Özelleştirme ardından gelen göçük: Ankara'da maden göçüğünde 1 işçi öldü, 4'ü ağır yaralı

Kısa Dalga- Ankara’nın Beypazarı ilçesine bağlı Hırkatepe Mahallesi’ndeki Çayırhan Enerji İşletmesi sahasında dün saat 18.00 sıralarında maden kazası meydana geldi. Ankara Valiliğinin ilk açıklamasına göre çalışma sahasının arka bölümünde meydana gelen tavan çökmesi sonrasında oluşan basınç, madencilerin savrulmasına neden oldu.

Kazanın ardından bölgeye jandarma, emniyet, itfaiye, AFAD, UMKE ve sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralıların hastanelere ulaştırılması için 15 ambulans ekibi görevlendirildi. Valilik, olaydan toplam 20 kişinin etkilendiğini, 1 madencinin hayatını kaybettiğini ve diğer işçilerin hastanelerde tedavi altına alındığını bildirdi.

Vali Canbolat: 4 yaralının durumu ağır

Ankara Valisi Yakup Canbolat, Beypazarı Devlet Hastanesi önünde yaptığı açıklamada kazanın bir kömür bloğunun düşmesiyle oluşan hava basıncı nedeniyle meydana geldiğini söyledi. Canbolat, hayatını kaybeden işçinin cenazesinin galeriden çıkarılması için savcı ve bilirkişi eşliğinde çalışma yapılacağını belirtti.

Vali Canbolat, olaydan 20 kişinin etkilendiğini, yaralıların bir bölümünün dumandan, gazdan, kömürden ve basınçtan etkilendiğini aktarırken, 4 işçinin durumunun ağır olduğunu açıkladı. Ağır yaralılardan ikisinin Bilkent Şehir Hastanesi’ne, ikisinin ise Etlik Şehir Hastanesi’ne sevk edildiğini bildirdi.

Canbolat, kazanın nedeninin ve olası kusurların adli, idari ve bilirkişi incelemeleri sonucunda ortaya çıkarılacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Akşam 18.00 gibi bir kömür bloğunun düşmesi sonucu oluşan bir hava basıncından kaynaklı bir kaza yaşandı. Kazada maalesef ki bir vatandaşımızı kaybettik. O halen o galeri içerisinde. Savcımız bir bilirkişi ile birlikte girip kardeşimizin cenazesini de çıkaracaklar. Olayda toplamda 20 kişi etkilendi. Bunun bir kısmı yaralı, bir kısmı da içerideki dumandan, gazdan ve kömür etkisinden, basınçtan etkilenmeler oldu. Bunlardan 4 vatandaşımızın durumu ağır. İki yaralı Bilkent Şehir Hastanesi’ne sevk edildi. İki hastamızın da Etlik Şehir Hastanesi’ne sevkleri tamamlandı, onlar gönderilecek. Diğer hastalarımızın genel durumu itibariyle iyi"

Vali Canbolat, olayın tüm yönleriyle araştırılacağını vurgulayarak şöyle devam etti:

"Bunlara Allah’tan şifa diliyoruz biz. Vefat eden vatandaşımıza da Allah’tan rahmet diliyoruz. Yakınlarına da sabır diliyoruz. Bu olay her boyutuyla adli, idari olarak araştırılacak. Sebebi nedir, bir kusur var mıdır, yok mudur, neden dolayı oluşmuştur; bunları bilirkişi incelemesi, adli inceleme ve idari inceleme sonucunda da karar verilecek. İnsanlarımızın şundan müsterih olmasını istiyoruz; konu her yönüyle mutlaka araştırılacak. Yanlış yapılan bir şey var ise de onun gereği yapılacaktır. Bütün vatandaşlarımıza geçmiş olsun diyorum. Allah beterinden korusun, daha büyük kazalardan korusun inşallah. Bu tür iş kazalarına karşı da tedbirlerimizi, güvenlik tedbirlerimizi her zaman sıkı tutmalıyız. Büyük geçmiş olsun"

Valilik: İnceleme ve soruşturma başlatıldı

Ankara Valiliği de kazanın ardından yaptığı açıklamada, olayın çalışma sahasının arka bölümünde yaşanan tavan çökmesi ve buna bağlı basınç nedeniyle meydana geldiğine ilişkin ilk tespitleri paylaştı.

Valilik açıklamasında kazanın ardından çok sayıda kamu kurumunun bölgeye sevk edildiği, yaralıların ambulanslarla hastanelere götürüldüğü ve olayın meydana geliş nedeninin belirlenmesi amacıyla inceleme ve soruşturma başlatıldığı belirtildi.

Valiliğin açıklaması şöyle oldu:

“İlimiz Beypazarı ilçesi Hırkatepe Mahallesi’nde bugün saat 18.00 sıralarında, Çayırhan Enerji İşletmesi sahasında, ilk tespitlere göre çalışma sahasının arkasında meydana gelen tavan çökmesi sonucu oluşan basınca bağlı savrulmalar neticesinde maden kazası meydana gelmiştir.

Olay mahalline Jandarma, Emniyet, İtfaiye, AFAD, UMKE ve sağlık ekiplerimiz sevk edilmiş, 15 ambulans ekibi görevlendirilerek yaralılar hastanelerimize nakledilmiştir. Olaydan toplam 20 vatandaşımız etkilenmiş olup 1 madenci vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Yaralı vatandaşlarımız hastanelerimizde tedavi altına alınmıştır.

Olayın meydana geliş nedenine ilişkin ilgili mercilerce gerekli inceleme ve soruşturma başlatılmış, çalışmalar titizlikle sürdürülmektedir.”

Kazaya ilişkin soruşturma da başlatıldı. Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada ise olayla ilgili bilirkişilerin görevlendirildiği ve kusur ya da sorumluluğu bulunan kişilerin belirlenmesi amacıyla inceleme yürütüldüğü bildirildi. Başsavcılığın açıklamasında olayın ilk belirlemelerine ilişkin farklı bir teknik değerlendirme yer aldı; bu nedenle kazanın kesin oluş nedeninin soruşturma ve bilirkişi incelemeleri tamamlandıktan sonra netleşmesi bekleniyor.

Bağımsız Maden-İş: “Yeraltında katledilmek kader değil”

Çayırhan’daki kazanın ardından Bağımsız Maden-İş de açıklama yaptı. Sendika, kazayı Çayırhan’ın özelleştirilmesi ve madenlerdeki iş güvenliği tartışmaları üzerinden değerlendirdi. Sendika, özelleştirilen madenlerde işçilerin güvenliğinin geri plana itildiğini savundu.

Bağımsız Maden-İş açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:

“Bugün bizler Ankara'da direnirken özelleştirilen Çayırhan madeninde bir madenci kardeşimizi göçükte kaybettik. Başımız sağ olsun. Direnişimizin temel taleplerinden birisi Yıldızlar SSS Holding'in kamusallaşmasıdır. Holdinglere peşkeş çekilen, özelleştirilen madenlerde her geçen güç madenciler iş cinayetlerinde katlediliyor, kaybımızın arkasından "kader" deniliyor. Yeraltında katledilmek kader değil. Bize biçilen bu hayatı kabul etmiyoruz. Holding patronları, CEO'ları kadar biz de yaşamak istiyoruz. Bunun için ne kadar mücadele etmemiz gerekiyorsa o kadar mücadele edeceğiz. Hayatını kaybeden kardeşimizin ailesine başsağlığı, yaralanan kardeşlerimize acil şifalar diliyoruz.”

CHP’den “kamusal sorumluluk” vurgusu

CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç da kazanın ardından yaptığı değerlendirmede, Çayırhan’da özelleştirme sonrasında ikinci kez kaza yaşandığına dikkat çekti. Kılıç, iş güvenliği açısından olası ihmallerin ve denetim eksikliklerinin araştırılması gerektiğini belirterek siyasi sorumluluk tartışmasına işaret etti.

Kılıç'ın açıklaması şöyle:

“Kâr şirkete, ölüm işçiye düşemez. Geçen yıl özelleştirilen Çayırhan maden ocağında, özelleştirme sonrası ikinci kez kaza yaşandı. Bugün 1 işçimizi kaybettik, 8 işçimiz yaralandı. Bu tabloya ‘kaza’ deyip geçemeyiz. Özelleştirildi diye kamusal sorumluluk bitmiyor. İlk kazadan sonra gereken ders çıkarılmadıysa, denetimler yapılmadıysa, üretim ve kâr baskısı iş güvenliğinin önüne geçtiyse bunun siyasi sorumluluğu da vardır. Bu sorumluluk da iktidarındır! Kaybettiğimiz işçimize rahmet, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.”

Kılıç'ın açıklamasındaki 8 yaralı sayısı, kazanın ilerleyen saatlerinde Ankara Valiliği tarafından açıklanan 19 yaralı sayısıyla uyuşmuyor. Bu nedenle güncel toplam için Valiliğin 20 kişinin etkilendiği, 1 kişinin hayatını kaybettiği ve 19 kişinin yaralandığı yönündeki son açıklaması esas alınmalı.

Çayırhan madeninin özelleştirme süreci

Çayırhan’daki kazanın ardından maden sahasının özelleştirme süreci de yeniden gündeme geldi. Çayırhan Termik Santrali ve maden sahalarının özelleştirilmesi 2024’ün sonlarında işçilerin tepkisine neden olmuş, yüzlerce madenci iş güvencesi ve kazanılmış haklarının korunması talebiyle yer altında eylem yapmıştı.

Özelleştirme ihalesinin nihai görüşmesi 7 Mart 2025’te gerçekleştirildi. İhalede en yüksek teklif, 20 milyar lira ile Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik AŞ tarafından verildi. Devir kapsamında Çayırhan Termik Santrali’nin yanı sıra EÜAŞ’a ait Çayırhan Linyit İşletmesi, bazı taşınmazlar ve belirli maden sahalarının işletme hakları da yer aldı.

Özelleştirme süreci, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayının ardından Mayıs 2025’te kesinleşti. Resmî Gazete’de yayımlanan kararla Çayırhan Termik Santrali ve ilgili maden sahalarının Akçadağ İnşaat Enerji ve Madencilik AŞ’ye devri onaylandı.

Özelleştirme sonrası ikinci büyük kaza

Çayırhan’da özelleştirmenin tamamlanmasının ardından Nisan 2025’te de maden sahasında bir göçük meydana gelmiş, 14 işçi yaralanmıştı. Bu olayın ardından meydana gelen yeni kazada ise 1 işçinin yaşamını yitirmesi ve 19 işçinin yaralanması, Çayırhan’daki iş güvenliği koşullarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Son kazanın kesin nedeni ise henüz belirlenmiş değil. Ankara Valiliği idari inceleme ve soruşturmanın sürdüğünü açıklarken, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı da bilirkişiler görevlendirerek olayda kusur veya sorumluluğu bulunanların belirlenmesine yönelik soruşturma başlattı.