olayın arkasında bir siber saldırı veya yabancı bir devletin müdahalesi olduğuna ilişkin kanıt bulunduğunu açıklamadı.

ABD basınına konuşan kaynaklar da kesintinin kötü niyetli bir siber faaliyetten kaynaklandığına dair bir işaret olmadığını bildirdi.

Öte yandan, kurumun ağında yaşanan sorunun planlı bakım ve yazılım güncellemeleri sırasında ortaya çıktığına ilişkin değerlendirmeleri de yapıldı. NSA'nın resmi açıklaması, sorunun rutin bakım sırasında yaşandığını belirtmekle sınırlı kaldı. Arızanın teknik nedeni henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.

ABD'de birkaç gün önce havalimanlarında uçuşlar durduruldu

NSA'deki kesintiyi daha dikkat çekici hale getiren gelişme ise ABD'nin havacılık altyapısında birkaç gün önce yaşanan büyük çaplı arıza oldu.

13 Kasım Cuma günü ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) hava trafik kontrol sistemlerinde meydana gelen iletişim sorunu, ülke genelinde uçak kalkışlarının durdurulmasına neden oldu.

FAA, hava trafik kontrol merkezleri arasındaki iletişim ve radar sistemlerinde yaşanan istikrarsızlık nedeniyle ülke genelindeki uçuşlar için "ground stop" kararı aldı.

Karar, ABD'deki havalimanlarından yapılacak kalkışların geçici olarak durdurulması anlamına geliyordu. Ülkenin farklı bölgelerindeki havalimanlarında yolcular beklemek zorunda kalırken, havayolu şirketleri seferlerini yeniden düzenlemek durumunda kaldı.

FAA'nın ülke genelindeki uçuşları durdurma kararı yaklaşık beş saat sürdü. İlk aşamada havada bulunan yaklaşık 3 bin 500 uçak için de operasyonel güvenlik önlemleri alındı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sorunun eski hava trafik kontrol teknolojisinin aşırı yüklenmesinden kaynaklandığını açıkladı.

Duffy'ye göre, eski bakır kabloların fiber optik kablolarla değiştirilmesi çalışmaları sırasında sistemde kullanılan yeni ekipmanlar iletişim altyapısında aşırı yüklenmeye yol açtı.

Böylece ABD'nin hava trafik kontrol sistemi, ülke genelinde uçuş güvenliği açısından ciddi bir aksaklık yaşadı.

Arızanın merkezinde eski teknoloji ve bir yönlendirici mi var?

Uçuşların durdurulmasının ardından ABD yönetimi, arızanın kaynağını belirlemek için inceleme başlattı.

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol sistemindeki eski bakır kabloların fiber optik altyapıyla değiştirilmesi çalışmalarına dikkat çekti. Çalışmayı yürüten savunma ve teknoloji şirketi L3Harris'in kullandığı bir yönlendiricinin (router) sistemdeki soruna neden olmuş olabileceği değerlendirildi.

Duffy'nin açıklamasına göre yeni yönlendiriciler, diğer yönlendiricilere her dört-beş saniyede 1000'den fazla bağlantı talebi göndererek iletişim altyapısında aşırı yük oluşturdu.

Sorunun FAA'nın ülke genelindeki 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sindeki iletişimi etkilediği bildirildi.

Bakan Duffy, arızanın yüklenici firmanın hatasından mı yoksa kullanılan ekipmandan mı kaynaklandığının araştırıldığını söyledi. L3Harris ise FAA'nın yürüttüğü incelemeye destek verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, arızanın bir siber saldırıdan kaynaklandığına ilişkin kanıt bulunmadığını belirtti.

Bir haftada Microsoft, bankalar ve havayolları da etkilendi

ABD'de yaşanan aksaklıklar yalnızca NSA ve havacılık sistemleriyle sınırlı kalmadı. Son günlerde teknoloji şirketleri, bankalar ve havayolu şirketlerinin sistemlerinde de kesintiler meydana geldi.

Yaşanan gelişmelerin kronolojisi şöyle:

  • Microsoft: Geçen hafta Microsoft'un e-posta ve iş uygulamalarında yaşanan kesinti, Outlook ve Teams gibi hizmetlere erişimi etkiledi.

  • FAA: 13 Kasım'da hava trafik kontrol sistemindeki iletişim sorunu nedeniyle ABD genelinde uçak kalkışları yaklaşık beş saat durduruldu.

  • JPMorgan Chase: 16 Kasım'da bankanın sistemlerinde yaşanan teknik sorun, bazı müşterilerin çevrim içi bankacılık hizmetlerine erişimini etkiledi. Sorunun finansal sistemde başka aksaklıklara da yol açtığı bildirildi.

  • United Airlines: Havayolu şirketinin iç sistemlerinde yaşanan kesinti, uçuşlarda gecikmelere neden oldu.

  • Apple: 17 Kasım'da şirket, Apple Music, App Store ve AppleCare hizmetlerinde kesintiler yaşandığını doğruladı.

  • NSA: 17 Kasım'da kurumun gizli bilgilerin paylaşılmasında kullanılan iç iletişim ağı NSANet devre dışı kaldı.

Trump: "Böyle şeyler olur"

ABD'de art arda yaşanan sistem kesintileri, Trump yönetimine de soruldu. ABD Başkanı Donald Trump, 17 Kasım'da Filipinler'in başkenti Manila'da gazetecilerin son günlerde yaşanan teknik aksaklıklara ilişkin sorularını yanıtladı.

Trump, ülkede yaşanan sistem sorunlarını küçümseyen bir yaklaşım sergileyerek, "Böyle şeyler olur" ifadesini kullandı ve durumun kontrol altında olduğunu söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı ve aynı zamanda ulusal güvenlik danışmanı Marco Rubio da yaşanan kesintilerin arkasında kötü niyetli aktörlerin bulunduğuna ilişkin ellerinde kanıt olmadığını belirtti. Rubio, farklı kurumlarda yaşanan sorunların birbirinden ayrı ve farklı teknik nedenlerden kaynaklandığını ifade etti.

Eski altyapı, yeni teknolojiler ve güvenlik tartışması

ABD'de peş peşe yaşanan kesintiler, ülkenin kritik altyapısının teknolojik dönüşüm sürecinde karşı karşıya olduğu riskleri yeniden gündeme taşıdı.

Ulusal istihbarat direktörü Jay Clayton, CNBC'ye yaptığı açıklamada, kamu kurumları ve özel şirketlerin eski sistemlerini yenilemek için aynı dönemde güncelleme çalışmalarına girişmesinin teknik aksaklıklara yol açabildiğini söyledi.

Clayton'a göre, eski sistemlerde bulunan güvenlik açıklarının kapatılması ve yeni teknolojilere geçiş süreci, sistemlerin devre dışı bırakılıp yeniden çalıştırılmasını gerektiriyor. Bu geçiş sırasında beklenmedik sorunlar ortaya çıkabiliyor.

Senato İstihbarat Komitesi Başkan Yardımcısı Demokrat Senatör Mark Warner da sistemlerdeki güvenlik açıklarının yapay zekâ sayesinde çok daha hızlı tespit edilebildiğine dikkat çekti. Warner, bu durumun şirketleri ve kamu kurumlarını sistemlerini hızla güncellemeye yönelttiğini, ancak eski altyapıların bu değişim temposuna dayanmakta zorlanabildiğini belirtti.

Kaynak: Haber Merkezi

Abone Ol

İyi gazetecilik posta kutunda!
Güncel haberler, haftalık ekonomi bülteni ve Pazar derginiz Plus’ı email olarak almak için abone olun.