Yüksek akaryakıt fiyatları Alman hükümetinde kriz yarattı

YUNUS ÜLGER

Geçen şubat ayında birinci yılını dolduran ve halk desteği gittikçe azalan Hristiyan Birlik Partileri (CDU/CSU) ile Sosyal Demokrat Parti’den (SPD) oluşan koalisyon hükümeti, ağır bir krizin içine girdi. İsrail ile ABD’nin İran’a saldırısıyla astronomik yükselen akaryakıt fiyatları, hükümet ortaklarını karşı karşıya getirdi. Federal Meclis dışından Federal Ekonomi Bakanlığına atanan Katherina Reiche, SPD Eşbaşkanı, Federal Başbakan Yardımcısı ve Federal Maliye Bakanı Lars Klingbeil’ın, akaryakıt fiyatlarına sınırlama getirilmesi talebini basının önünde sert biçimde eleştirdi. Bu eleştiriye sadece SPD’den değil, Federal Başbakan Friedrich Merz ile CDU içinden de eleştiri geldi. CDU’nun işçi kanadı Reiche’nin istifasını talep etti.

Klingbeil: Halka anlatamayız

Klingbeil, Münih’te yayımlanan Süddeutsche Zeitung gazetesi ile söyleşide, akaryakıt fiyatlarında tavan fiyat sınırlaması istedi. Ayrıca, enerji vergisinin düşürülmesi ile akaryakıt şirketlerinin belli bir sınır aşan gelirlerinden daha fazla vergi alınmasını talep etti. Klingbeil, “Yunanistan, Belçika ve Lüksemburg, tavan fiyat belirliyor, enerji vergisini düşürüyor ve şirketlerden fazla kazanç vergisi alıyor. Bunlar komunist ülkeler değil. Bizde ise fiyatlar tavan yapıyor, bunu halka anlatamayız” dedi.

Başbakan Merz ile partisi CDU’nun da karşı çıktığı bu önerilere, Federal Ekonomi Bakanı Reiche’den çok sert eleştiri geldi. Reiche kameralar önünde, “Son haftalarda koalisyon ortağımız, pahalı, etkisi zayıf ve anayasaya aykırı öneriler getiriyor” dedi. Başbakan Merz’i kızdıran, Reiche’nin eleştirisini kameralar önünde söylemesi oldu, yoksa kendisi de Klingbeil’ın önerilerine karşı çıkıyor. Reiche’nin Klingbeil’ın önerilerine karşı çıkması hiç şaşırtıcı değil, çünkü kendisi Federal Meclis dışından bakanlığa atandı, uzun yıllar şirketlerin lobicisi olarak çalıştı.

Wiese: Reiche, koalisyonun geleceğini tehlikeye atıyor

Klingbeil, Reiche’ye kendisi yanıt vermedi, bunun yerine SPD yöneticileri Reiche’yi eleştirdi. Partinin Federal Meclis Grubu Yönetici Dirk Wiese, bakanının açıklamasını “çok garip” olarak niteledi, Klingbeil’ı eleştirmekle koalisyonun geleceğini tehlikeye attığını söyledi. Akonomi bakanına kendi partisi CDU içinden de sert eleştiri geldi, bununla da kalınmadı, istifası istendi. Bakandan göreve geldiğinden beri memnun olmayan partinin işçi kanadının sözcüsü Christian Bäumler, Reiche’nin kameralar önünde hükümet ortağını eleştirmesinin kabul edilemez bir durum olduğunu söyledi. Berlin’de yayımlanan Tagesspiegel gazetesine konuşan Bäumler, Reiche’nin yanlış bir seçim ve halkın gerçekleriyle bağını koparmış bir bakan olduğunu savundu.

CDU/CSU ile SPD koalisyon hükümeti, önceki hükümeti aratmayacak gibi

Dördüncü yılını doldurmadan dağılan ve SPD, Yeşiller ve Hür Demokrat Parti’den (FDP) oluşan koalisyondan halk hiç memnun değildi. Koalisyon, sürekli iç çekişmeler ve krizlerle gündeme geliyordu. Ülkenin çözüm bekleyen hayati sorunlarına çözüm üretememişti, bu yüzden de üçüncü yılında dağıldı.

SPD ile CDU/CSU’dan oluşan bu hükümet de birinci yılını doldurmadan küçük krizlerle gündeme geliyordu. Şimdi akaryakıt fiyatlarında artış sebebiyle ağır bir krizle karşı karşıya geldi. Birçok Avrupa ülkesi akaryakıtta fiyat sınırlamasına giderken, Almanya bunu yapmamakta direniyor, bu yüzden de savaş sebebiyle akaryakıtta en yüksek fiyat artışı Almanya’da oldu. Bir örnek verecek olursak mazotun litre fiyatı savaştan önce ortalama 1,75 euro iken, savaş sonrası 2,50 euroya kadar yükseldi. Ateşkes ile birlikte bir miktar geriledi. Sınır bölgelerinde oturanlar, akaryakıt almak için komşu ülkelere gidiyor.

Halk, başbakan Merz ile koalisyon hükümetinden hiç memnun değil

Başbakan Merz, kısa vadede akaryakıt fiyatlarında bir gerileme olmayacağını, çözüm arayışlarında olduklarını söylüyor. Bu yüzden de olsa gerek kamuoyu araştırma anketlerinde halkın gözünden gittikçe düşüyor. İnsa kamuoyu araştırma kuruluşunun Bild am Sonntag gazetesi için yaptığı anketin bulgularına göre halkın yüzde 70’i Merz’ten memnun değil. Memnun olanların oranı sadece yüzde 21 dolayında görünüyor. Katılımcıların yüzde 73’ü de federal hükümetten memnun olmadığını bildirdi, memnunların oranı ise yüzde 20 dolayında bulunuyor.

Genel ortalama kadar olmasa da koalisyon ortaklarının seçmenleri de federal hükümetten memnun değil. SPD seçmenlerinin yüzde 69’u, CDU/CSU seçmenlerinin de yüzde 56’sı federal hükümetten memnun değil. Bu oranlar elbette partilerin oylarına da yansıyor. Yine İnsa’nın anketinin bulgularına göre aşırı sağcı Almaya için Alternatif (AfD) partisi yüzde 26 ile birinci sırada görünüyor. Onu yüzde 25 ile CDU/CSU izliyor. Bunların arkasından yüzde 14 ile SPD, yüzde 13 ile Yeşiller yüzde 13 ile de Sol Parti geliyor.