Hizbullah'ın ölüm timindeydi: 2033'te tahliye edilmesi bekleniyordu, tahliye edildi

HALE GÖNÜLTAŞ

Batman Hizbullah davasında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilen Abdullah Önen yaklaşık 29 yıl sonra serbest bırakıldı. Önen'in adı geçen yıl Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a gönderdiği beş sayfalık el yazısı mektupla gündeme gelmişti.

Abdullah Önen'in mektubunda yaklaşık 27 yıldır cezaevinde bulunduğunu, açık cezaevine ayrılma süresinin dolmasına rağmen Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün uyguladığı 80 puanlık iyi hâl sistemi nedeniyle açık cezaevine geçemediğini yazıyordu.

Sözcü gazetesinin geçen yıl yayımladığı habere göre Önen, İdare ve Gözlem Kurulu'nun önceki kararlarında iyi hâlli kabul edildiğini belirtiyor, Cumhurbaşkanı'ndan da bu uygulamanın yeniden değerlendirilmesini istiyordu. Mektubun kamuoyuna yansımasının ardından Adalet Bakanlığı açıklama yaptı. Formun ÜstüBakanlık, Önen'in açık cezaevine ayrılmasının 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile ilgili yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirildiğini bildirdi. Cumhurbaşkanı'na gönderdiği mektubun infaz sürecini etkilediği yönündeki iddiaları da reddetti.

Yaklaşık bir yıl sonra, Abdullah Önen serbest bırakıldı. Oysa geçen yıl tahliye tarihinin 2033 olduğu belirtiliyordu. Bu değişikliğin hangi değerlendirmeyle değiştirildiğine ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı.

Mektubun merkezinde iyi hâl puanı vardı

Önen'in mektubu "Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla" sözleriyle başlıyordu. Önen mektubunda 1 Ocak 2021'de yürürlüğe giren iyi hâl düzenlemesini anımsatırken, açık cezaevine ayrılma süresinin dolduğunu, fakat buna rağmen yalnızca iyi hâl puanı nedeniyle kapalı cezaevinde tutulduğunu anlatıyordu. İdare ve Gözlem Kurulu'nun önceki kararlarında iyi hâlli kabul edildiğini, ancak Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün puanlama sistemi nedeniyle açık cezaevine geçemediğini belirtiyor.

Batman Hizbullah davasındaki rolü

Abdullah Önen, Batman'da Hizbullah yapılanmasına yönelik davalarda yargılandı. Mahkeme kararlarına göre örgütün Batman yapılanmasının silahlı kanadında görev yaptı.

"Abbas" kod adını kullandı, suikast timlerinde yer aldı. Öldürme eylemleri nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edildi. Önen yargılama boyunca suçlamaları reddetti. İfadelerinin işkence altında alındığını ve adil yargılanmadığını savundu. Geçen yıl avukatı aracılığıyla yaptığı Anayasa Mahkemesi başvuruları ile yeniden yargılama ve infazın durdurulması talepleri de reddedildi.

2011'de başlayan tahliyeler

Hizbullah davalarındaki ilk büyük tahliye dalgası 2011 yılında yaşandı. İlk tahliye dalgasının önü, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 102. maddesinde yapılan değişiklikle açıldı. Uzun tutukluluk sürelerine üst sınır getiren düzenlemeden, yargılamaları tamamlanmayan Hizbullah ana davasının sanıkları da yararlandı. Tahliye edilenler arasında Cemal Tutar, Edip Gümüş, Mahmut Varol, Abdulkerim Kaya, Mustafa İpek, Mahmut Demir, Sinan Yakut, Şeymus Kınay, Kemal Gülşen ve Fuat Balca da yer aldı. Bu isimlerin önemli bir bölümü firar etti. Haklarında yeniden yakalama kararları çıkarıldı.

AİHM kararlarından sonra ikinci dalga

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi'nin Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nde görev yapan askerî hâkimlere ilişkin kararlarının ardından yeni bir tahliye süreci başladı. Yeniden yargılama kararlarının önemli bölümü bu kararlar gerekçe gösterilerek verildi. Bu kararların ardından Hizbullah davalarında ikinci tahliye dalgası başladı. Bu kapsamda kaç hükümlünün tahliye edildiğine ilişkin resmî bir sayı açıklanmadı.

Arananlar listesinde eski hükümlüler

İçişleri Bakanlığı'nın Terörden Arananlar listesinde bugün de Hizbullah başlığı altında çok sayıda isim bulunuyor. Listede Fuat Balca, Mahmut Demir, Kemal Gülşen, Haşim Alabalık, Necmettin Şanlı, Şener Dünük, Emin Ekici, Ramazan Elmas, Ahmet Bozkır, Ahmet Yeşil, Burhan Kılıç, Hakkı Aslan, Hamit Kaya, Lokman Pirizade ve Mahsum Barut yer alıyor. Bu isimlerin bir bölümü geçmiş yıllarda tahliye edilen Hizbullah davalarının sanıkları arasında bulunuyor.

İnfaz sürecindeki eksik halka

Dosyada cevabı hâlâ verilmeyen konu tahliye kararı değil. Geçen yıl 2033 olarak belirtilen tahliye tarihini değiştiren infaz hesabının nasıl değiştiği, hangi kurul kararlarının alındığı ve koşullu salıverme hesabının neye göre yapıldığına ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı.