Yeni Parti programını açıkladı: Türkiye İttifakı çağrısı yapan sosyal demokrat parti

Kısa Dalga - Özgür Özel’in genel başkanlığında kurulan Yeni Parti, “Ortak Gelecek İçin” başlığını taşıyan parti programını kamuoyuna açıkladı.

24 Temmuz 2026 tarihli program; “Değişim Çağrısı”, “Demokrasi, Yönetim ve Adalet”, “Kalkınma ve Ekonomi”, “Sosyal Devlet” ile “Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik” başlıklı beş ana bölümden oluşuyor.

Programın siyasal söyleminin merkezine “Bu kara düzeni değiştireceğiz” ifadesi yerleştirilirken, Yeni Parti’nin yalnızca iktidardaki isimleri değil, devletin işleyişini, ekonomi politikalarının önceliklerini ve iktidar-yurttaş ilişkisini değiştirmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Altı Ok’a ve sosyal demokrasiye vurgu

Programda Yeni Parti’nin temel dayanağı, “ulusal egemenliği esas alan Cumhuriyet’in kurucu felsefesi” olarak tanımlanıyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsız, demokratik ve egemen Türkiye idealinin partinin temel yol göstericisi olduğu ifade ediliyor.

Yeni Parti; cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilikten oluşan Altı Ok’u benimsediğini açıkça belirtiyor. Altı Ok’un “tarihsel mirası ve ilerici özü korunarak” çağın demokrasi, özgürlük, eşitlik, adalet, dayanışma, kamusal yarar ve bilim hedefleri doğrultusunda yorumlanacağı kaydediliyor.

Partinin siyasal çizgisi ise “emeği koruyan, adaleti ve dayanışmayı güçlendiren, insan haklarını güvence altına alan, sosyal devlet ve katılımcı demokrasiye dayanan çağdaş sosyal demokrasi” olarak tarif ediliyor.

Programda farklı siyasal ve toplumsal kesimlerin bir araya gelmesini amaçlayan “Türkiye İttifakı” kavramı da korunuyor. Bu ittifakın partiler arasındaki bir seçim pazarlığı olmadığı; solcuları, sağcıları, milliyetçileri, muhafazakârları, demokratları ve özgürlükçüleri kapsayan geniş bir toplumsal birliktelik olduğu savunuluyor.

Cumhurbaşkanlığı sembolik hale getirilecek

Yeni Parti’nin yönetim modeli, güçlü Meclis’e ve kuvvetler ayrılığına dayalı parlamenter sistem üzerine kuruluyor.

Programda Cumhurbaşkanlığı makamının “tarafsız, birleştirici ve sembolik anayasal sınırlar içinde” yeniden tanımlanacağı belirtiliyor. Hükümetin parlamentoya karşı sorumlu ve denetlenebilir olması, TBMM’nin yasama ve denetim yetkilerinin güçlendirilmesi öngörülüyor.

Yerel yönetimlerin idari ve mali açıdan güçlendirilmesi, devlet yönetiminin parti çıkarlarından ayrılması ve kamu yönetiminde sadakat yerine liyakatin esas alınması da yönetim reformunun temel hedefleri arasında sıralanıyor.

Programda ayrıca siyasi etik yasası çıkarılması, siyasetin finansmanının şeffaflaştırılması ve kadınlar ile gençlerin siyasette eşit temsili için bağlayıcı mekanizmalar kurulması vaat ediliyor.

Ancak parlamenter sisteme geçişin anayasal yol haritası, başbakanın seçilme yöntemi ve Cumhurbaşkanı’nın yetkilerinin ayrıntıları programda açıklanmıyor.

Adalet Bakanı HSK’den çıkarılacak

Yargı reformu bölümünde Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun yürütmenin etkisinden arındırılması ve Adalet Bakanı ile diğer yürütme temsilcilerinin yargı kurullarında yer almaması öngörülüyor.

Uzun ve cezaya dönüşen tutukluluk uygulamalarına son verilmesi, savunma hakkının güçlendirilmesi ve avukatlığın yargının kurucu unsuru olarak güvence altına alınması vaat ediliyor.

Çoklu baro uygulamasının kaldırılması, tahliye kararlarının uygulanmaması ve gözaltı sürelerinin keyfî biçimde uzatılması gibi uygulamaların önlenmesi de programda yer alıyor.

Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru sisteminin güçlendirilmesi, AYM ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasının sağlanması, olağanüstü hal döneminden kalan hak kısıtlayıcı düzenlemelerin kaldırılması hedefleniyor.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ile Adli Tıp Kurumu’nun da bağımsız ve özerk yapılar olarak yeniden düzenlenmesi öngörülüyor.

Cumhurbaşkanına hakaret suçu kaldırılacak

Programın ceza hukukuna ilişkin en dikkat çekici vaatlerinden biri, Cumhurbaşkanına ve kamu görevlilerine hakaret suçlarının kaldırılması oldu.

Terörle Mücadele Kanunu’nun şiddetle doğrudan bağlantısı bulunmayan düşünce açıklamalarını cezalandırmayacak şekilde değiştirilmesi ve siyasi eleştiriyi cezalandıran düzenlemelerin kaldırılması hedefleniyor.

İşkence, kötü muamele ve kamu görevlilerinin yetki istismarı karşısındaki cezasızlıkla mücadele edilmesi; hasta mahpusların yaşam ve sağlık haklarının korunması ve ceza infaz sistemindeki keyfî uygulamaların sona erdirilmesi de programın vaatleri arasında.

Kayyım uygulamasına son verilecek

Yeni Parti, kesinleşmiş yargı kararı olmadan seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınamayacağını ve kayyım uygulamasına son verileceğini taahhüt ediyor.

Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın tam olarak uygulanması, belediyelerin gelir kaynaklarının artırılması ve yerel yönetimlerin idari ve mali özerkliklerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yerel yönetimlerde katılımcı bütçe, yurttaş jürileri, mahalle meclisleri ve kent konseyleri gibi mekanizmaların yaygınlaştırılması öngörülüyor.

Programda “kente karşı suç” kavramının hukuk sistemine kazandırılacağı, imar rantının özel çıkarlara aktarılmasının engelleneceği ve kent rantının kamu yararına kullanılacağı da belirtiliyor.

Seçim barajı düşürülecek

Yeni Parti, temsilde adaletin sağlanması amacıyla seçim barajını düşürmeyi ve farklı siyasi görüşlerin Meclis’te temsilini kolaylaştırmayı vaat ediyor. Ancak barajın hangi orana indirileceği açıklanmıyor.

Siyasi partilerin kapatılmasının istisnai hale getirilmesi, parti içi demokrasinin yasal düzenlemelerle güçlendirilmesi ve Hazine yardımının daha adil ve çoğulcu ölçütlere göre yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

Kadınlar ve gençler için parti yönetimlerinde kota ve destek mekanizmaları uygulanması da programda yer alıyor.

Medya sahipliği ve kamu ilanları için yeni düzenleme

Medya ve bilgi hakkı bölümünde basın ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınacağı belirtilirken, medya sahipliği ve kamu kaynakları üzerinden kurulan siyasi baskı mekanizmalarının sona erdirilmesi vaat ediliyor.

RTÜK ve benzeri düzenleyici kurumların bağımsız, tarafsız ve çoğulcu yapılara dönüştürülmesi hedefleniyor. Dijital platformlarda şeffaflık, veri güvenliği ve kişisel hakların korunması da programın dijital haklar çerçevesinde ele aldığı konular arasında.

Yanlış bilgiyle mücadelenin sansür aracı olarak kullanılmayacağı, demokratik ve hak temelli yöntemlerin benimseneceği ifade ediliyor. BTK’nin de siyasi etkiden arındırılması öngörülüyor.

Kürt sorununda eşit yurttaşlık ve ana dil hakkı

Yeni Parti programında Kürt sorunu açık biçimde adlandırılıyor. Programda, “Terörün sona ermesiyle birlikte eşitlikçi, katılımcı, demokratik bir siyasi ve toplumsal düzenin kurulması ile Kürt sorununda kalıcı çözüm sağlanacaktır” deniliyor.

Çözümün temel ilkesi eşit yurttaşlık olarak belirlenirken, ana dilin bir hak olduğu vurgulanıyor. Bütün yurttaşların ana dillerini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkının sağlanacağı vaat ediliyor.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere bölgesel eşitsizliklerin yoğunlaştığı bölgelerde eğitim, sağlık, istihdam, altyapı, dijitalleşme ve gelir adaleti alanlarında özel kalkınma programları uygulanması öngörülüyor.

Bununla birlikte ana dilde eğitimin kapsamı, Kürt sorununun çözümünde izlenecek müzakere yöntemi ve yerel yönetim reformunun siyasal boyutları programda ayrıntılandırılmıyor.

Cemevlerine ibadethane statüsü

Programda Alevilerin maruz kaldıkları eşitsizliklere ve Alevi inancının tanınmamasından kaynaklanan sorunlara son verilmesi taahhüt ediliyor.

Cemevlerinin ibadethane statüsünün yasal güvenceye alınması ve Alevilerin haklarını koruyacak kurumsal mekanizmalar kurulması öngörülüyor.

Madımak Oteli’nin ise yaşanan acıları ve toplumsal hafızayı koruyan kapsamlı bir “utanç müzesine” dönüştürülmesi vaat ediliyor. İnsanlığa karşı suçlarda zaman aşımının kaldırılması da bu başlık altında yer alıyor.

Program, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği dahil olmak üzere kimlik, dil, inanç, mezhep, yaşam tarzı, engellilik, yaş ve sosyal kökene dayalı ayrımcılığı reddediyor.

Ekonomide “yeni kamuculuk” ve planlama

Yeni Parti ekonomi programını “verimlilik temelli, adil, planlı, yeşil, dijital ve kapsayıcı kalkınma” anlayışı üzerine kuruyor.

Devletin yalnızca düzenleyen ve denetleyen değil, yatırım yapan ve stratejik sektörlerde öncülük üstlenen bir aktör olması öngörülüyor. Bu yaklaşım programda “yeni kamucu anlayış” olarak tanımlanıyor.

Parti, özel girişimi dışlamadığını; kamu, özel sektör, örgütlü emek, üniversiteler, kooperatifler ve yerel yönetimleri ortak bir kalkınma planı etrafında buluşturmayı hedeflediğini belirtiyor.

Sanayi, tarım, enerji, teknoloji, eğitim, istihdam ve bölgesel kalkınma politikalarını birlikte ele alacak güçlü bir ulusal planlama kapasitesi kurulması vaat ediliyor.

Yapay zekâ, robotik, biyoteknoloji, uzay teknolojileri, yarı iletkenler, kritik madenler, ileri malzeme ve savunma teknolojileri stratejik alanlar arasında sayılıyor.

Merkez Bankası’na araç bağımsızlığı

Programda Merkez Bankası’nın araç bağımsızlığının sağlanacağı ve para politikasının “rasyonel, öngörülebilir ve şeffaf” biçimde uygulanacağı belirtiliyor.

Enflasyonla mücadelenin yalnızca parasal sıkılaştırmaya dayandırılmayacağı; üretim, maliye, gelir ve rekabet politikalarıyla birlikte yürütüleceği ifade ediliyor. Enflasyonun maliyetinin çalışanlara, emeklilere ve dar gelirlilere yüklenmeyeceği vurgulanıyor.

Döviz kuru, faiz ve kredi politikalarının üretim ve istihdam hedefleriyle uyumlu yürütülmesi vaat edilirken, programda enflasyon, bütçe açığı, büyüme, faiz veya işsizlik için sayısal hedef açıklanmıyor.

Dolaylı vergiler azaltılacak, garantili modeller terk edilecek

Vergi sisteminin adalet temelinde yeniden düzenlenmesi ve dolaylı vergilerin kademeli olarak azaltılması programın ekonomi vaatleri arasında.

Kayıt dışılık, vergi kaçakçılığı ve vergi cennetleriyle mücadele edilmesi; kamu ihalelerinin uluslararası standartlara uygun, açık ve denetlenebilir hale getirilmesi öngörülüyor.

Kamu-özel işbirliği projelerinden kaynaklanan bütün mali yükümlülüklerin kamuoyuna açıklanacağı ve kamu zararına yol açan garantili modellerin terk edileceği belirtiliyor.

Kamu bankalarının şeffaf ve kalkınma odaklı çalışması, kalkınma bankacılığının güçlendirilmesi ve finansman kaynaklarının üretken yatırımlara yönlendirilmesi de programda bulunuyor.

Asgari ücret için “insanca yaşam” ölçütü

Yeni Parti, asgari ücretin insanca yaşamı sağlayacak düzeyde belirlenmesini ve ücret politikalarının bütün çalışanlar için haysiyetli yaşamı güvence altına almasını vaat ediyor. Ancak asgari ücretin hangi ekonomik göstergeye göre belirleneceği programda açıklanmıyor.

Taşeron sisteminin tamamen kaldırılması, sendikal örgütlenme, toplu sözleşme ve grev hakkı önündeki engellerin kaldırılması ve “sıfır iş cinayeti” stratejisinin uygulanması hedefleniyor.

Kurye, yazılımcı ve çağrı merkezi çalışanları gibi dijital platform emekçilerinin sigorta, iş güvenliği ve örgütlenme hakları için özel düzenlemeler yapılması da vaatler arasında yer alıyor.

Programda çalışma saatlerinin iş-yaşam dengesi ve bakım sorumlulukları dikkate alınarak yeniden ele alınacağı belirtiliyor; ancak haftalık çalışma süresine ilişkin sayısal bir hedef verilmiyor.

Temel vatandaşlık geliri uygulanacak

Sosyal yardımların siyasi aidiyet ilişkilerinden ve keyfî uygulamalardan arındırılmasını öngören Yeni Parti, her yurttaşın insanca yaşam koşullarını güvence altına alacak bir “temel vatandaşlık geliri” uygulanacağını açıkladı.

Temel gelirin miktarı, yararlanma ölçütleri, diğer sosyal desteklerle ilişkisi ve bütçeye maliyeti ise programda yer almıyor.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun yalnızca asli amacı doğrultusunda kullanılmasının yasal güvenceye bağlanması, işsizlik ödeneğinin miktarının artırılması ve yararlanma koşullarının iyileştirilmesi vaat ediliyor.

Emekli yoksulluğunu sona erdirecek bir gelir politikası uygulanacağı belirtilmekle birlikte emekli aylıklarına ilişkin de somut bir alt sınır açıklanmıyor.

Ücretsiz sağlık, kiralık sosyal konut

Programda sağlık hizmetlerinin herkes için erişilebilir ve ücretsiz hale getirileceği, koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamağın güçlendirileceği belirtiliyor.

Refik Saydam Hıfzıssıhha geleneğinin çağdaş bir halk sağlığı enstitüsü olarak yeniden canlandırılması, Ruh Sağlığı Yasası çıkarılması ve ihtiyaç bulunan yerlerde kapatılan devlet hastanelerinin yeniden açılması vaat ediliyor.

Kamu-özel işbirliği modeliyle işletilen şehir hastanelerinin sözleşmelerinin maliyetleri yönünden yeniden incelenmesi de programda yer alıyor.

Barınmayı piyasa koşullarına bırakılamayacak temel bir hak olarak tanımlayan programda, sosyal konut stokunun artırılması ve kiralık sosyal konut modelleri geliştirilmesi hedefleniyor.

TOKİ’nin sosyal konut ve kentsel yenileme odaklı yeniden yapılandırılması, yeni yapılaşma ve kentsel dönüşüm projelerinde sosyal konut kotası uygulanması planlanıyor.

Enerji yoksulluğuna karşı dar gelirli hanelere temel enerji desteği sağlanması, sosyal tarifelerin yaygınlaştırılması ve kalıcı yaz saati uygulamasına son verilmesi de vaatler arasında.

Her öğrenciye bir öğün ücretsiz yemek

Eğitimde laik, bilimsel, kamusal, parasız ve karma eğitim temel ilke olarak belirleniyor. Devletin eğitim sorumluluğunun cemaat, tarikat, vakıf, dernek veya siyasi yapılara devredilmeyeceği vurgulanıyor.

Tam gün eğitimin yaygınlaştırılması, her okula yeterli bütçe verilmesi ve bütün öğrencilere temiz içme suyu ile bir öğün sağlıklı yemek sağlanması vaat ediliyor.

Beş yaş grubu için en az bir yıllık okul öncesi eğitim ücretsiz ve zorunlu hale getirilecek. Üç ve dört yaş grubunun da zorunlu eğitim kapsamına alınması için çalışma yapılacak.

Ücretli öğretmenlik uygulamasına son verilmesi, öğretmen atamalarında mülakatın kaldırılması ve özel okul öğretmenleri için taban ücret getirilmesi öngörülüyor.

YÖK kaldırılacak

Yeni Parti, YÖK’ün kaldırılacağını ve yükseköğretimin planlama ve koordinasyonunun demokratik, özerk ve çoğulcu bir yapıya devredileceğini vaat ediyor.

Üniversitelerin akademik, mali ve idari özerkliğinin güvence altına alınması; rektör belirleme yönteminin liyakat, şeffaflık ve katılımcılık temelinde değiştirilmesi hedefleniyor.

Öğrencilerin borçlandırılmadan eğitim görmesi amacıyla burs sisteminin genişletilmesi, kamu yurtlarının sayısının ve niteliğinin artırılması da programda yer alıyor.

İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olunacak

Programda Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olması ve sözleşmenin bütün hükümlerinin eksiksiz uygulanması taahhüt ediliyor.

Kadın sığınakları, danışma merkezleri, cinsel şiddet kriz merkezleri ve 7 gün 24 saat hizmet verecek şiddet hattından oluşan bütüncül bir mekanizma kurulması hedefleniyor.

ILO’nun çalışma hayatında şiddet ve tacizi önlemeyi amaçlayan 190 sayılı sözleşmesinin de yürürlüğe konulacağı belirtiliyor.

Kadınların siyasette ve karar alma mekanizmalarında eşit temsili için kota ve pozitif ayrımcılık uygulanması; bakım hizmetlerinin kamusal güvenceye alınması; kreş, gündüz bakım evi, yaşlı ve engelli destek merkezlerinin yaygınlaştırılması vaat ediliyor.

AB üyelik süreci hızlandırılacak

Dış politikada “Yurtta Barış, Dünyada Barış” ilkesi temel alınırken, Türkiye’nin Batı ittifakı içindeki etkinliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Avrupa Birliği üyelik sürecinin hızlandırılması, demokratik reformların gerçekleştirilmesi ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesi programın temel dış politika hedefleri arasında.

Türkiye’nin Avrupa Konseyi, AGİT ve NATO’daki etkinliğinin artırılması; Rusya ve Çin’le dengeli ve eşitlik temelinde ilişkiler kurulması savunuluyor.

Kıbrıs Türk halkının iradesi, siyasi eşitliği ve egemenliğinin korunacağı; Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin egemenlik haklarının savunulacağı belirtiliyor.

Askeri hastaneler yeniden açılacak

Savunma politikasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin siyaset dışı, profesyonel ve kurumsal yapısının güçlendirilmesi vaat ediliyor.

Askeri eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması, askeri sağlık kapasitesinin güçlendirilmesi ve askeri hastanelerin yeniden açılması öngörülüyor.

Savunma sanayisindeki mevcut birikimin korunacağı, ancak ihalelerin şeffaflaştırılacağı ve sektörün demokratik denetime açılacağı belirtiliyor. Yapay zekâ, motor teknolojileri, havacılık, uzay ve siber güvenlik alanlarında yerli üretimin artırılması hedefleniyor.

Kolluk faaliyetlerini izlemek ve raporlamak üzere TBMM bünyesinde yeni bir denetim mekanizması kurulması da programda yer alıyor.

Düzensiz göçe “sıfır tolerans”, gönüllü geri dönüş

Yeni Parti, sınır güvenliğinin güçlendirileceğini ve düzensiz göç ile yasa dışı geçişlere karşı “sıfır tolerans” politikası uygulanacağını açıkladı.

İnsan ve göçmen kaçakçılığı yapan suç ağlarıyla mücadele edilmesi; sığınmacılar için güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüş politikaları geliştirilmesi öngörülüyor.

Düzenli göç kapsamındaki kişiler için uyum programları hazırlanacağı, kadınlar ve çocuklara yönelik özel koruma mekanizmaları uygulanacağı belirtiliyor.