AFAD’da “mülakatla torpil” iddiası: “Yazılı sınavda 90 puan aldım ama elenmem gerekiyordu ki başkalarına yer açılsın"

GÜLSEVEN ÖZKAN

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personelin kariyer basamaklarında ilerlemesine yönelik “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı” sürecini 2025 yılında başlattı. Başkanlığın ilanına göre sınav, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamadan oluşurken, yazılı sınav Ankara Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi tarafından gerçekleştirildi. Yazılı sınavı başarıyla geçen adaylar ise sözlü sınava katılmaya hak kazandı.

Yazılı sınav sonuçlarının kesinleşmesinin ardından AFAD, sözlü sınavların 6-24 Nisan 2026 tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştirileceğini duyurdu. Sözlü sınav sürecinin tamamlanmasının ardından kesin olmayan sonuçlar ilan edilirken adaylara sonuçlara itiraz edebilmeleri için üç iş günlük süre tanındı.

Mülakatta torpil iddiası

Ancak sonuçların açıklanmasının ardından bazı personeller, yazılı sınavda yüksek puan almalarına rağmen sözlü sınavda beklenmedik derecede düşük puan verilerek başarısız sayıldıklarını öne sürdü. Görüştüğümüz AFAD yönetici kademesindeki personelleri, sözlü sınav değerlendirmelerinde objektif kriterlerin uygulanmadığını, bazı adayların ise mülakat puanlarıyla öne geçirildiğini iddia ederek liyakat ilkesinin zedelendiğini savundu Adaylar, haklarının yendiğini belirterek sonuçlara itiraz ederek dava açmaya hazırlanıyor.

Öte yandan adayların dikkat çektiği bir diğer gelişme ise AFAD yönetimindeki değişiklik oldu. AFAD Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürü Ahmet Nehar Poçan görevden alınırken yerine Elif Bağ atandı. Söz konusu görevden alma ve atama kararı 25 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Görüştüğümüz bazı AFAD personelleri, bu atamaya ilişkin de çeşitli iddialarda bulundu. Personellerin iddiasına göre Elif Bağ, 2021 yılında gerçekleştirilen AFAD Şube Müdürlüğü görevde yükselme yazılı sınavına katıldı ve yazılı sınavdan 49 puan aldı. Personeller, bu sınav sürecinde sözlü sınav yapılmadığını ve Bağ’ın daha sonraki yıllarda farklı görevlerde bulunmasının ardından Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürlüğü görevine atanmasının kurum içinde tartışma konusu olduğunu ileri sürdü.

Depremde üçüncü yıl: Konteynerde hayat, bilirkişiye bağlı adalet

Öte yandan mevzuat incelendiğinde Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürü kadrosuna yapılacak atamaların AFAD’ın görevde yükselme ve unvan değişikliği hükümlerine göre değil, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca gerçekleştirildiği görülüyor. Söz konusu Kararname kapsamında genel müdür kadrosuna atanacak kişilerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesinde yer alan genel memuriyet şartlarının taşınması, en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olunması ve Kararname’de öngörülen hizmet süresine sahip olunması aranırken; görevde yükselme sınavında başarılı olma veya şube müdürlüğü sınavını kazanmış olma yönünde bir şart bulunmuyor. 2021 yılında gerçekleştirilen görevde yükselme sınavı ile 2026 yılında yapılan genel müdür ataması farklı mevzuat süreçlerini barındırıyor; ancak bazı AFAD personelleri söz konusu atamanın kurumdaki liyakat tartışmalarını yeniden gündeme getirdiğini savunuyor.

“90 puan aldım, ilk sıralardaydım, mülakatta 65’in altında puan verilerek elendim”

Ortaya atılan iddialarla ilgili AFAD çalışanlarıyla konuştuk. Devlet memuru olması nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen ve görevde yükselme sınavında sözlü mülakat sonucunda başarısız sayılan bir AFAD personeli, yazılı ve sözlü sınav sonuçları arasında büyük çelişkiler bulunduğunu öne sürdü. Yazılı sınavın önceki yıllara göre daha seçici ve zor olduğunu belirten personel, buna rağmen yüksek puan alan çok sayıda adayın sözlü sınavda düşük puan verilerek elendiğini iddia etti.

Personel, “Daha önce yaşanan sınav mağduriyetinin bu kez çok daha ağırını yaşadık. 90’ın üzerinde puan alan kişiler mülakatta 70 olan barajın altına bırakıldı. Tercih yapma hakkımız elimizden alındı. Buna karşılık yazılı sınavda 60’lı puanlar alan adaylara sözlüde 90-98 gibi puanlar verilerek başarılı sayıldı” dedi.

"Mülakat sorularında Karlofça Antlaşması soruldu"

Mülakatlarda yöneltilen soruların da objektif değerlendirmeye uygun olmadığını öne süren personel, adayların görev alanlarıyla ilgisi bulunmayan, yoruma açık ve detay bilgi gerektiren sorularla karşı karşıya bırakıldığını iddia etti. Yönetici adayı şöyle konuştu:

“Yazılı sınav zor ama kaliteli hazırlanmıştı. Sözlü sınavda ise ucu açık ve değerlendirmesi tamamen komisyona bağlı sorular soruldu. Karlofça Antlaşması’nın maddeleri, Küçük Kaynarca Antlaşması’nın önemi, Ata kültü gibi görevimizle doğrudan ilgisi olmayan konular yöneltildi. Bunlar genel kültür sınırlarını aşan sorulardı.”

Kurumda yıllardır görev yapan, gerekli hizmet süresini dolduran ve kariyer basamaklarını tamamlayan personelin mülakat sonucunda geriye düştüğünü öne süren aday, “Şefler, eğitim uzmanları ve deneyimli personel elenirken yazılı puanı daha düşük olan adayların önüne geçirilmesi liyakat ilkesini ortadan kaldırdı” dedi.

“Mülakat iptal edilsin”

Deprem bölgesinde görev yapan çok sayıda personelin de aynı mağduriyeti yaşadığını dile getiren AFAD çalışanı, yaşanan sürecin çalışanların psikolojisini olumsuz etkilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Yüzlerce kişi olarak deprem bölgesinde görev yaptık. O travmaları yaşadık. Bunun üzerine bir de haksızlığa uğradığımızı düşündüğümüz bu süreç eklendi. İnsanlar ‘Bu kadar mı değersiziz?’ diye sorgulamaya başladı. Gerçekten çok üzgün ve morali bozuk arkadaşlarımız var. Mülakatın iptal edilmesini ve atamaların yalnızca yazılı sınav puanına göre yapılmasını istiyoruz. En adil ve en şeffaf yöntem budur.”

Aynı personel, kurumdaki liyakat tartışmalarının yalnızca son sınavla sınırlı olmadığını savunarak mevzuata da değinerek Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürü olarak atanan Elif Bağ’ın kariyer sürecini de örnek gösterdi. Bazı adaylar, “2021 yılında yapılan görevde yükselme sınavının yazılı aşamasında 49 puan alarak baraj altında kalan bir kişinin önce daire başkanı, ardından genel müdür olarak atanması kurum içinde ciddi soru işaretleri oluşturuyor. Mevzuat buna izin veriyor, sınav şartı aranmıyor. Ancak şube müdürü bile olamayan bir adayın bugün genel müdür olması çalışanlar arasında adalet duygusunu zedeliyor. Bu yaklaşım kurum barışını bozuyor, güvensizliğe sebep oluyor, insanların kendilerini değersiz hissetmesine neden oluyor. Böyle olmamalı” diye konuştu.

“Başkalarına yer açılması için elenmem gerekiyordu”

AFAD bünyesinde şef olarak görev yapan ve devlet memuru olması nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir başka aday da yazılı sınavda elde ettiği başarıya rağmen sözlü sınav sonucunda başarısız sayıldığını öne sürdü. Şube müdürlüğü kadroları için açılan 109 kişilik kontenjanı esas alarak sınava hazırlandıklarını belirten personel yazılı sınavda 90 puan aldığını ve ilk sıralarda yer aldığını söyledi.

“109 kişilik kontenjan vardı. Biz de buna göre hazırlandık. Yazılı sınavda 90 puan aldım ve ilk sıralardaydım. Mülakatım da çok iyi geçti. Sorulan iki soru kartına da doğru cevap verdiğimi sonrasında arkadaşlarımla da teyit ettik. Buna rağmen sözlü sınavdan 65’in altında puan aldım ve elendim.”

Sözlü sınavda başarı barajının 70 puan olduğunu hatırlatan AFAD personeli, kendisine baraj puanı verilmesi halinde dahi şube müdürü olmaya hak kazanacağını, “Bana 70 puan verilseydi bile tercih yapmaya, atanmaya hak kazanıyordum. Tercih yapma hakkım da elimden alındı. Elenmem gerekiyordu ki başka adaylara yer açılsın” sözleriyle savundu.

Bu durumun tesadüf olmadığını öne süren çalışan, “Yazılı sınavdan 60-65 puan alan kişilere mülakatta 90-95 puan verilerek listenin içine alındılar. Bunun örnekleri var” dedi.

Kendi aralarında oluşturdukları grupta çok sayıda mağdur adayın bulunduğunu belirten AFAD personeli, “Elimizde şu an yaklaşık 60 kişilik bir liste var. Bunların tamamı yazılı sınavda ilk 109 içerisinde yer aldığı halde mülakatla elenen kişiler. Toplam mağdur sayısının ise 60-70 civarında olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

Mağdur olduklarını öne süren adayların hukuki süreç başlatmaya hazırlandığını da aktaran AFAD personeli, “Arkadaşlarımızla birlikte dava açmayı planlıyoruz. Talebimiz kayırmacılığın olmadığı, liyakat esasına dayalı adil bir değerlendirme yapılması” dedi.

Sendika: “Türkiye geneli 60-70 aday mülakat mağduru olduğunu söylüyor”

Görevde yükselme sınavına ilişkin tartışmalar sürerken, sınava giren bazı personelin üyesi olduğu Manevi, İlkeli, Liyakatli Sendikalar Konfederasyonu (Mil Bayındır- Sen) Genel Başkanı Mehmet Şimşek sürece ilişkin iddiaların takipçisi olacaklarını söyledi. Yazılı sınavda yüksek puan almasına rağmen sözlü sınavda düşük puan verilerek başarısız sayıldığını öne süren çok sayıda personelden başvuru aldıklarını belirten Şimşek yaşananların liyakat ilkesine zarar verdiğini savundu. Şimşek şöyle konuştu:

“Üyelerimiz arasında yazılı sınavdan 92, 93, 94 puan aldığı halde sözlü sınavda 50-55 puan verilerek elenen arkadaşlarımız var. Buna karşılık yazılı sınavdan 60’lı puanlar alıp sözlüde 90-95 puan verilerek başarılı sayılan adaylar olduğu yönünde çok sayıda başvuru aldık. Burada ciddi bir adaletsizlik ve suistimal iddiası söz konusu.”

İddiaların yalnızca birkaç adayla sınırlı olmadığını öne süren sendika başkanı, mağdur olduğunu ifade eden personel sayısının onlarca kişiyle ifade edildiğini söyledi. Şimşek, “Bu bir ya da iki kişinin iddiası değil. Türkiye genelinde en az 50-60, hatta daha fazla personel aynı mağduriyeti yaşadığını söylüyor. Arkadaşlarımız kendi aralarında platformlar kurdu ve hukuki süreç için birlikte hareket ediyor” dedi.

İtiraz edildi, dava açılacak

Süreci yargıya taşımaya hazırlandıklarını belirten Şimşek, sendika olarak üyelerine hukuki destek verdiklerini ifade ederek, “Kesin sonuçların açıklanmasının ardından gerekli davaları açacağız. Şimdiden üyelerimize itiraz dilekçeleri ve hukuki destek sağladık. Bu sürecin hukuk önünde de takipçisi olacağız” diye konuştu.

AFAD sorulara yanıt vermedi

Haberde yer alan AFAD personellerinin iddialarına yönelik Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’ndan yazılı ve sözlü olarak bilgi talep etmemize rağmen yanıt verilmedi.