Boğaziçi Üniversitesi yüksek lisans kabullerinde neler oluyor?

TUĞBA TEKEREK

Zeynep Demirkol, bu yıl Haziran ayında Boğaziçi Üniversitesi sosyoloji yüksek lisans programına başvurduğunda hiç beklemediği bir e-posta aldı:

"Başvurunuz, ilan edilen başvuru koşullarını sağlamadığı için geçersizdir."

İlan edilen başvuru koşulları, diploma, not ortalaması, yabancı dil kriteriydi ve hepsi tamamdı.

Zeynep hızla yanıt verdi: "Başvuru saati dolmadı, nedenini söylerseniz ekleyebilirim."

Gelen mesaj meselenin bambaşka olduğunu gösteriyordu: "[Geçen yılki] başvurunuza ilişkin yargısal ve yönetsel süreç devam ettiğinden (...) mükerrer başvurunuz işleme alınmamıştır."

Boğaziçi Üniversitesi'nden mezun olan Zeynep Demirkol geçen yıl anabilim dalı tarafından yüksek lisansa kabul edilmiş ancak sonra enstitü yönetimi tarafından listeden çıkarılmıştı. Üniversitede bu durumda 5 öğrenci vardı, ortak özellikleri muhalif olmalarıydı, haklarını aramak için karara karşı dava açtılar. Demirkol'un bu yılki başvurusu, işte açtığı bu dava nedeniyle geçersiz sayılıyordu.

"İki senemi aldılar"

Rektörlük, mahkemedeki savunmasında Demirkol'un yüksek lisans kabul listesinden çıkarılmasına gerekçe olarak kabul tarihinde mezun olmamış olmasını gösteriyordu. Oysa anabilim dalındaki akademisyenler onu şartlı olarak kabul etmiş, Demirkol da 2025 yılında yaz okulunda derslerini tamamladıktan sonra mezun olup şartı karşılamıştı.

Demirkol "Yaz okulunda mezun olduğum için geçen sene başvuramıyorsam bu sene başvurabilmem lazım. Bu sene de dediler ki dava açtığınız için okula sizi almayacağız" dedi.

Ona göre "kayyım yönetim" aslında üniversitede politik öğrencileri istemiyor. Meseleyi bürokratik ve teknik detaylara boğmaya çalışıyor ve "bir öğrencinin eğitim hayatındaki iki senesini bu detaylarla almış oluyor."

Üniversite mahkeme kararını uygulamıyor

Bu arada İstanbul 10. İdare Mahkemesi, 24 Haziran'da Demirkol'un açtığı davayı reddetti, o da davayı istinafa taşımaya hazırlanıyor.

Başka mahkemelerin baktığı davalarda diğer dört öğrenci içinse önce yürütmeyi durdurma kararı çıktı sonra da mahkemeler enstitü yönetiminin kararının iptaline hükmetti. Gerekçe olarak öğrencilerin kabul listelerinden çıkarılmasının "hakkaniyete aykırı" olduğunu belirtildi.

Ancak Boğaziçi Üniversitesi bu öğrencilerin de yüksek lisansa kayıtlarını yapmadı.

Komisyonda muhalif akademisyene yer yok

Boğaziçi Üniversitesi Senatosu bu yıl da yüksek lisans başvurularından hemen önce yönetmelikte dikkat çekici bir değişiklik yaptı.

Buna göre anabilim dalları tarafından belirlenen yüksek lisans kabul komisyonlarının artık enstitüler tarafından onaylanması gerekiyor. Enstitü başkanları rektör tarafından atanıyor, rektörle paralel şekilde hareket ediyor. Anabilim dallarında ise çok sayıda muhalif akademisyen yer alıyor.

Değişikliğin hukuksuz olduğunu savunan Boğaziçi Üniversitesi İktisat bölümünden Prof. Dr. Ünal Zenginobuz "Birilerini engelleme ve birilerini de oraya yerleştirme konusunda daha fazla imkanları olmasını istiyorlar" dedi. Muhalif akademisyenlerden Zenginobuz'un yüksek lisans kabul komisyonunda asil üye olarak yer alması Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından onaylanmadı.

Enstitü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Programı için oluşturulan komisyona da onay vermedi.

Şeffaflıktan uzak süreç

Bir programda ise, geçen yılların aksine, kabul komisyonunda yer almayan akademisyenlerin sözlü sınava gözlemci olarak girmesine izin verilmedi. Akademisyenler salondan çıkmasına rağmen güvenlik görevlileri çağrıldı.”

Bir akademisyen "Süreçleri şeffaf yürütmediğiniz zaman, kim hangi nedenlerle alındı programa, bir soru işareti oluyor" dedi. Akademisyen, geçen yıl yüksek lisans kabul sürecinde muhalif öğrencilerin isminin çizildiğini hatırlatarak "Şimdi isim isim üzerini çizmekle uğraşmak istemiyorlar. Muhalif öğrencilerle ilgili süreçleri biz içeriden kontrol edelim, diyorlar" diye konuştu.

"En tehlikeli adım"

Boğaziçi Üniversitesi Akademisyenleri adıyla yapılan açıklamada da lisansüstü kabul komisyonlarına yönetimin müdahalesi eleştirilirken "Kayım yönetimi niteliksizleştirme sürecinde bugüne kadarki en tehlikeli adımı atmak amacıyla harekete geçmiş durumdadır. Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyeleri olarak üniversitedeki tüm lisansüstü eğitimini sakatlayacak ve araştırma ortamını kökünden yok edecek bu adımın atılmamasını talep ediyoruz" denildi.

ALES puanları da düşürüldü

Bu arada üniversite yönetiminin kararıyla pek çok yüksek lisans programında başvuru için kriterlerden birisi olan ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) taban puanı da düşürüldü. Örneğin bu puan, bilgisayar mühendisliğinde geçen yıl 85'ken bu yıl 70 olarak açıklandı. İktisat programı için de 80'den 70'e düşürüldü.

Ünal Zenginobuz buna ilişkin yorumu şöyle: "Puan düşürmek yoluyla istenen adayları istedikleri gibi alabilme imkânını kendine sağlamak istiyorlar."

Yüksek lisans sınavları geçen hafta tamamlanırken, kabul edilenlerin önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.