Suça sürüklenen çocuklara yönelik düzenleme komisyondan geçti: Neler değişecek?

Ağır suçlarda ceza indirimi kaldırılabilecek

Teklifle, Türk Ceza Kanunu'nda çocuklara uygulanacak cezalara ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor. Buna göre, suç tarihinde 15-18 yaş arasında bulunan çocukların ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılması öngörülüyor.

Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında ise hâkime yeni bir takdir yetkisi tanınıyor. Suçun işleniş şekli, failin kastı, amacı ve sabıkası gibi kriterler dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek. 12-15 yaş grubundaki çocuklar için ise bir üst yaş grubuna ilişkin ceza hükümlerinin uygulanabilmesinin önü açılıyor.

"Suça sürüklenen çocuk" yerine yeni ifade

Düzenlemeyle, mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi kaldırılıyor. Bunun yerine "adil süreçteki çocuk" tanımı kullanılacak. Değişikliğin, çocukların damgalanmasının önlenmesi ve hak temelli yaklaşımın güçlendirilmesi amacıyla yapıldığı belirtiliyor.

Silahını çocuğa kaptırana hapis

Teklifle Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Kanunu'na da yeni hükümler ekleniyor. Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek bir çocuğun erişimine bırakan kişiye, daha ağır bir suç oluşmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Öte yandan 18 yaşından küçüklere bıçak satılması, çocukların bıçak satın alması veya taşıması yasaklanıyor. Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin liradan 10 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.

İnfaz sistemi yeniden düzenleniyor

Çocuk hükümlüler için infaz sistemi de değişiyor. Buna göre çocuklar cezalarının infazına doğrudan eğitim evlerinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Yapılacak değerlendirmelerde iyi halli olduğu tespit edilenler daha sonra çocuk eğitim evlerine sevk edilecek.

Terör ve bazı örgüt suçları hariç olmak üzere kısa süreli hapis cezası alan çocukların cezalarının doğrudan eğitim evlerinde infaz edilmesine ise devam edilecek. Ayrıca 15 yaşını doldurmadan önce cezaevinde geçirilen her günün iki gün sayılması uygulaması, bazı ağır suçlar dışında korunacak.

Yeni yönlendirme tedbirleri uygulanacak

Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklara yönelik yeni "yönlendirme tedbirleri" de getiriliyor. Buna göre çocuklar hakkında sosyal ve toplumsal hizmet çalışmaları, kitap okuma ve kütüphane programları, çevre temizliği faaliyetleri, dijital risklerden korunma uygulamaları ile bağımlılıkla mücadele programlarına katılım yönünde karar verilebilecek.

Bu tedbirlerin uygulanmasında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyon görevini üstlenecek, ihtiyaç duyulması halinde kolluk kuvvetlerinden de destek alınabilecek.

Koruyucu tedbirler genişletiliyor

Teklifte, bağımlılık, akıl hastalığı veya ağır bulaşıcı hastalık nedeniyle kendisi ya da çevresi açısından ciddi risk oluşturduğu değerlendirilen çocuklar için acil korunma süreci de yeniden düzenleniyor. Uzman hekim raporunun ardından çocuk hâkiminin kısa süre içinde karar vermesi ve gerekli tedbirlerin hızla uygulanması öngörülüyor.

Ayrıca 15 yaşından küçük çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu hale getirilirken, koruyucu tedbir kararlarına uymayan veli veya bakım sorumluları hakkında da tazyik hapsi uygulanabilmesine imkân tanınıyor.

Genel Kurul'a sunulacak

Komisyonda kabul edilen teklif, TBMM Genel Kurulu'nda görüşüldükten sonra yasalaşması halinde yürürlüğe girecek. Düzenleme, çocuk adalet sistemi, infaz uygulamaları ve çocukların korunmasına ilişkin mevzuatta kapsamlı değişiklikler öngörüyor.

Okulsuz Çocuklar 1 - Suça sürüklenen çocuk anlatıyor: Fişlediler beni abla

Okulsuz Çocuklar 2- Okuldan sokağa, işten ölüme: Eğitimden kopan çocuklar anlatıyor