İranlı müzisyen Golnar Shahyar İstanbul'da: "Sanatı ve kültürü tanımlayanlar değil, betimleyenler olun."

Kısa Dalga - Tahran doğumlu vokalist ve besteci Golnar Shahyar, 30 Ekim Cuma günü saat 20.00’de İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu’nda sahne alacak. İran ezgilerini, Kuzey Afrika’nın vokal geleneklerini ve cazı doğaçlamayla buluşturan sanatçıya CRR Caz Orkestrası eşlik edecek.

Viyana’da yaşayan Shahyar, müziğinin yanı sıra kadın hakları, göçmen müzisyenlerin karşılaştığı ayrımcılık ve kültür-sanat alanında eşitlik için yürüttüğü çalışmalarla da tanınıyor.

“Şarkı söylemek nefes almak gibidir”

1985 yılında Tahran’da doğan Shahyar, 2002’de ailesiyle birlikte Kanada’ya göç etti. Toronto’daki York Üniversitesi’nde biyoloji eğitimi aldıktan sonra müziğe yöneldi. 2008’de klasik şan eğitimi almak üzere Viyana’ya yerleşti.

Müziğini İran’da kadınların karşı karşıya olduğu yasaklardan bağımsız düşünmeyen sanatçı, 2022’de başlayan “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketini bir “kültür ve düşünce devrimi” olarak tanımlıyor.

Kadınların yasaklara rağmen şarkı söylemeye devam ettiğini vurgulayan Shahyar, bir röportajında, “Şarkı söylemek nefes almak ya da suya ihtiyaç duymak gibidir” ifadelerini kullanmıştı.

Göçmen müzisyenlerin karşılaştığı ayrımcılığa karşı mücadele

Shahyar, Avrupa müzik dünyasında göçmen sanatçıların karşılaştığı ayrımcılığa da dikkat çekiyor.

Nisan 2020’de Avusturya’daki müzik ve kültür gazetecilerine açık mektup yayımlayan sanatçı, göçmen kökenli müzisyenlerin sıklıkla “egzotik Doğulu kadın”, “mülteci” ya da “dünya müziği” gibi etiketlerle tanımlandığını belirtti.

Mektubunda, on yıllık müzik kariyerinde ilk kez bir televizyon kaydına davet edildiğini anlatan Shahyar, gazetecilere “Sanatı ve kültürü tanımlayanlar değil, betimleyenler olun” çağrısında bulundu.

Pandemi döneminde besteci Rojin Sharafi ve şef Yalda Zamani’nin de katılımıyla WE girişimini başlatan Shahyar, Avusturya müzik sahnesindeki çeşitlilik ve kapsayıcılık sorunlarına karşı çalışmalar yürütüyor.

Sanatçı, bu yaklaşımını “Kimse kimseye ses veremez. İnsanların zaten bir sesi var” sözleriyle ifade ediyor.

Şarkılarında kadınların hikâyelerini anlatıyor

Golnar Shahyar’ın 2022’de yayımlanan ilk solo albümü Tear Drop, 2023 Alman Caz Ödülleri’nde “Uluslararası Yılın İlk Albümü” kategorisinde aday gösterildi.

Albümde İran’daki kadınların yaşadıkları, göç, özgürlük ve dayanışma temaları öne çıkıyor.

Shahyar’ın büyükannesine adadığı “Maman Djan” adlı şarkı ise bir kadının yaşamından yola çıkarak aynı kuşaktan pek çok kadının hikâyesine uzanıyor. Şarkıda yer alan Simurg (Zümrüdüanka) figürü, sanatçının anlatımında özgürlük özlemini simgeliyor.

Farsçanın yanı sıra İngilizce, Kürtçe, Türkçe ve Ladino şarkılar da seslendiren Shahyar, doğaçlamaya dayalı performanslarıyla tanınıyor.

Golnar & Mahan Trio, Gabbeh ve Choub gibi topluluklarla Avrupa’da konserler veren sanatçı, Erkan Oğur’la da sahne ve kayıt çalışmalarında bir araya geldi. Mayıs 2024’te Hamburg Elbphilharmonie’de NDR Bigband’in “A Flow of Protests and Kindness” konserine konuk oldu.

Golnar Shahyar, İstanbul’daki ilk CRR konserinde, nefesli ve yaylı çalgıları bir araya getiren CRR Caz Orkestrası ile sahne alacak.