Basın örgütlerinden X’e çağrı: Erişim engellerine son verin

Kısa Dalga - Türkiye’de son dönemde haber sitelerinin yanı sıra gazetecilerin, medya kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli kararlarının artmasının ardından üç basın örgütü ortak açıklama yaptı.

IFJ, EFJ ve TGS, X’in sahibi ve yönetimine seslenerek gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarının mahkeme kararı veya bağımsız bir yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın Türkiye’den erişime engellenmemesini istedi.

Açıklamada, Türkiye’de yargının tarafsızlığına ilişkin şüphelerin bulunduğu belirtilerek, yargı kararları gerekçe gösterilerek uygulanan erişim engellerinin de keyfi olduğu savunuldu.

T24, Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hatırlatması

Basın örgütleri, son haftalarda yaşananların birkaç hesapla sınırlı olmadığına dikkat çekti.

30 Eylül 2026’da T24’ün internet sitesiyle birlikte yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabına da erişim engeli getirildiği hatırlatılan açıklamada, Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hakkında verilen erişim engeli kararlarına da işaret edildi.

Açıklamada, aynı dönemde İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda gazetecinin X hesabının Türkiye’den erişime engellendiği belirtildi.

“1270 hesaptan yalnızca 115’i hakkında mahkeme kararı var”

Basın örgütleri, Eylül 2026’da gazeteciler, haber kuruluşları, ekonomistler, akademisyenler, hukukçular ve diğer kullanıcıların yüzlerce X hesabı hakkında erişim engeli kararları alındığını belirtti.

Açıklamada Reuters’ın verilerine de yer verildi. Buna göre, 30 Eylül itibarıyla son dalgada 147 X hesabına daha erişim engeli getirildi. Bu hesapların toplam takipçi sayısının yaklaşık 2,65 milyon olduğu belirtildi. Bir önceki dalgada ise gazeteciler ve medya kuruluşlarının da aralarında bulunduğu yaklaşık 150 hesabın engellendiği aktarıldı.

İfade Özgürlüğü Derneği’nin verilerine göre ise Eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1270 hesaptan yalnızca 115’i hakkında mahkeme kararı bulunuyor. Açıklamada, 1155 hesabın hangi gerekçeyle engellendiğinin bilinmediği ve söz konusu hesapların toplam takipçi sayısının 35 milyonu aştığı kaydedildi.

Basın örgütleri, erişim engellerinin yalnızca basın özgürlüğünü değil, milyonlarca kişinin haber ve bilgiye erişim hakkını da doğrudan etkilediğini vurguladı.

X yönetimine 6 talep

Açıklamada, X’in kendi politikalarında içerik veya hesapların erişime engellenmesine yönelik taleplerde mahkeme kararı gibi hukuki belgelerin kullanılabileceğini belirttiği hatırlatıldı. Buna karşın, Türkiye’den gelen ve yargı denetiminden yoksun olduğu belirtilen erişim engeli taleplerinin X tarafından yerine getirildiği ifade edildi.

IFJ, EFJ ve TGS, X yönetimine şu çağrılarda bulundu:

• Türkiye’den gelen erişim engeli taleplerinde bağımsız ve açık bir mahkeme kararı bulunup bulunmadığının titizlikle denetlenmesi,

• İdari makamlar, kolluk birimleri veya diğer kamu kurumlarının tek taraflı taleplerinin, bağımsız yargı denetimi olmadan gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını engellemek için yeterli kabul edilmemesi,

• Taleplerin hukuki dayanağı ve kapsamının incelenerek genel, belirsiz ve orantısız taleplerin reddedilmesi,

• Erişim engeli uygulanması halinde kullanıcıların ve kamuoyunun talebin kaynağı, hukuki dayanağı ve kapsamı konusunda bilgilendirilmesi,

• Hesapların bütünüyle engellenmesi yerine, hukuken zorunlu olduğu belirtilen belirli içeriklerle sınırlı tedbirlerin tercih edilmesi,

• Türkiye’den gelen erişim engeli talepleri ve X’in bu taleplere verdiği yanıtların şeffaflık raporlarında ayrıntılı biçimde açıklanması.

“Basın özgürlüğü yalnızca gazetecilerin çalışma hakkı değildir”

Ortak açıklamada, basın özgürlüğünün yurttaşların farklı kaynaklardan bilgi alma ve kamu yararını ilgilendiren gelişmelerden haberdar olma hakkını da kapsadığı vurgulandı.

“Bir gazetecinin hesabının, bir haber kuruluşunun yayın kanalının veya bir medya kuruluşunun sosyal medya hesabının yargı denetimi olmaksızın erişime kapatılması, yalnızca o hesabın sahibini değil, o hesabı takip eden bütün yurttaşları etkiler” denilen açıklama şu çağrıyla sona erdi:

“X’i, Türkiye’deki erişim engellerinin uygulanmasında evrensel insan haklarını, ifade ve basın özgürlüğü standartlarını esas almaya; bağımsız yargı kararı olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını erişime kapatmama ilkesini benimsemeye çağırıyoruz.”