İngiltere’de kadın cinayetleri için ceza hamlesi: Evdeki bıçak ‘indirim’ nedeni olmayacak

Kısa Dalga- İngiltere ve Galler’de kadın cinayetleriyle ilgili ceza sisteminde önemli bir değişiklik gündemde. Hükümet, partnerini ya da eski partnerini evde bıçakla veya başka bir silahla öldüren faillerin daha ağır cezalandırılması için düzenleme hazırlıyor.

Mevcut sistemde cinayetten mahkûm olan herkes zorunlu olarak müebbet hapis cezası alıyor. Ancak mahkeme, failin şartlı tahliye başvurusu yapabilmesi için cezaevinde geçirmesi gereken asgari süreyi ayrıca belirliyor.

Bugünkü uygulamada fail, öldürme kastıyla silahı olay yerine götürmüşse bu asgari sürenin başlangıç noktası 25 yıl. Ancak ev içinde işlenen cinayetlerde kullanılan silah çoğu zaman zaten evde bulunuyor. Mutfak bıçağı gibi bir eşyanın cinayet silahı olarak kullanıldığı dosyalarda başlangıç noktası çoğunlukla 15 yıl oluyor.

Adalet Bakanlığı, işte bu 10 yıllık farkı kapatmayı hedefliyor.

Evdeki bıçak cezada boşluk yaratıyordu

İngiltere Adalet Bakanlığı’na göre mevcut uygulama, ev içi cinayetlerde ciddi bir adaletsizlik yaratıyor. Failin cinayet silahını dışarıdan getirmemiş olması, birçok dosyada daha düşük asgari ceza anlamına geliyor.

Oysa kadın cinayetlerinin önemli bir bölümü ev içinde, failin zaten mağdurla aynı mekânda bulunduğu koşullarda işleniyor. Bakanlık, tüm cinayetlerin beşte birinden fazlasının aile içi nitelikte olduğunu, bu vakalarda mağdurların ezici çoğunluğunu kadınların oluşturduğunu vurguluyor.

Ateşli silahla işlenen cinayetlerde ise mevcut sistemde 30 yıl daha yüksek bir başlangıç noktası uygulanıyor.

Lammy: Hukuk yüzyıllarca kadınları koruyamadı

Başbakan Yardımcısı David Lammy, düzenlemeyi kadınlara yönelik şiddetle mücadelede “gecikmiş bir boşluğun kapatılması” olarak değerlendirdi.

Lammy, “Yüzyıllar boyunca hukuk, kadınları partnerlerinin şiddetinden korumakta başarısız oldu; ister evlilik içi tecavüz, ister kapalı kapılar ardındaki istismar olsun” dedi.

Lammy’ye göre yeni düzenleme, partnerini ya da eski partnerini öldüren faillerin, neden oldukları yıkıcı zararı daha doğru yansıtan cezalar almasını sağlayacak.

Evde öldürülen kadınlar: Güvenli alan çöktü, şiddet içeride büyüyor

Düzenleme, Ceza Kurulu ile yapılacak istişarenin ardından “mümkün olan en kısa sürede” hayata geçirilecek.

Kızları öldürülen annelerden yıllar süren kampanya

Karar, kızları eski partnerleri tarafından evlerinde öldürülen Carole Gould, Julie Devey ve Elaine Newborough tarafından memnuniyetle karşılandı.

Killed Women adlı yardım kuruluşunda mücadele yürüten üç kadın, aile içi cinayetlerde asgari cezanın artırılması için yedi yıldır kampanya yürütüyordu.

Gould, Devey ve Newborough ortak açıklamalarında, “Nihayet kadınların hayatı erkeklerin hayatı kadar değerli görülüyor” dedi.

Üç kadın, kızları Poppy, Ellie ve Megan’ı “bu tür erkekler” yüzünden kaybettiklerini belirterek, “Devleti, bu erkeklerin ne kadar tehlikeli olduğuna ikna etmek için yedi yıldır durmaksızın kampanya yürütüyoruz” ifadelerini kullandı.

Açıklamada, “Bizi harekete geçiren şey, mevcut ceza yönergelerinin yanlış olduğunu kesin olarak bilmemizdi” denildi.

Şiddet mağduru kadınlar için istisna korunacak

Düzenlemede önemli bir istisna da yer alıyor. Ev içi şiddet mağduru bir kişinin kendisine şiddet uygulayan kişiyi öldürdüğü vakalarda mevcut 15 yıllık başlangıç noktası korunacak.

Adalet Bakanlığı, bu istisnanın mağdurları korumaya dönük önemli bir güvence olduğunu belirtiyor.

Aile içi şiddetle mücadele alanında çalışan Refuge adlı kuruluş da bu istisnayı memnuniyetle karşıladı. Kuruluşun politika ve kamu ilişkileri direktörü Ellie Butt, kadınların kendilerine şiddet uygulayan kişiyi öldürdüğü vakalarda daha ağır ceza hükümlerine tabi tutulmamasının önemli olduğunu söyledi.

‘Kadınlara yönelik şiddete tolerans gösterilmeyecek’

Refuge, düzenlemeyi “son derece olumlu” bir adım olarak nitelendirdi. Ellie Butt, bunun hem mağdurlar için adaletin güçlendirilmesi hem de aile içi cinayetlerin ağırlığının kabul edilmesi açısından kritik olduğunu belirtti.

Butt, daha uzun cezaların aile içi cinayetlerin yol açtığı kaybı ve travmayı geri alamayacağını, ancak yaslı aileler için adalet duygusunu güçlendireceğini söyledi.

Butt’a göre düzenleme, aynı zamanda kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete tolerans gösterilmeyeceği mesajı taşıyor.

Hükümetin hedefi: 10 yılda yarıya indirmek

İngiltere hükümeti, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddeti 10 yıl içinde yarıya indirme hedefi koymuş durumda. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Aralık ayında bu sorunu “ulusal acil durum” olarak tanımlamıştı.

Öte yandan Hukuk Komisyonu, hükümetin Aralık 2024’te verdiği görev doğrultusunda cinayet suçlarına ilişkin ceza sistemini daha geniş kapsamlı olarak inceliyor. Komisyonun ceza sistemine ilişkin istişare belgesini 2027 yazında yayımlaması bekleniyor.

Nafaka gerçekleri: Dosyalarda yüzde 88 şiddet iddiası, ortalama 2083 TL nafaka, yüzde 44 ödenmeme oranı