Halkların İklim Zirvesi'nde emek ve ekoloji mücadelesi: "Dönüşümün bedelini kirletenler ödeyecek"

YAĞMUR KARAGÖZ - Halkların İklim Zirvesi'nin ikinci gününde düzenlenen Emek ve Ekoloji oturumunda, iklim krizinin işçiler, emekliler ve yoksullar üzerindeki etkileri tartışıldı. Konuşmacılar, ekolojik dönüşümün sermayenin çıkarlarına göre değil, emekçilerin ve halkların ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini vurguladı.

·

Kısa Dalga- Halkların İklim Zirvesi'nin ikinci gününde düzenlenen Emek ve Ekoloji oturumunda işçi hakları, adil geçiş, enerji demokrasisi, iş cinayetleri ve ekolojik yıkıma karşı ortak mücadele ele alındı.

Oturumda farklı ülkelerden sendikacılar, emek örgütü temsilcileri, akademisyenler ve aktivistler bir araya geldi, iklim krizinin sınıfsal boyutu, iş cinayetleri, enerji politikaları, LGBTİ+’ların çalışma yaşamında karşılaştığı ayrımcılık ve adil geçiş tartışmaları öne çıktı. Konuşmacılar, iş güvencesini ve yaşam hakkını esas alan, emek ve ekoloji mücadelelerini birleştiren bir dönüşümün gerekliliğine dikkat çekti.

Ayfer Koçak: "Dönüşümün bedelini kirletenler ödeyecek"

Oturumun açılışında konuşan KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak, iklim krizinin mevcut ekonomik ve toplumsal düzenle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek, "Sınırsız büyüme, sınırsız kâr ve sınırsız yağma kültüründen çıkmadan gezegenle barışmak mümkün olmayacak" dedi.

Doğanın yağmalanması ile emeğin sömürülmesinin birbirinden bağımsız olmadığını vurgulayan Koçak, emekçilerin ve özellikle güvencesiz çalışma koşullarıyla karşı karşıya kalan kadınların ekoloji mücadelesindeki rolüne dikkat çekti.

Ekolojik dönüşümün işçiler açısından yeni hak kayıpları yaratmaması gerektiğini söyleyen Koçak, "Bu dönüşümün bedelini biz emekçiler ödemeyeceğiz. Bu dönüşüm sürecinin de bedelini kirletenler ödeyecek" ifadelerini kullandı.

Demokrasi ve emek mücadelesinin birlikte yürütülmesi gerektiğini belirten Koçak, 12 Aralık'ta düzenlenecek mitinge katılım çağrısı yaparak konuşmasını "Biz o umut olalım hep birlikte" sözleriyle tamamladı.

kesk

Oswald Warwick: "Adil geçiş dönüştürücü olmak zorunda"

Koçak'ın ardından konuşan Trinidad ve Tobago'dan sendikacı Oswald Warwick, Türkiye'deki işçi sınıfına dayanışma mesajı verdi. İklim politikalarında kullanılan adil geçiş kavramının yalnızca enerji kaynaklarının değiştirilmesiyle sınırlı tutulamayacağını belirten Warwick, şöyle konuştu:

"Adil geçiş, yalnızca bir geçiş olamaz. Eşitsizliği, yoksulluğu ve ayrımcılığı sürdüren, hatta derinleştiren bir geçişten söz edemeyiz. Adil geçiş dönüştürücü olmak zorundadır."

Sermayenin kâr ve birikim arayışının iklim krizini derinleştirdiğini savunan Warwick, enerji sistemlerinin kamusal denetim altına alınması gerektiğini vurguladı. Enerji demokrasisinin işçilerin ve yerel toplulukların karar alma süreçlerine katılması anlamına geldiğini belirterek enerjinin ticari bir meta değil, kamusal bir değer olarak görülmesi çağrısında bulundu.

hizz

Gülin Akçay: "Gölge bir halk sağlığı hizmetidir"

Emekliler Dayanışma Sendikası'ndan Gülin Akçay, iklim krizinin yaşlılar ve emekliler üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Ekonomik ve sosyal krizlerde olduğu gibi iklim krizinin de öncelikle yoksulları etkilediğini belirten Akçay, "Yaşlılık kendi başına insanı kırılgan hale getiren doğal bir durum değildir. Kırılganlığın önemli bir bölümü toplumsal olarak üretilir" dedi.

Düzenli geliri, sağlıklı konutu ve sağlık hizmetlerine erişimi olan bir yaşlıyla düşük gelirli, betonlaşmış bir mahallede yaşayan yaşlının aynı risklerle karşı karşıya olmadığını vurgulayan Akçay, "Termometre aynı dereceyi gösterebilir. Fakat 40 derecenin hissedilmesi aynı değildir" ifadelerini kullandı.

Enerji yoksulluğunun artık yalnızca kışın ısınamamak değil, yazın serinleyememek anlamına da geldiğini belirten Akçay, "Gölge bir halk sağlığı hizmetidir" dedi. Kamusal bakım hizmetlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Akçay, iklim ve afet politikalarının yaşlılar adına değil, yaşlılarla birlikte hazırlanması çağrısında bulundu.

Nehir Sevim: "Ekolojik dönüşümü işçi sınıfıyla birlikte gerçekleştirmeliyiz"

Emekçi Hareket Partisi (EHP) Genel Başkan Yardımcısı Nehir Sevim, ekolojik dönüşümün yalnızca maliyetlerin nasıl paylaşılacağı üzerinden tartışılamayacağını belirterek işçi sınıfını merkeze alan yeni bir mücadele programına ihtiyaç olduğunu söyledi.

Doğanın tahribatının, madencilik faaliyetlerinin ve kâr odaklı üretimin sürdüğünü belirten Sevim, bu süreçte işçilerin kazanılmış haklarını da kaybettiğini ifade etti.

"İşçi sınıfı elinde ne varsa elinden alındı" diyen Sevim, ekolojik mücadelenin temelinde refah ve adaletin bulunması gerektiğini vurguladı. Temiz gıda, temiz hava, temiz su ve barınma hakkının ekolojik mücadelenin temel talepleri olması gerektiğini belirten Sevim, dönüşümün üretim süreçlerinin merkezindeki emekçilerle birlikte gerçekleştirilebileceğini söyledi.

Onur Yılmaz: "Adil geçişin öznesi işçi sınıfı değil, sermaye"

Polen Ekoloji'den Onur Yılmaz, mevcut adil geçiş politikalarının işçi sınıfından çok sermayeyi merkeze aldığını savundu. İklim krizinin Türkiye'de iş cinayetleri üzerinden de yaşandığını belirten Yılmaz, ekolojik mücadelenin işçilerin çalışma koşullarıyla ilişkilendirilmesi gerektiğini söyledi.

Adil geçiş tartışmalarının ağırlıklı olarak iş kayıpları, istihdam, karbon fiyatlandırması ve finansman mekanizmalarına odaklandığını belirten Yılmaz, işçi sınıfı açısından asıl meselenin neyin, nasıl ve kimin için üretildiği olduğunu vurguladı.

İşyerlerinde örgütlenmenin ve üretim süreçlerine müdahalenin önemine dikkat çeken Yılmaz, emek ve ekoloji hareketlerinin ortak mücadele geliştirmesi gerektiğini ifade etti. İstihdam ile doğanın korunması arasında kurulan karşıtlığın geçerliliğini yitirdiğini belirten Yılmaz, işçilerin hem çalışma haklarının hem de yaşam alanlarının tehdit altında olduğunu söyledi.

Aslı Odman: "Gidenler için yas tut, kalanlar için mücadele et"

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nden Aslı Odman, iş cinayetleri ile ekolojik yıkım arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Ekolojik krizin etkilerinin ilk olarak işçilerin bedenlerinde görüldüğünü belirten Odman, işçi sağlığı mücadelesinin aynı zamanda bir ekoloji mücadelesi olduğunu söyledi.

2011 yılından bu yana Türkiye'deki iş cinayetlerini belgelediklerini anlatan Odman, özellikle göçmen, çocuk ve kayıt dışı çalışan işçilerin çoğu zaman ancak hayatlarını kaybettiklerinde görünür hale geldiğini ifade etti.

Her gün en az 20 işçinin çalışırken ya da çalışma koşulları nedeniyle hayatını kaybettiğini belgelediklerini söyleyen Odman, meslek hastalıklarının yol açtığı ölümlerin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

İş cinayetlerinin ani felaketlerin yanı sıra uzun yıllara yayılan sağlık sorunlarıyla da ortaya çıktığını belirten Odman, ekolojik tahribatın işçilerin bedenlerinden mahallelere, halk sağlığına ve ekosistemlere uzandığını ifade etti.

Odman, 28 Nisan Uluslararası İş Cinayetlerinde Hayatını Kaybedenleri Anma Günü'nün mücadele çağrısını hatırlatarak, işçi hareketinin yalnızca ekonomik kazanımlarla sınırlı kalmaması, yaşam hakkını savunan daha geniş bir mücadele hattı oluşturması gerektiğini söyledi.

Annie Thébaud-Mony: "Sağlık, iklim adaleti mücadelesinin temel meselelerinden biri olmalı"

Çalışmak Sağlığa Zararlıdır ve Nükleer Kölelik kitaplarının yazarı Annie Thébaud-Mony, çok uluslu şirketlerin işçi sağlığı üzerindeki etkilerine ve Fransa'da asbestin yasaklanması için verilen mücadeleye dikkat çekti.

Asbestin zehirli etkilerinin 19. yüzyılın sonlarından itibaren bilindiğini, ancak işçilerin uzun yıllar bu tehlikelerden habersiz bırakıldığını belirten Thébaud-Mony, şirketlerin güvenlik düzenlemelerini geciktirmek için yanlış bilgilendirme stratejileri geliştirdiğini söyledi.

Fransa'da 1975'te Jussieu Üniversite Yerleşkesi'nde asbest kirliliğinin ortaya çıkarılmasının ardından bilim insanları ile asbestli tekstil fabrikalarında çalışan işçilerin ortak mücadele yürüttüğünü anlatan Thébaud-Mony, işçilerin hem çalışma hakları hem de asbeste bağlı hastalıkların meslek hastalığı olarak tanınması için mücadele ettiğini belirtti.

Bilim insanlarıyla işçilerin dayanışmasının grevler ve gösterilerle büyüdüğünü ifade eden Thébaud-Mony, bu mücadelenin sonucunda Fransa'da asbestin 1997'de yasaklandığını hatırlattı. Ancak asbest kirliliğinin ve buna bağlı sağlık sorunlarının devam ettiğini vurguladı.

Zehirli maddelerin yasaklanmasının önündeki en büyük engellerden birinin çok uluslu şirketlerin bilimsel bilgi üretimi üzerindeki etkisi olduğunu savunan Thébaud-Mony, pestisitler, radyoaktivite ve kimyasal maddelerin sağlık üzerindeki zararlarına ilişkin bilgilerin şirketler tarafından kontrol edilmeye çalışıldığını söyledi.

Birden fazla zehirli maddeye aynı anda maruz kalmanın yarattığı "kokteyl etkisi"nin de dikkate alınması gerektiğini belirten Thébaud-Mony, şirket yöneticilerinin çevre ve işçi sağlığı felaketlerindeki sorumluluklarına rağmen cezasız kalmasını eleştirdi.

Avrupa'da işçi hareketinin zayıflamasının yaşam ve sağlık hakkını savunmayı güçleştirdiğini ifade eden Thébaud-Mony, konuşmasını ortak mücadele çağrısıyla tamamladı. İşçilerin, bilim insanlarının, aktivistlerin, hukukçuların ve gazetecilerin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirterek sağlığın iklim adaleti mücadelesinin temel meselelerinden biri haline getirilmesini istedi.

Hekim, SES ve İzmir Tabip Odası Üyesi Bekir Ersin Damarsardı: "Enerji mülkiyeti kamu mülkiyetine geçirilmeli"

Halkların İklim Zirvesi'nin Emek ve Ekoloji oturumunda konuşan hekim, Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) ve İzmir Tabip Odası üyesi Bekir Ersin Damarsardı, iklim krizine karşı piyasa merkezli çözümlerin başarısız olduğunu belirterek ekolojik dönüşümün işçi sınıfının örgütlü mücadelesiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Otuz yılı aşkın süredir düzenlenen COP zirvelerine rağmen atmosferdeki karbondioksit miktarının artmaya devam ettiğine dikkat çeken Damarsardı, fosil yakıt şirketlerinin ve onları destekleyen devletlerin emisyonları azaltmak yerine kirletmeye fiyat biçen politikalar uyguladığını savundu.

"Çözüm, sistem içi reformlar değil, aşağıdan örgütlenen radikal bir sınıf mücadelesidir" diyen Damarsardı, adil geçiş kavramının sermaye tarafından da kullanılmaya başlandığını belirterek kirletici sanayilerin kapatılması sürecinde işçilerin işsiz bırakılmasına karşı çıktı.

Emek merkezli bir adil geçiş için üç temel talep sıralayan Damarsardı, kirletici sektörlerde çalışan işçilerin ücretleri ve sendikal hakları korunarak iş güvencesinin sağlanması, bina yalıtımı ve toplu taşıma gibi alanlarda kamusal yatırımlarla güvenceli istihdam yaratılması ve enerji üretiminin kamu mülkiyetinde demokratik biçimde planlanması gerektiğini vurguladı.

Güneş ve rüzgâr enerjisinin şirketler için yeni kâr alanlarına dönüştürülmemesi gerektiğini belirten Damarsardı, yeşil vergilerin maliyetinin emekçilere yüklenmesini de eleştirdi.

Ekolojik yıkıma karşı mücadelenin ırkçılık, cinsiyetçilik ve her türlü sömürüye karşı mücadeleden ayrı düşünülemeyeceğini ifade eden Damarsardı, farklı ülkelerdeki işçi ve halk hareketlerinin dayanışma deneyimlerine dikkat çekti.

İklim krizini durdurabilecek gücün işçi sınıfının örgütlü mücadelesi olduğunu savunan Damarsardı, adil geçişin piyasa merkezli bir yeşil dönüşüm değil, üretimin insanın ve gezegenin ihtiyaçlarına göre planlandığı ekososyalist bir dönüşüm olması gerektiğini söyledi.

iklim-krizi

Can Irmak Özinanır: "İklim krizini onlar değil, biz çözeceğiz"

Halkların İklim Zirvesi'nin Emek ve Ekoloji oturumunda konuşan Can Irmak Özinanır, sendikaların iklim krizine karşı mücadeledeki rolüne dikkat çekerek ekolojik dönüşümün işçilerin ve emek örgütlerinin katılımıyla, aşağıdan ve demokratik biçimde planlanması gerektiğini söyledi.

2005 yılında düzenlenen küresel iklim eylemlerini hatırlatan Özinanır, o dönemde iklim krizinin sendikalar için oldukça yabancı bir konu olduğunu belirtti. Bugün sendikaların iklim krizinin daha fazla farkında olduğunu ancak kitlesel bir mücadele örgütlemekten hâlâ uzak kaldıklarını ifade etti.

Ekolojik dönüşüm için gerçek bir geçiş programına ihtiyaç olduğunu vurgulayan Özinanır, kömür madenleri, termik santraller ve petrol rafinerilerinde çalışan işçilerin işsiz bırakılmaması gerektiğini söyledi. İşçilere aynı ücretle kalıcı istihdam güvencesi sağlanmasını ve yeni çalışma alanları yaratılmasını savundu.

Sendikaların dönüşüme ilişkin bir strateji geliştirmesi gerektiğini belirten Özinanır, yalnızca sendika yönetimlerine değil, doğrudan işçilere ulaşmanın ve işyerlerinde örgütlenmenin önemine dikkat çekti.

İklim krizine karşı çözümün uluslararası zirvelerden beklenemeyeceğini ifade eden Özinanır, emek ve ekoloji hareketlerinin ortak bir mücadele programı oluşturması çağrısında bulundu.

"Onlar çözmeyecekler; biz çözeceğiz" diyen Özinanır, aşağıdan örgütlenen birleşik bir hareketin gerekliliğini vurguladı.

Meriç Başpolat: "İşçi sınıfını bölen kimliklerimiz değil, sermaye düzenidir"

Halkların İklim Zirvesi'nin Emek ve Ekoloji oturumunda konuşan Özgürlük İstiyoruz'dan Meriç Başpolat, LGBTİ+ hakları, emek sömürüsü ve ekolojik yıkımın birbirinden bağımsız ele alınamayacağını belirterek ortak mücadele çağrısında bulundu.

Kapitalist sistemin emeği ucuz iş gücü, doğayı ise kâr elde edilecek bir kaynak olarak gördüğünü söyleyen Başpolat, ormanları ve yaşam alanlarını tahrip eden şirketlerin kendilerini çevreci olarak sunmasını eleştirdi. Başpolat, şirketlerin yeşil dönüşüm söylemlerinin çoğu zaman pazarlama faaliyetinden ibaret olduğunu savundu.

ozgurluk-istiyoruz

LGBTİ+ çalışanların işyerlerinde ayrımcılık, mobbing ve işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya kaldığını belirten Başpolat, özellikle transların istihdama erişimde ciddi engeller yaşadığını vurguladı. Kimliklerini gizlemek zorunda kalan çalışanların sürekli işlerini kaybetme kaygısıyla yaşadığını ifade eden Başpolat, bu durumu sınıfsal şiddetin bir biçimi olarak değerlendirdi.

Transların yaşadıkları mahallelerden uzaklaştırılmasıyla köylülerin yaşam alanlarından koparılması arasında benzerlik kuran Başpolat, her iki durumda da sermayenin çıkarlarının yaşam hakkının önüne konulduğunu söyledi.

İşçilerin doğanın korunması ile istihdam arasında bir tercihe zorlandığını belirten Başpolat, "Ya işin ya doğa" ikileminin sermaye düzeni tarafından yaratıldığını savundu.

Sınıf mücadelesi ile LGBTİ+ hakları mücadelesinin birlikte yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Başpolat, sendikal mücadelede eşitlik taleplerinin toplu iş sözleşmelerine yansıtılmasının önemine dikkat çekti.

Başpolat, transların güvenceli istihdama erişebildiği, hiç kimsenin kimliği veya cinsel yönelimi nedeniyle tehdit altında hissetmediği, ormanların ve derelerin rant için değil yaşam için korunduğu bir dünya istediklerini belirterek konuşmasını dayanışma çağrısıyla tamamladı.

Kaynak: Haber Merkezi

Abone Ol

İyi gazetecilik posta kutunda!
Güncel haberler, haftalık ekonomi bülteni ve Pazar derginiz Plus’ı email olarak almak için abone olun.