Erken seçim senaryoları ve anketler: Partiler arasında fark açılıyor, cumhurbaşkanlığı yarışında sürpriz sonuçlar

Erken seçim senaryoları ve anketler: Partiler arasında fark açılıyor, cumhurbaşkanlığı yarışında sürpriz sonuçlar
Kamuoyu önünde yapılan açıklamalar ve kulislerde konuşulanlar erken seçimi gündemde tutarken, kamuoyu araştırma şirketleri de sahadan aldıkları bilgileri açıklıyor. Son araştırmalarda ilginç başlıklar var.

Kısa Dalga - Siyasetin değişmez başlıklarından biri erken seçim tartışmaları. Muhalefet çağrısı AKP ve MHP'de karşılık bulmuyor. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden adaylığı konusu gündeme gelince erken seçim tartışması da beraberinde geliyor. Çünkü mevzuat bunu gerektiriyor.

Erdoğan'ın adaylığı ve iki seçenek

2018’de yürürlüğe giren cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde bir kişinin en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebileceği belirtiliyor. Erdoğan’ın yeniden adaylığı için iki yol var. Bunlardan biri anayasa değişikliğiyle 101. maddedeki iki dönem kuralının kaldırılması. Ancak cumhur ittifakının oyu anayasa değişikliği için yeterli değil.

2022/07/15/erdogan-bahceli.jpg

Anayasa değişikliğinin referandum koşullu kabulü için 360, doğrudan kabulü için de en az 400 milletvekilinin kabul oyu kullanması gerekiyor.

Anayasa'nın "TBMM ve cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi"ne ilişkin 116. Maddesi, “Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde" iki dönemini tamamlayan cumhurbaşkanına üçüncü kez adaylık yolunu açıyor. Bu da Erdoğan'ın seçilmesi için ikinci seçenek.

Erken seçim kulisleri

CHP lideri Özgür Özel de erken seçim çağrılarını buna göre yapıyor. Özel 12 Ocak'ta İzmir'de yaptığı bir konuşmada "Cumhurbaşkanı yeniden aday olmak istiyorsa bunun bir yolu var. Meclis'te 360 milletvekilinin seçimlerin yenilenmesi kararını alması lazım. Eğer varsa, biz varız" demişti.

2024/06/30/ozgur-ozel-1.jpg

Erken seçim ihtimalinde son durum şöyle; muhalefet istiyor, iktidar yanaşmıyor. Ancak kulislerden gelen bilgilerde başka bir tablo çıkıyor. Normal seçim tarihi Mayıs 2028, kulislerde konuşulanlar ise Kasım 2027...

AKP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Büyükgümüş, Kanal 7’de katıldığı programda "Sayın Cumhurbaşkanımızın tekrar aday olup, seçimleri kazanıp, milletimize hizmet etmeyi sürdürmesi gerektiğini düşünüyoruz. 360 oyla TBMM’de erken seçim alınmış olması gerekiyor" dedi.

Takvim ve transfer hesabı

Gazeteci Murat Yetkin bu sözleri şöyle yorumluyor:

"Büyükgümüş’ün kartları açmasıyla, Erdoğan’ın Anayasa’ya göre yeniden aday olabilmesi için zaten bir süredir fiilen başlayan milletvekili transferleri için pazarlıkları resmen başlamış saymamız gerekiyor. Cumhur İttifakının henüz erken seçim kararı almak için gerekli 360 oyu bulunmuyor.

AKP (275) ve MHP (47) koltuklarının bugün itibarıyla toplamı 322. Cumhur İttifakına dahil HÜDAPAR (4) ve DSP’nin (1) oyunu da sayarsak 337 koltuk ediyor.

Bunun anlamı Cumhur İttifakının diğer partilerden ve TBMM’daki 8 bağımsız milletvekilinin oylarını cezbetmeye çalışacakları; Büyükgümüş’ün bahsettiği “siyasal sonuç” 360’ı bulmaktır."

Anketler ne diyor?

Kamuoyu önünde yapılan açıklamalar ve kulislerde konuşulanlar erken seçimi gündemde tutarken, kamuoyu araştırma şirketleri de sahadan aldıkları bilgileri açıklıyor. Erken seçim tartışmaları yalnızca siyasi kulislerde değil, kamuoyu araştırmalarında da dengelerin değiştiğine işaret ediyor. Son araştırmalarda ilginç başlıklar var.

Genar - Seçmenler kendisini nasıl tanımlıyor?

İktidara yakınlığıyla bilinen Genar'ın araştırmasına göre bugün seçim olsa AKP yüzde 34,8; CHP yüzde 31,5; DEM Parti yüzde 9,3; MHP yüzde 8; İYİ Parti yüzde 4,7 oy alabiliyor.

AKP seçmeninin yüzde 12,1’i kendini Atatürkçü, yüzde 32,7’si Türk milliyetçisi, yüzde 30’u muhafazakâr, yüzde 3,3’ü demokrat, yüzde 9’u İslamcı, yüzde 1,3’ü sosyalist olarak tanımlıyor.

2020/11/26/istiklal-street-3734276_1920-770x513.jpg

CHP seçmeninin yüzde 69’u kendini Atatürkçü, yüzde 11'i Türk milliyetçisi, yüzde 2,8'i muhafazakâr, yüzde 5,9'u demokrat ve yüzde 1'i İslamcı olarak tanımlıyor.

MHP’nin seçmen yapısında yüzde 69,8 ile Türk milliyetçileri belirleyici konumda. Yüzde 8,7 Atatürkçü, yüzde 4,8 demokrat, yüzde 3,2 İslamcı ve yüzde 2,4 muhafazakâr seçmen desteği var.

DEM Parti seçmeninin yüzde 26’sı kendini demokrat, yüzde19,9’u sosyalist, yüzde 13,7’si Kürt milliyetçisi olarak tanımlıyor. Yüzde. 8,2 Atatürkçü, yüzde 6,8 muhafazakâr ve yüzde 5,5 Türk milliyetçisi seçmen var. (İhsan Aktaş - Yeni Şafak yazısından alıntı)

GÜNDEMAR, Selçuk Bayraktar'ı sordu

"Bu Pazar seçim olsa oyunuzu kime verirsiniz" sorusuna verilen yanıtlar kararsızlar dağıtıldıktan sonra şöyle: CHP yüzde 33.33, AKP yüzde 28.56, DEM Parti yüzde 9.38, Zafer Partisi yüzde 5.95, Anahtar Parti yüzde 5.82, MHP yüzde 5.35, İYİ Parti yüzde 4.54.

Olası cumhurbaşkanı adaylarının oy oranları şöyle:

Mansur Yavaş yüzde 58.64 - Cumhurbaşkanı Erdoğan yüzde 41,36 (Fark 17.28)

Ekrem İmamoğlu yüzde 58.07 - Erdoğan yüzde 41,93 (Fark 16.14)

Özgür Özel yüzde 54.39 - Erdoğan yüzde 45,61 (Fark 8.78 puan)

Araştırmaya göre Selçuk Bayraktar aday olursa Mansur Yavaş karşısında yüzde 38,8, Ekrem İmamoğlu karşısında 40,7, Özgür Özel karşısında ise yüzde 42,1 oranında oy alıyor.

Optimar Araştırma: AKP yüzde 35.2 alıyor

Yine iktidara yakın olduğu belirtilen Optimar'ın araştırmasına "Bu pazar seçim olsa" sorusuna gelen yanıtlara göre AKP yüzde 35,2 ile ilk sırada yer alıyor. Onu yüzde 27,3 ile CHP takip ederken, DEM Parti yüzde 12,8, MHP: yüzde 9,6 ve İYİ Parti yüzde 7,6 oy alıyor.

ASAL Araştırma: Halk erken seçim istiyor, ekonomi beğenilmiyor

ASAL Araştırma'nın Ocak 2026 anketine göre, "Erken genel seçim yapılmalı mı?" sorusuna katılımcıların yüzde 54,4'ü "evet", yüzde 38'i "hayır" yanıtını verdi; yüzde 7,6 ise fikrinin olmadığını belirtti.

2026 yılında ekonominin iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 20.2 iken, daha kötü olacak diyenlerin oranı ise yüzde 66.6 çıkıyor.

"Ekonomi yönetimine duyulan güven" sorulunca ‘Hiç güvenmiyorum’ diyenlerin oranı yüzde 35.0 çıkarken, ‘güvenmiyorum’ diyenlerin oranı yüzde 37.1 olarak ölçüldü.

"Hükümeti dış politika açısından ne derece başarılı buluyorsunuz" sorusuna verilen yanıtlar şöyle:

Çok başarılı %12.2
Başarılı %23.0
Başarısız %28.0

"Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu nedir" sorusuna gelen yanıtlar şöyle:

Kira ve konut fiyatlarındaki artış: %21.5
Gıda fiyatlarındaki artış: %18.0
Enflasyonun yüksekliği: %12.2
Elektrik, su ve doğalgaz fiyatlarının yüksekliği: %5.4
Faizlerin yüksekliği: %5.0
Ekonomi yönetimi:%5.0
İşsizlik: %4.7
Akaryakıt fiyatlarının yüksekliği: %4.3

Araştırmada Türkiye'nin sorunlarını kim çözebilir sorusu da yöneltildi. Yüzde 40.2'si "Hiçbiri" yanıtını verirken, yüzde 20'si AKP, yüzde 18.3'ü de CHP yanıtını verdi.

Kaynak:Haber Merkezi

Abone Ol

İyi gazetecilik posta kutunda!
Güncel haberler, haftalık ekonomi bülteni ve Pazar derginiz Plus’ı email olarak almak için abone olun.