Bir ekran yıldızının hikâyesi: Reha Muhtar, haberin şova dönüştüğü dönemin simgesi

Kısa Dalga - Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden televizyon programcısı ve haber sunucusu Reha Muhtar (66), geçtiğimiz günlerde rahatsızlanarak Muğla'nın Bodrum ilçesinde hastaneye kaldırılmıştı.

Tedavi altına alınan Muhtar'a kalp yetmezliği teşhisi konulmuştu. Reha Muhtar tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi.

Reha Muhtar’ın hayatını kaybetmesi, sadece 90’ların en etkili televizyoncularından birinin değil, “haber”in ve “haberci”nin tarifini değiştiren bir medya fenomeninin de kaybı anlamına geliyor. Çünkü Muhtar, klasik anlamda “haber sunan” bir spiker değildi. Haberin merkezine kendisini, ses tonunu, jestlerini, sorularını, tepkilerini ve kimi zaman da tartışmalı üslubunu yerleştiren bir televizyon figürüydü. Muhtar, 1990’ların ikinci yarısından itibaren özel televizyonların rekabeti içinde ana haber bültenini yalnızca bilgi aktarılan bir saat olmaktan çıkarıp dramatik, yüksek tempolu, kişiselleştirilmiş bir gösteriye dönüştüren isimlerden biri oldu.

“Reha Muhtar Atina’dan bildiriyor”

Reha Muhtar, 21 Temmuz 1959’da İstanbul’da doğdu. Çocukluğu ve gençliği, babasının akademik görevi nedeniyle Ankara ile İstanbul arasında geçti. TED Ankara Koleji’nin ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu’nda eğitim aldı. Gazeteciliğe 1980’li yılların başında Milliyet’in Ankara bürosunda başladı; dış politika ve siyaset muhabirliği yaptı. Daha sonra TRT’ye geçti ve Atina muhabiri olarak tanındı.

Muhtar’ın televizyonculuktaki çıkışı, TRT döneminde hazırladığı “Ateş Hattı” ile geldi. 1990’ların başında Türkiye’de tartışma programları yeni bir ivme kazanırken Muhtar, sert soruları, yüksek gerilimli yayınları ve konuklarını sıkıştıran tavrıyla dikkat çekti. Ardından Kanal D, Star TV ve özellikle Show TV yılları geldi. 1996’da Show TV’de ana haber sunucusu ve haber genel yayın yönetmeni olması, onu geniş kitlelerin her akşam izlediği bir ekran figürüne dönüştürdü. (Vikipedi)

Ana haberin teatral dili

Reha Muhtar denince akla yalnızca haber başlıkları değil, bir sunum tarzı gelir. Cümleleri uzatan, vurguyu yükselten, haberi dramatik bir hikâyeye dönüştüren, zaman zaman izleyiciyle doğrudan konuşur gibi yapan bir üslup geliştirdi. Bu tarz, bir yandan milyonları ekran başına topladı; diğer yandan haberciliğin sınırları, popülerlik, sansasyon ve etik tartışmalarını da beraberinde getirdi.

Muhtar’ın temsil ettiği dönem, Türkiye’de özel televizyonculuğun reyting baskısıyla şekillendiği yıllardı. Ana haber bültenleri artık yalnızca devlet protokolü, siyaset ve dış haberlerden ibaret değildi; üçüncü sayfa olayları, magazin, suç, gündelik hayat, canlı bağlantılar, stüdyo gerilimi ve kişisel yorum da bültenin parçası haline gelmişti. Muhtar bu dönüşümün en görünür yüzlerinden biri oldu.

Bu nedenle Reha Muhtar, Türkiye medyasında iki ayrı hafızada yaşadı: Bir kesim için cesur, sıra dışı, kalıpları kıran bir televizyoncu; bir başka kesim için ise haberin magazinleşmesinin, ekran gösterisine dönüşmesinin ve anchorman kültünün sembol isimlerinden biri.

“Acı var mı acı?”

Reha Muhtar’ın ekran kişiliği çoğu zaman haberin kendisi kadar konuşuldu. Konuklarına yönelttiği keskin ve bazen tuhaf sorular, stüdyodaki ani çıkışları, polemiklere açık tavrı, onu “fenomen” haline getirdi. Hafızalara en çok kazınan ise bir mağdura yönelttiği “Acı var mı acı?” sorusu oldu. Bu soru adeta Muhtar ile özdeşleşti.

Muhtar’ın ekran personası, dönemin medya düzeniyle de uyumluydu: Büyük starlar, büyük reytingler, büyük egolar ve büyük tartışmalar… Haber artık sadece haber değil, bir tür eğlence hatta şovdu. Haber sunucusu da artık yalnızca metin okuyan kişi değil; izleyicinin güveneceği, kızacağı, taklit edeceği, tartışacağı bir karakterdi. Reha Muhtar bu karakterin Türkiye’deki en güçlü örneklerinden biri oldu.

Özel hayatı hep kamuoyunun önündeydi

Muhtar’ın özel hayatı da mesleki kariyeri kadar medyanın ilgisini çekti. Gazeteci Selin Çağlayan ile yaptığı evlilik, Nilüfer’le ilişkisi ve birlikte büyüttükleri Ayşe Nazlı, daha sonra oyuncu Deniz Uğur’la ilişkisi ve bu ilişkiden dünyaya gelen ikizleri Mina ile Poyraz, magazin gündeminin sık sık konusu oldu.

Nilüfer’le ilişkisi, dönemin popüler kültür hafızasında geniş yer tuttu. Deniz Uğur’la birlikteliği ve ayrılık sonrası çocuklarla ilgili tartışmalar da zaman zaman kamuoyuna yansıdı. 2024’te geçirdiği ağır kazanın ardından oğlu Poyraz üzerinden yaşanan tartışmalar, Deniz Uğur, Nilüfer ve Ayşe Nazlı Yumlu’nun açıklamalarıyla magazin sayfalarına taşındı.

Bu tablo, Reha Muhtar’ın hayatının yalnızca ekranda değil, ekran dışında da kamuoyunun gözü önünde yaşandığını gösteriyordu. Onun kuşağındaki birçok medya figürü gibi Muhtar da özel alan ile kamusal görünürlük arasındaki sınırın giderek silindiği bir dönemin insanıydı.

“Her şeyim var derken aslında hiçbir şeyim kalmadı”

Reha Muhtar, son yıllarında sağlık sorunlarıyla gündeme geldi. 2024’te İstanbul’daki evinde geçirdiği düşme kazasının ardından beyin kanaması geçirdiği, yoğun bakımda tedavi gördüğü ve bir süre entübe edildiği haberleri kamuoyuna yansımıştı. Taburcu olduktan sonra kameralara yansıyan görüntülerinde yürümekte zorlandığı, ancak yeniden televizyona dönmek ve kitap yazmak istediği aktarılmıştı.

O dönemde yaptığı açıklama, Muhtar’ın son yıllarındaki ruh haline dair çarpıcı bir iz bıraktı: “Her şeyim var derken aslında hiçbir şeyim kalmadı” diyordu. “Etrafımdaki herkes, elimdeki her şeyi aldı” sözleri, onun son dönemini yalnızlık, kırgınlık ve yeniden ayağa kalkma arzusu arasında salınan bir hikâyeye dönüştürdü.

Son olarak Bodrum’da rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. Haberlerde Muhtar’a kalp yetmezliği teşhisi konulduğu, tedavisinin yoğun bakımda sürdüğü ve sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu belirtilmişti. Eski eşi Deniz Uğur da çocukları Mina ve Poyraz’la birlikte Bodrum’a gittiklerini duyurmuştu.

Reha Muhtar haberciliği

Reha Muhtar, Türkiye’de televizyon haberciliğinin “star anchorman” dönemini temsil etti. O dönemde haber, yalnızca editoryal bir ürün değil, aynı zamanda bir ekran performansıydı. Sunucunun sesi, mimikleri, karakteri ve polemik yaratma gücü, haberin kendisi kadar önemli hale gelmişti.

Muhtar’ın temsil ettiği medya anlayışı, hem dönüştürücü hem tartışmalıydı. Haberi daha geniş kitlelere ulaştırdı, televizyon dilini hızlandırdı, ana haber bültenini bir gösteriye çevirdi. Ama aynı zamanda haberin dramatize edilmesi, magazinleşmesi, kişisel üslubun kurumsal gazeteciliğin önüne geçmesi gibi tartışmaların da merkezinde yer aldı.

Alican Uludağ: Ankara Adliyesi'nin basın odasını özledim

Gazeteci Ercüment Akdeniz, HDK davasından beraat etti