Döviz kurlarında yaşanan sert yükseliş, ham maddesinin önemli bir kısmı ithal olan gübre ve zirai ilaç şirketlerinin bayilere fiyat verememesi ve satışları geçici olarak durdurmasına yol açtı.
Kurdaki oynaklık bankacılık sistemlerini de etkiledi. Bazı bankaların mobil uygulamalarında erişim sorunu yaşanırken, döviz alım-satım işlemleri gerçekleştirilemiyor.
Saat 15.30 itibariyle dolar 13.50, euro 15 ve pound 17.90 seviyesine çıkarak rekor tazeledi.
Dolar/TL kuru bu sabah 12’nin üzerine çıktı. TL’de tarihi dip seviyeden geri dönüş mümkün mü? Ekonomistler DW Türkçe'ye mevcut şartlarda olası ihtimalleri değerlendirdiler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Bilgin, asgari ücretin tespitine ilişkin aralık ayının sonunu bekleme niyetinde olmadıklarını belirterek, "Aralık ayının başında başlarız, 1-2 hafta içinde bitiririz. Bu sefer erken bitirme eğilimindeyiz. Çünkü taraflarla, sosyal ortaklarımızla görüşüyoruz. Onlarla bir uzlaşma noktasına doğru gidiyoruz" dedi.
Dolar/TL salı günü yüzde 3'ten fazla yükselişle 11,75'in üzerine çıkarak rekor kırarken Euro/TL yüzde 2,8 yükselişle 13'ün üzerine tırmandı. Türk lirası salı günü gelişen ülke para birimleri arasında en fazla değer kaybeden para birimi oldu.
Hammaddedeki küresel tedarik problemi Türkiye’de çok daha fazla hissediliyor. Üreticiler zam gelecek beklentisi ile ürünleri piyasaya sürmüyor. Ya da hammaddeye zam gelecek diye eldeki ürüne de zam yapıyor.
Cumhuriyet gazetesi yazarı Erdal Sağlam, Merkez Bankası'nın faiz indirimi kararının arkasında Cumhurbaşkanlığı Ekonomik Kurul üyesi ilahiyatçı Prof. Dr. Servet Bayındır ile eski Bakan Nurettin Canikli’nin etkili olduğu iddialarını gündeme getirdi. Sağlam, kulis yazısında "Kararlar, bu iki ismin oluru ile alınıyor" dedi.
Türk Lirası'ndaki değer kaybının temel gıda ürünlerine olumsuz yansımaları sürüyor. Maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle unun fiyatı son beş ayda ikiye katlandı. "2022 daha zor geçebilir" uyarısı yapılıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Fiyatlardaki düzenli artışı ifade eden enflasyonun olduğu yerde; yatırım olmayacağı, üretim azalacağı, istihdam düşeceği için dengeler bozulur. Buna karşılık sadece kurdaki yükselişe bağlı olarak kimi ürünlerde ortaya çıkan fiyat artışı ise yatırımı, üretimi ve istihdamı doğrudan etkilemez. Tam tersine kurdaki rekabet gücü; yatırımda, üretimde ve istihdamda artışa yol açar. Ülkemizde yaşanan durum tam da budur, yani fiyat artışıdır" dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Faiz sebeptir, enflasyon neticedir" görüşünü tekrar ettiği konuşmasından sonra dolar/TL kuru 11,47'nin üzerine çıkarak yeni bir rekor kırdı.
Bülent Turan: "Biliyorsunuz döviz arttı. Ama aynı şekilde ihracatımız, üretimimiz artıyor. Çok farklı sorunları yaşamakla beraber büyük tabloya baktığımızda büyük mesafe aldık. Şu an faiz yüzde 15, ama biz biliyoruz ki 20-30 sene önce, sizler daha iyi hatırlayacaksınız. Biz gecelik faizlerin yüzde 7 bin 500'ler olduğunu yaşadık, gördük."
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: (Ekonomide) İzlediğimiz politikaların önümüzdeki aylardan itibaren insanlarımızın günlük hayatlarındaki olumlu yansımalarını görmeye başlayacağız.
Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, "Ekmeğin 4-5 TL olacağı şeklindeki haberler gerçeği yansıtmamaktadır" dedi.
2001 krizinde Merkez Bankası Başkanı olan Süreyya Serdengeçti, “Enflasyon yüzde 4’e düşmeden sürdürülebilir büyüme olmaz” diyerek atılan 6 sıfırdan birinin döndüğünü açıkladı.
CHP Grup Başkanvekili Engin Altay Arnavutköy'de esnaf ziyareti yaptı. Esnaf, "Sabah akşam fiyat etiketi değiştiriyoruz. Millet önceden 100 lirayla iki poşet giderken şimdi bir teneke yağ alamıyor" dedi.
Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde kuraklık nedeniyle arpa ve buğdayda yüzde 60'tan fazla rekolte düşüşü yaşayan çiftçiler, bu yıl daha az alana ekim yaptı. Ekili alan geçen yıla göre 72 bin 444 dekar azaldı.
Türkşeker'in hafta başında yüzde 25 zam ile piyasadaki şeker arzını artırmasına rağmen marketlerdeki şeker sıkıntısının sürdüğü, ayçiçek yağı satışlarının da bazı marketlerde adetle sınırlandırıldığı ifade ediliyor. Uzmanlar, iklim değişikliği sebebiyle azalan verim, döviz kuruna bağlı olarak artan tarımsal girdi maliyetleri ve enerji fiyatları düşünüldüğünde, temel gıda fiyatlarındaki artışın süreceğini ifade ediyor.
Türkiye'nin turp üretiminin çoğunu karşılayan Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde 40 yıllık üretici olan Soner Topalhan, maliyet artmasına rağmen satış fiyatının geçen yıl ile aynı kalması nedeniyle üretime ara verme kararı aldı.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 7326 sayılı kanun kapsamında 1 milyon 190 bin kişinin toplam 61 milyar liralık yapılandırma başvurusunda bulunduğunu açıkladı.
Türkiye gazetesi bugünkü sürmanşetinde "8 bin TL maaşla çalışacak işçi yok" haberini yayımladı.
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, Rusya'nın Türkiye'den özellikle de bu dönem ağırlıklı Antalya'dan yapılan nar ve biber ithalatını durdurduğunu açıkladı. Çavuşoğlu, hem biber hem narda ihracatın en yoğun döneminin yaşandığı bu süreçte getirilen bu yasağın üreticiyi zor durumda bırakacağını söyledi. Antalyalı üreticiler ise seralarda böcek ve arı ile üretim yaptıklarını, kimyasal kullanmadıklarını vurguladı.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, gıda sektörü paydaşlarıyla görüşmesinin ardından, altı maddelik çözüm önerisini açıkladı. Kılıçdaroğlu, “Halkımız müsterih olsun, insanımızın temel gıdadan mahrum kalmasına asla müsaade etmeyeceğim. Bunu önlemek için bütün yolları deneyeceğim. Eğer irade varsa yol da vardır. Bu ülkenin makus talihini kırmaya bizim irademiz var. Bunu da herkes böyle bilsin. Özellikle saraydaki" dedi. Zincir marketlerden 10 temel gıda malzemesine 6 ay boyunca zam yapılmamasını talep eden Kılıçdaroğlu, "Sizlerden talebim bazı ürünlerde zarar etmeyi göze alın. Şunu kesin bir şekilde taahhüt ediyorum, iktidara geldiğimizde bu zararlarınızı kesinlikle tazmin edeceğiz" diye konuştu.
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "faiz" açıklamalarını, "Çıkmış, 'Faizle ilgili nas var.’ Nas nedir? Ayet... 20 yıldır ülke yönetiyorsun şimdi mi duydun ayeti. Hiç alma o zaman! Kadir Çöpdemir'in programında 'Krediyle gemicik aldık' demiyor mu? Şimdi başka yerlere verdiğin sözü tutmak olunca faiz haram, ama gemicik alınca helal. Böyle bir durumdayız" sözleriyle eleştirdi.
DEVA Partisi Genel Başkanı Babacan, döviz kurundaki yükselişi; “Zannediyor ki ‘bütün yetkiyi elimde topladım, tek imza ile aklıma gelen her şeyi yaparım, bu ülkenin ekonomisini de düzeltirim.’ Düzeltemezsin. Mümkün değil. Çünkü anlamıyorsun, bilmiyorsun… Yola çıkarken yazdığı hedeflerin, ideallerin, sözlerin hepsini yolda yürürken kaybetmiş olan bu iktidarı ilk seçimde uğurlayacağız” dedi.
Muhalefet partileri iktidara geldiğinde halkın ekonomik sorunlarını çözebileceğine inananlar yüzde 37, çözemeyeceğini düşünenlerin ise yüzde 55 seviyesinde.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ısrarıyla faizin son 3 ayda 4 puan indirilmesi, iş dünyasında büyüyen bir tepkiye neden oluyor. Hem özel sektör hem bankalar, yatırım yapmak bir yana yeni zararları nasıl aşacağını düşünüyor.
50 kuruşun üretim maliyeti, neredeyse iki katına çıkarken, 1 liranın maliyeti de 99 kuruş oldu.
Eski Merkez Bankası Başkanı, İyi Parti milletvekili Durmuş Yılmaz'ın açıklamalarından sonra gözlerin çevrildiği Resmi Gazete'nin internet sayfası çalışma yapıldığı gerekçesiyle erişime kapatıldı.
Benzinin litresine 52 kuruş, motorinin litresine 50 kuruş ve otogazın litresine 45 kuruş zam geldi .Zamlar bu geceyarısından itibaren geçerli olacak.
Demirtaş, TL'nin yaşadığı değer. kaybı ve fakirleşmeyle ilgili avukatları aracılığıyla paylaştığı mesajda "Türkiye yoksul bir ülke değil. Sadece, çok kötü yönetiliyor. Neyse ki gidişatı düzeltmek elinizde. Yapacağınız en acil şey seçim istemek ve ülkeyi satanlara derslerini sandıkta vermek. Sonrasında, işlerin ne kadar hızlı düzeldiğini görünce çok şaşıracaksınız" dedi ve hemen erken seçim çağrısı yaptı.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, Türkiye'de ekim ayında kurulan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 8,3, oranında geriledi. Kurulan şirket sayısındaki düşüş bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 9 oldu. Ekim ayında, Bayburt ve Ardahan'da ise hiç şirket kurulmadı.
CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, “Ben intihar edin demiyorum ama Japonya’yı örnek alıyorsanız ve örnek almaya kalkarsanız vallahi sizdeki bakanların çoğu intihar eder” dedi.
Kamu bankaları, kredi faiz oranlarında ürün ve vade yapısına göre 100 baz puana kadar değişen oranlarda indirime gitti. Kamu bankaları 25 Ekim'de de kurumsal ve konut kredi oranlarında indirime gitmişti.
Yönetim kurulu olmadığı için şekere zam yapamayan Türkşeker, sonunda mevzuatı çiğneyip yönetim kurulu kararı olmadan zam açıkladı. Türkiye hukuksuz zamla tanıştı.
Partinin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, “Merkez Bankası Başkanı ve PPK üyeleri hakkında kanunun kendilerine verdiği görevleri yerine getirmeyerek Türk lirasında değer kaybına ve dolayısıyla milletin ve memleketin fakirleşmesine sebep oldukları için suç duyurusunda bulunacağız. Memleket sahipsiz değildir” denildi.
Merkez Bankası'nın faiz indirme kararını değerlendiren Sabah yazarı Dilek Güngör, karardan önce dolardaki dalgalanmayla ilgili "Faiz sabit kalabilir' diye yayılan spekülasyona inananlar eminim epeyce zarar yazdı. Ama bu spekülasyonu fırsata çevirenler yüzde 7 kâr yaptı" dedi.
Hürriyet yazarı Hande Fırat, faiz indirimi politikasının nedenlerini Cumhurbaşkanlığı’ndaki üst düzey kaynaklara sorduğunu ve "Hükümet faiz indirimiyle ortaya çıkan faturanın farkında. Bu fatura göğüslenecek. Bir anlamda acı reçete şimdi uygulanacak" yanıtı aldığını yazdı.
Erdoğan'ın faiz baskısı, Çiller'in aynı inat nedeniyle ülkeyi sürüklediği krizi hatırlatıyor. Bu politikanın devamı Türkiye'yi nereye sürükler? 2022'de Türkiye ekonomisini ne bekliyor? Erdal Sağlam'ın analizi.
CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, “2014 ve 2020 yılları arasında devlete ait kurumların kullandığı krediler için ödedikleri kur farkın toplam tutarı 77 milyar 919 milyon lirayı buldu. Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Osmangazi Köprüsü, Menemen- Aliağa- Çandarlı Otoyolu projelerinin sözleşmelerinde yapılan değişikliklerle bu şirketlere daha fazla gelir elde etmelerinin yolu açıldı. 2020 yılında bu üç projedeki şirketler, 884 milyon lira daha fazla gelir elde etti. Şirketler adeta Merkez Bankası çalıştırıyormuş gibi para basmaya devam ediyor” dedi.
Bilecik’in Gölpazarı İlçesi’ne köylüler arazilerine yapılmak istenen Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nin başka yere taşınması için 70 traktör ile eylem yaptı. Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci toplantısını da protesto eden köylüler, toplantının yapılmasına da engel oldu.
Sinop'ta nadir olarak avlanan, Karadeniz'in önemli türlerinden kalkan balığının kilosu 250 liraya kadar çıktı. Sinop’ta avlanan 3 kilogram 750 gram kalkan balığı 940 TL’den satışa sunuldu.
İzmir'de DİSK'e bağlı binlerce işçi, geçinemedikleri gerekçesiyle AKP hükümetine tepki gösterdi. Cumhuriyet Meydanı'na yürüyen işçiler "Hükümet istifa" sloganları attı. DİSK Ege Bölge Temsilcisi Memiş Sarı, memur sendikalarına çağrı yaparak, "İşçilerin haklı talepleri karşısında sessiz kalmayın. Asgari ücret için bir günlük genel grev istiyoruz" dedi.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, 100 baz puanlık faiz indirimi ile ilgili olarak, "Piyasa dinamikleri ile Türkiye Cumhuriyet Bankası (TCMB) faizi arasındaki bağ giderek zayıflıyor" değerlendirmesini yaptı.
Merkez Bankası, politika faizini 100 baz puan indirerek, yüzde 15'e çekti. Merkez Bankası'nın faiz indirimi ve kararını gecikmeli olarak açıklaması ekonomistlerce eleştirildi. Özgür Demirtaş, “Kedi mi girdi bilgisayara?” diye sorarken, Alaattin Aktaş ise “Elektrik mi kesildi, internet mi gitti” dedi.
HDP Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş, Merkez Bankası Para Politikası Kurulu’nun faizi yüzde 15'e çekmesine ilişkin “Dün kararı verilmiş, bugün ilan edildi. Merkez Bankası’nın saraydan bağımsız hareket etmediğini elbette biliyoruz. Merkez Bankası bir orta oyunu oynadı, biz de izledik. Halbuki bunun kararı AKP grup toplantısında sufle olarak verildi. Ekonomide en karanlık senaryonun yazarı Erdoğan’dır” dedi.
Merkez Bankası faiz indirimlerine devam ederek haftalık repo faizini 100 baz puan daha indirmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Atilla Çifter, “Döviz kurundaki hızlı yükseliş sürecek hem ÜFE'nin artış hızı artacak hem de TÜFE'nin yüzde 20'nin çok üzerine çıkmasına neden olacak. Bu durum TL’nin kırılganlığını hızla artıracak” dedi.
Merkez Bankası'nın politika faizlerini 100 baz puan düşürerek yüzde 16'dan yüzde 15'e çekmesi sonrası döviz kurları peş peşe yeni rekorlar kırıyor.