Ahmet Şık’tan Şimşek’e: Özel’in Akın Gürlek'in “çantacısı” dediği 3 isim temerrütten önce çıktı mı?

Kısa Dalga - Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, yatırım fonlarında yaşanan krizle ilgili tartışmalarda daha önce gündeme getirdiği Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yakın çevresi ile ilgili iddiaları somutlaştırarak Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e sordu.

Şık, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle hazırladığı soru önergesinde Mehmet Türkoğlu, Osman Dündar Çiftçi ve Hayrettin Koç ile ilgili şu soruyu yöneltti:

“Mehmet Türkoğlu, Osman Dündar Çiftçi, Hayrettin Koç isimli şahıslar söz konusu fon krizi soygunu kapsamında Pusula Portföy ve Tera Portföy başta olmak üzere portföy yönetim şirketlerinde milyon doları aşkın işlemler yapmışlar mıdır? Söz konusu fonlar temerrüde düşmeden kısa süre önce yüksek meblağlı bu işlemlerle fondan çıkış yapmışlar mıdır? Bu açıdan işlemleri herhangi bir soruşturmaya veya incelemeye tabi tutulmakta mıdır?”

Şık: İsimleri gizlenen kişiler haksız kazanç mı elde etti?

Şık önergesinde, SPK’nın yatırım fonlarına yönelik düzenlemelerinin ardından Pusula Portföy ve Tera Portföy başta olmak üzere bazı portföy yönetim şirketlerinin fonlarında yoğun katılma payı iade talepleri yaşandığını, bazı fonlarda temerrüt oluştuğunu, bazı fonlarda ise iade sürelerinin uzatıldığını belirtti.

Önergede, bu gelişmelerin Borsa İstanbul’da sert düşüşlere neden olduğu, yatırımcı güvenini sarstığı ve “sistemik risk” endişelerini artırdığı ifade edildi.

Şık özellikle “sığ hisselerde yoğunlaşan fon yapıları”, olağandışı fiyat hareketleri ve kısa sürede büyüyen portföy yönetim şirketleri üzerinden kamuoyunda organize bir dolandırıcılık ve “soygun düzeni” kurulduğuna ilişkin ciddi tartışmalar yaşandığını kaydetti.

Önce 12, sonra 159 kişi

Şık’ın önergesindeki en dikkat çekici iddialardan biri de fonların yatırımcı yapısına ilişkin.

Önergede, organize dolandırıcılık iddialarının merkezindeki fonun kapalı olduğu dönemde 12 kişilik bir kurucu grubun bulunduğu, daha sonra çeşitli manipülasyonlarla katılımcı sayısının artırılmasına yönelik girişimler sonucunda aynı fona girenlerin sayısının 159’a ulaştığı öne sürülüyor.

Şık, bu iki grup içinde AKP ve devlet bürokrasisinden bazı kişiler ile bunların akrabalarının ya da yakınlarının bulunduğunun iddia edildiğini belirtiyor.

Önergede fonun daha sonra TEFAS’ta işlem görmeye başlamasıyla diğer yatırımcıların da sisteme çekildiği, ortaya çıkan mağduriyete rağmen ilk dönemde fonda bulunan ve isimleri açıklanmayan bazı kişilerin “çok ciddi haksız kazanç” elde ettiği iddiasına yer veriliyor.

SPK’nın bugün, 23 Eylül’de açıkladığı verilere göre ise 17 Eylül tarihli kararlarla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Üç isim daha önce Akın Gürlek tartışmasında da birlikte anıldı

Şık’ın Şimşek’e sorduğu Mehmet Türkoğlu, Osman Dündar Çiftçi ve Hayrettin Koç isimlerinin üçü de kamuoyunun karşısına ilk kez çıkmıyor.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 17 Mart’ta Adalet Bakanı Akın Gürlek’in malvarlığıyla ilgili iddialarını açıkladığı basın toplantısında bu üç ismi de birlikte anmıştı.

Özel, üç kişinin Gürlek’le bağlantılı olduğunu öne sürdüğü bazı gayrimenkul işlemlerinde aracılık yaptıklarını, evrak düzenlediklerini, vekâlet aldıklarını ya da alım-satım işlemlerinde yer aldıklarını iddia etmişti. Gürlek ise Özel’in mal varlığına ilişkin suçlamalarını reddetmiş ve yasal süreç başlatacağını açıklamıştı.

Çiftçi, Türkoğlu ve Koç kimdir?

Üç isim arasında açık kaynaklarda hakkında en fazla doğrulanabilir bilgi bulunan kişi Osman Dündar Çiftçi.

Kısa Dalga’nın 18 Mart tarihli araştırmasında Çiftçi’nin sosyal medya profilinde Mart 2025’ten itibaren TYT Türk televizyon kanalının yönetim kurulu üyesi olarak yer aldığı belirlendi.

Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarına göre Çiftçi’nin sahibi olduğu Dündar Orman Ürünleri Dış Ticaret Limited Şirketi, Aralık 2021’de İstanbul Başakşehir’de 100 bin TL sermayeyle kuruldu. Şirket Kasım 2024’te unvanını Dündar Dış Ticaret Limited Şirketi olarak değiştirdi.

Çiftçi’nin Akın Gürlek’in Adalet Bakanlığı’ndaki devir teslim törenine de katıldığı tespit edilmişti.

Mehmet Türkoğlu da Özgür Özel’in 17 Mart’taki açıklamasında Osman Dündar Çiftçi ve Hayrettin Koç’la birlikte anıldı. Özel, Türkoğlu’nun da gayrimenkul işlemleriyle bağlantılı kişiler arasında olduğunu öne sürdü.

Hayrettin Koç ismi de aynı şekilde Özel’in Akın Gürlek’e ilişkin açıklamalarında Mehmet Türkoğlu ve Osman Dündar Çiftçi ile birlikte geçti.

Ne anlama geliyor?

Şık'ın önergesinde kullandığı teknik kavramların açıklaması şöyle:

Katılma payı iade talebi: Yatırımcının fondaki payını fona geri satarak parasını istemesi. Çok sayıda yatırımcının aynı anda parasını çekmek istemesi, fonun elindeki varlıkları yeterince hızlı nakde çevirememesi halinde ödeme sorununa yol açabilir.

Temerrüt: Bir borcun veya ödeme yükümlülüğünün belirlenen zamanda yerine getirilememesi. Önergede, bazı fonların yatırımcıların iade taleplerini zamanında karşılayamaması bağlamında kullanılıyor.

İade süresinin uzatılması: Yatırımcının fon payını satmasının ardından parasını normalde alması gereken sürenin ileri bir tarihe ötelenmesi.

Sistemik risk: Bir fonda veya finans kuruluşunda başlayan sorunun diğer fonlara, şirketlere ya da piyasaya yayılarak finans sisteminin daha geniş bölümünü etkileme riski.

Sığ hisse: Alım-satım hacmi ve piyasadaki kullanılabilir hisse miktarı düşük olan hisse. Büyük miktardaki alım veya satışlar bu tür hisselerin fiyatını daha kolay ve sert biçimde hareket ettirebilir.

Portföy yönetim şirketi: Yatırım fonlarını kuran ve yöneten, yatırımcılardan toplanan paranın hangi varlıklara yatırılacağına fonun kuralları çerçevesinde karar veren SPK denetimindeki şirket.

TEFAS: Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu. Farklı portföy yönetim şirketlerinin fonlarının bankalar ve aracı kurumlar üzerinden ortak bir sistemde yatırımcılara alınıp satılabilmesini sağlayan platform.

Fonun “kapalı olduğu dönem”: Önergede, söz konusu fonun TEFAS aracılığıyla daha geniş yatırımcı kitlesine açılmasından önce sınırlı sayıdaki yatırımcıyla bulunduğu dönemi anlatmak için kullanılan ifade.

Manipülasyon: Sermaye piyasasında yatırımcıların kararlarını veya bir finansal varlığın fiyatını yapay biçimde etkilemeye yönelik işlemler ya da davranışlar. Önergede Şık, fonun katılımcı sayısını artırmaya yönelik “çeşitli manipülasyonlar” yapıldığı iddiasına yer veriyor.

Haksız kazanç: Hukuka aykırı veya haklı bir temele dayanmadan elde edildiği ileri sürülen ekonomik menfaat. Önergede, fonun ilk dönemlerinde yer alan bazı kişilerin diğer yatırımcıların zararına çok yüksek kazanç sağladığı iddiası kapsamında kullanılıyor.