ABD'den F-35 mesajı: Türkiye için S-400 şartı devam ediyor

Kısa Dalga- ABD Dışişleri Bakanlığı'nın, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olma ihtimaliyle ilgili olarak 22 Temmuz'da Kongre'yi resmi bir yazıyla bilgilendirdiği öğrenildi. Söz konusu yazıda Ankara'nın programa geri dönüşü için gerekli hukuki yükümlülükleri henüz yerine getirmediği belirtildi.

Kathimerini Gazetesi'nin haberine göre, ABD yönetimi Türkiye'nin F-35 sürecine ilişkin mevcut politikasında herhangi bir değişikliğe gitmedi. Mektupta, Washington'ın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) ile 2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamındaki yükümlülüklerini uygulamaya devam ettiği ifade edildi.

Haberde yer alan belgede ayrıca, Beyaz Saray'ın ABD Başkanı adına yanıt hazırlanması görevini Dışişleri Bakanlığı'na verdiği aktarıldı. Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Wesley Bell'e gönderilen yanıtta, yürürlükteki ABD yasalarında yer alan şartlar eksiksiz karşılanmadığı sürece Türkiye'ye F-35 savaş uçağı teslim edilmesinin mümkün olmadığı vurgulandı.

"S-400'ler konusunda koşullar sağlanmadı"

Mektuba göre Türkiye'nin yeniden programa kabul edilebilmesi için S-400 meselesinin tamamen çözüme kavuşması gerekiyor. Bunun için Rus yapımı S-400 hava savunma sisteminin ve buna bağlı ekipmanların artık Türkiye'nin envanterinde bulunmadığının doğrulanması, gelecekte aynı sistemin yeniden satın alınmayacağı yönünde güvence verilmesi ve tüm yasal sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması şart koşuluyor. Bakanlık bu kapsamda, "Türkiye henüz bu koşulları karşılamadı" değerlendirmesinde bulundu.

"ABD yönetimi Ankara ile iletişim içinde"

ABD Dışişleri Bakanlığı, S-400 konusuna ilişkin yürütülecek sürecin "şeffaf, yasal ve ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarıyla uyumlu" olması gerektiğini belirtti. Aynı zamanda Ankara ile Washington arasında sorunun çözümüne yönelik diplomatik temasların sürdüğü bilgisi de mektupta yer aldı.

Yazıda, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında gerçekleştirdiği görüşmeye de değinildi. ABD yönetimi, "bir yandan NATO iş birliğini güçlendirirken diğer yandan S-400 konusunu çözmek için Ankara ile temas sürdürmeye devam edeceğini" ifade etti.

İki ülke ilişkilerine de değinilen mektupta, ortaklığın güvenlik alanındaki iş birliği ve ekonomik ilişkiler üzerine kurulu olduğu belirtildi. Bunun yanında Washington'ın, "eylemleri ABD çıkarlarını zedelediğinde Türkiye'yi sorumlu tutarken", ortak çıkarların bulunduğu başlıklarda iş birliğini sürdürmeye devam edeceği kaydedildi.

Türkiye'nin diplomatik girişimleri mektupta

ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin son dönemde bölgesel diplomasi alanında üstlendiği role de mektupta yer verdi. Ankara'nın Rusya-Ukrayna savaşı, Azerbaycan-Ermenistan normalleşme süreci ve Gazze başta olmak üzere çeşitli diplomatik girişimlerde ABD'nin çabalarına destek sunduğu ifade edildi. Ayrıca Türkiye'nin IŞİD'e karşı yürütülen operasyonlara ve bölgesel terörle mücadele faaliyetlerine katkı sağladığı belirtildi.

Öte yandan Washington, Hamas ile ilgili endişelerini yineledi. Buna rağmen Türkiye'nin Gazze konusunda yürütülen diplomatik süreçte yapıcı bir tutum sergilediği değerlendirmesine yer verildi. Mektupta, Ankara'nın Hamas'ın siyasi kanadı üzerindeki etkisini "ABD Başkanı'nın Gazze barış planının kabul edilmesini sağlamak ve ateşkesin ilk aşamasına geçmek" amacıyla kullandığı ifade edilirken, Türkiye'nin daha sonra "Barış Kurulu'nun kurucu üyesi" olduğu bilgisi de paylaşıldı.

Hamas iddiası

Mektupta, Hamas'ın Türkiye'de faaliyet gösterdiği öne sürülen finans ağına ilişkin kaygılar da aktarıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı, örgütün askeri kanadına finansman sağladığı belirtilen sahte yardım kuruluşları dahil olmak üzere Hamas bağlantılı kişi ve yapılara yönelik yaptırımların sürdüğünü bildirdi.

Yazıda, "Hamas'ın fonlara erişmek için Türkiye'deki kayıt dışı finans ağlarını ve ruhsatsız döviz bürolarını kullanması bir endişe kaynağı olmaya devam etmektedir ve biz bu yasa dışı finansman akışlarını kesmeye kararlıyız" ifadeleri kullanıldı.

Mektubun sonunda ise ABD Dışişleri Bakanlığı, F-35 programı, Türkiye ile ikili ilişkiler ve bölgesel güvenlik konularında Kongre ile koordinasyon içinde çalışmayı sürdüreceğini belirtti.