ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası başladı

Kısa Dalga - ABD Başkanı Donald Trump’ın verdiği sürenin dolmasıyla İran limanlarına giren ve çıkan gemilere yönelik deniz ablukası dün (13 Nisan) saat 17.00'de başladı.

Trump ablukayı delmeye kalkışan saldırı gemilerinin "yok edileceğini" söyledi. Trump, Truth Social platformunda, "İran'ın donanması denizin dibinde yatıyor, tamamen yok edilmiş durumda: 158 gemi. Onların 'hızlı saldırı gemileri' dedikleri az sayıdaki gemilerini vurmadık çünkü onları tehdit olarak görmedik" mesajı paylaştı.

CENTCOM: İzinsiz giriş çıkış yapan gemilere el konulabilir

CENTCOM, abluka kapsamındaki bölgeye izinsiz giriş veya çıkış yapan gemilerin durdurulabileceği, yönlendirilebileceği ya da el konulabileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, gıda ve tıbbi malzemeler gibi insani yardımların ise denetime tabi olmak şartıyla geçişine izin verileceği ifade edildi.

İran: Sert şekilde karşılık verilecek

İran Devrim Muhafızları’ndan yapılan açıklamada Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri unsurlara "sert şekilde karşılık verileceği" bildirildi. İran askeri yönetimi ise ABD'yi "korsanlık" yapmakla suçladı. Gelişmelerin bölgedeki gerilimi artırması beklenirken, deniz ablukasının küresel ticaret ve enerji sevkiyatı üzerindeki olası etkileri yakından izleniyor.

Ne olmuştu?

ABD ve İran, 7 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçişin" sağlanmasının da arasında olduğu bazı şartlar çerçevesinde ateşkes ilan etmişti. Bu süreçte İsrail'in Lübnan'a saldırılarının devam etmesi ve ABD'nin Hürmüz'den geçişlerin sınırlandırıldığı yönündeki iddiaları ateşkesi kırılgan hale getirirken, Pakistan arabuluculuğundaki görüşmelerde de mutabakata varılamadı.

Bu gelişmelerden sonra ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alacaklarını duyurdu. Trump, daha sonra yaptığı bir açıklamada ablukanın İran limanlarını hedef alacağını söyledi. ABD'nin Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından 13 Nisan'da yapılan açıklamada İran limanları ve petrol terminalleri dahil "tüm İran kıyı şeridinin" ablukaya alınacağı ilan edildi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan 13 Nisan'daki konuşmasında Hürmüz Boğazı'nın uluslararası bir görev gücüyle değil, diplomasi yoluyla açılması gerektiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı nerede ve neden önemli?

Hürmüz Boğazı, kuzeyde İran, güneyde Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile çevrili olan su yolu, Basra Körfez'ini Umman Denizi'ne bağlıyor. Boğaz, giriş ve çıkışında yaklaşık 50, en dar noktasında ise yaklaşık 33 kilometre genişliğinde. Hürmüz Boğazı, enerji tedariği bakımından dünyanın en önemli su yollarından biri.

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'si buradan geçiyor. Hürmüz Boğazı'ndan çıkan petrolün yüzde 86'sı Asya ülkelerine gidiyor.

ABD - İran müzakerelerinden sonuç çıkmadı, Trump "ABD, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere abluka başlatacak" dedi

Savaşta Hürmüz açmazı

ABD–İran savaşı: Hürmüz, enerji hatları ve diplomasi gölgesinde saldırı mesajları

Hürmüz Boğazı krizi: Enerji ötesinde küresel tehdit

5 soruda Hürmüz Boğazı: Nerede, neden önemli, kapatılması ne anlama geliyor?