Sayıştay’dan MEB raporu: Meslek liseleri denetlenmedi, gerekli şartları taşımayan memurlara ödeme yapıldı

GÜLSEVEN ÖZKAN

Sayıştay’ın Milli Eğitim Bakanlığı'na ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, Bakanlığın taşra birimlerindeki vekâleten görevlendirmelerden özel mesleki ve teknik Anadolu liselerinin denetimine, okul kantinlerinin elektrik ve su giderlerinden mesleki ve teknik okulların döner sermaye ödemelerine kadar çeşitli tespitlere yer verildi.

Şartları taşımayan memurlara vekâlet ödemesi

Raporda, gerekli şartları taşımadıkları halde vekâleten atanan bazı memurlara yapılan ödemelere ilişkin tespit yer aldı.

“Bakanlık taşra birimlerinde görev yapıp gerekli şartları taşımadıkları halde vekâleten atanan memurlara yersiz olarak vekalet aylığı, zam ve tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödendiği görülmüştür.”

Yapılan incelemede, vekâleten atananların bu ödemelerden yararlanabilmesi için gerekli şartları taşımadığı belirtildi. Raporda ayrıca görevlendirmelerin 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine dayandırılmadığı veya bu hususun onaylarda açıkça belirtilmediği, vekâlet görevlerinin ise asili atamaya yetkili amirler tarafından verilmediğinin tespit edildiği aktarıldı.

Bakanlığın cevabında, personel genel müdürlüğünce mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilmesinin sağlanması için ilgili idarelere gerekli talimatların verildiği belirtildi.

Özel meslek liselerinde ilk denetimler zamanında yapılmadı

Sayıştay’ın ikinci bulgusu, özel mesleki ve teknik Anadolu liselerinin denetimlerine ilişkin oldu.

Raporda, “Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre özel mesleki teknik Anadolu liselerinin kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıkları tarihten itibaren en geç bir yıl içerisinde denetlenmesi gerekirken bu süre içerisinde denetim yapılmadığı görülmüştür” denildi.

İncelemede, eğitim ve öğretim desteği sağlanan organize sanayi bölgeleri içinde veya dışında açılan mesleki ve teknik Anadolu liselerinin, kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıkları tarihten itibaren bir yıl içinde mevzuatta belirtilen denetim yetkisine sahip kişilerce denetlenmediği tespit edildi.

Raporda, bu durumun söz konusu kurumların fiziki, idari ve eğitim-öğretim şartlarının mevzuata uygunluğunun zamanında kontrol edilmesini engellediği, ayrıca kamu kaynağı kullanılarak sağlanan eğitim ve öğretim desteğinin gerekli denetim mekanizmaları işletilmeden devam ettirilmesine neden olduğu ifade edildi.

Bakanlığın cevabında ise, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce tespite ilişkin çalışmaların başlatıldığı ifade edildi.

Bazı okul kantinlerinin elektrik ve su giderleri bütçeden karşılandı

Bir diğer tespit, okul aile birlikleri tarafından kiraya verilen bazı kantinlerin elektrik ve su giderleriyle ilgili oldu.

Raporda, “Okul aile birlikleri tarafından kiraya verilen bazı kantinlerin elektrik ve su bedellerinin okulun giderlerinden ayrıştırılmadan genel bütçeden ödendiği görülmüştür” ifadelerine yer verildi.

İncelemede okulların büyük kısmında tesisatın ayrıldığı ve ayrı abonelik bulunduğu ya da süzme sayaç kullanıldığı belirtildi. Bazı okullarda ise petek sayısı veya metreküp sarfiyatı üzerinden oranlama yapılarak tahsilat gerçekleştirildiği aktarıldı.

Bununla birlikte bazı okullarda işletmecinin okulun sayacını kullandığı ve kiralanan alanların işletilmesinden doğan, kiracı tarafından karşılanması gereken elektrik ve su giderlerinin Bakanlık bütçesinden ödendiği tespit edildi.

Bakanlığın cevabında, tüm okullara resmi yazı gönderilerek elektrik ve su giderlerinin genel bütçeden ödenmesi uygulamasına son verilmesine ilişkin talimat verildiği ifade edildi.

Döner sermayelerde parça başı ücret hesaplamasında hata

Raporda mesleki ve teknik öğretim okullarının döner sermaye işletmelerinde yapılan üretim karşılığında idareci, öğretmen ve öğrencilere dağıtılan parça başı ücretlere ilişkin de bulgu yer aldı.

Sayıştay, “Mesleki ve teknik öğretim okulları döner sermaye işletmelerinde gerçekleştirilen üretim neticesinde idareci, öğretmen ve öğrencilere dağıtılan parça başı ücretlerin mevzuatta belirlenen usul ve esaslara göre hesaplanmadığı tespit edilmiştir” tespitini yaptı.

İncelemede, Yönetmelik’te idarecilere parça başı ücret dağıtımına yönelik ayrı bir hüküm bulunmamasına rağmen, 1997 yılında yayımlanan bir genelge gerekçe gösterilerek döner sermaye idarecilerine siparişteki işçilik bedeli üzerinden değil, sipariş bedelinden ayrılan faaliyet gideri üzerinden parça başı ücret ödendiği belirtildi.

Raporda, yönetmelikten ayrı olarak yayımlanan genelge ile idari personele farklı bir hesaplama üzerinden ücret dağıtılmasının mümkün olmadığı ifade edildi. Ayrıca ilgili kanunda parça başı ücretlerin hesabına ilişkin hususların bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği, faaliyet giderlerine ilişkin oranın 'bakanlık olur’u ile yüzde 25’ten yüzde 11’e indirilmesinin de mümkün olmadığı belirtildi.

Bakanlığın cevabında ise, taslak yönetmelik çalışmasının tamamlandığı, taslak yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte Bakanlık oluru ile belirlenen faaliyet gideri oranı ve yöneticilere dağıtılacak ücretin hesaplama yönteminin düzenleneceği ifade edildi.

Öğretmenevlerinin bilançoları konsolide edilmedi

Rapordaki son bulgu ise öğretmenevi ve akşam sanat okullarının mali tablolarına ilişkin oldu.

Sayıştay raporunda, “Öğretmenevi ve akşam sanat okulları tarafından faaliyet döneminin sonunda bilanço düzenlendiği halde, bakanlık merkez birimi tarafından tüm öğretmenevlerinin bilançolarından oluşan konsolide bir bilançonun düzenlenmediği görülmüştür” tespiti yer aldı.

Yapılan incelemede öğretmenevlerinin faaliyet dönemi sonunda bilanço düzenlediği ancak bakanlık merkez birimi tarafından bu bilançoların konsolidasyonuna ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı belirtildi. Ayrıca ilgili modülün öğretmenevlerine ilişkin bilançoların sisteme girilmesine imkan vermediği tespit edildi.

Bakanlığın cevabında ise bilançoların konsolide edilmesine ilişkin çalışmaların sürdüğü ifade edildi.