Elif Eralp’ın olası Berlin Eyalet Başbakanlığı tehlikeye giriyor

YUNUS ÜLGER

Almanya’nın Berlin Eyalet Meclisi seçimi yaklaştıkça olası koalisyon ortakları arasında çekişme ve tartışmalar da sertleşiyor. 20 Eylül’de yapılacak seçim için anketlerinde Sol Parti (Die Linke) önde görünüyor, dolayısıyla eyalet başbakanı da bu partinin adayı Elif Eralp (45) olacak. Ne var ki, Sol Parti’nin konut sorununu çözmek için Berlin’in büyük konut şirketlerini kamulaştırma planı, Eralp’ın eyalet başbakanlığını tehlikeye sokmuş görünüyor. Sol Parti, kamulaştırmayı vazgeçilmez koalisyon koşulu olarak öne sürdü, olası koalisyon ortaklarından Sosyal Demokrat Parti (SPD), böyle bir koşul altında kesinlikle koalisyonda yer almayacağını açıkladı. Bu durumda, Sol Parti için SPD ve Yeşiller ile üçlü koalisyon dışında seçeneği bulunmuyor.

Schwerdtner: Berlinliler konut şirketlerini kamulaştırılmasını istiyor

Sol Parti Federal Eşbaşkanı İnes Schwerdtner, Berlin’de partisinin temel koalisyon koşulu olarak büyük konut şirketlerini kamulaştırmanın olacağını açıkladı. Stern haber dergisine konuşan Schwerdtner, bu koşulu kırmızı çizgileri olarak niteledi, dolayısıyla bundan kesinlikle taviz vermeyeceklerini açıkladı. Schwerdtner, 2021 yılında yapılmış olan halk oylamasında, Berlinlilerin yüzde 59’unun kamulaştırmadan yana oy verdiğini hatırlattı.

Welt TV’de konuşan Elif Eralp da bu açıklamaya destek verdi, halkın iradesini gözardı edemeyeceklerini ifade etti. Eralp, “Halka, ‘Siz kamulaştırmadan yana oy vermiş olabilirsiniz, ama bu bizi ilgilendirmez’ diyemeyiz” dedi. Eralp, Berlin’de kiraları uzun vadeli düşürmek için konutların spekülatörlerin ve kazanç avcılarının ellerinden alınması gerektiğini savundu.

SPD adayı Krach: Kamulaştırma koşulu altında bir koalisyona kesinlikle girmeyiz

Sol Parti, SPD ve Yeşiller’den oluşacak olası üçlü koalisyon ortaklarından SPD’nin başbakan adayı Steffen Krach, Sol Parti’nin kamulaştırma koşuluna kesin olarak karşı çıktı. Berlin Brandenburg eyalet yayın kuruluşuna (rbb) konuşan Krach, böyle bir koşul altında koalisyona kesinlikle girmeyeceklerini açıkladı. Krach, konut sorununu çözmek için daha ekonomik çözümler olduğunu savundu. Krach, böyle bir koşul öne sürmekle aslında Sol Parti’nin hükümette yer almak istemediğini, ana muhalefet olarak kalmak istemediğini ileri sürdü.

Yeşiller’in başbakan adayı Werner Graf, daha yumuşak bir açıklama yaptı, Sol Parti ile SPD’den “kırmızı çizgiyi” bırakıp “yeşil çizgiye” gelmelerini, dolayısıyla çözüm odaklı düşünmelerini istedi. Graf, kamulaştırmayı koşul olarak öne sürmemekle birlikte Berlinlilerin halk oylamasında verdiği kararın partisini bağladığını vurguladı. Son anketlere göre Sol Parti yüzde 21 oy oranıyla önde görünüyor. Onu CDU (yüzde 19), AfD (yüzde 18), Yeşiller (yüzde 17) ile SPD (yüzde 12) izliyor.

Ekmek arası döner ile konut kiraları Berlin’de son yıllarda uçtu

İki Almanya’nın 1991’de birleşmesinden önce ülkenin ucuz ve yoksul kentleri arasında yer alan Berlin, birleşmeden sonra hızla ülkenin en pahalı kentlerinden biri oldu, özellikle de konut alanında. Bugün Berlin’de orta gelirli birinin bile kiralık ev bulması neredeyse olanaksız, bulsa bile gelirinin yarısını kiraya vermesi gerekiyor. Kentin ucuz semtlerinde bile 60 metrekare bir evin kirası yan giderlerle birlikte bin euro dolayında bulunuyor. Kentin lüks semtlerinde bu büyüklükteki bir konutun toplam kirası aylık bin 400 euroya ulaşıyor.

Almanya’da kira ile gıdada fiyat artışlarını ekmek arası döner örneğinde görmek mümkün. Almanya’da yaygın kanı, ekmek arası dönerin 1972 yılında Kadir Nurman tarafından Berlin’de bulunduğudur. Eberhard Seidel, “Döner, Türk Alman Kültür Tarihi” adlı kitabında, bu savı destekler, o zaman Berlin’in ekmek arası döner için çok uygun bir yer olduğunu belirtir. Çünkü, Berlin o zaman yoksul ve çok kültürlü bir kenttir, bu durum ucuz ve doyurucu bir gıda olan ekmek arası dönerin yaygınlaşmasını sağlar, ona göre.

Berlin artık, zenginlerin ve politikacıların yaşayabileceği bir kent

Ne var ki, o günler çok geride kaldı, Berlin artık zenginlerin yaşayabileceği bir kente dönüştü, ekmek arası dönerden çoktan ucuz bir gıda olmaktan çıktı. Korona salgını öncesi ekmek arası dönerin fiyatı bütün Almanya’da ortalama 3,5 euro dolayındaydı, bir euroya da ayran alıp karnınızı doyuruyordunuz. Şimdilerde ekmek arası dönerin fiyatı 8 ile10 arasında bulunuyor, ayranın fiyatı 2 euro dolayında. Korona, ardından Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı, gıdada enflasyonu fırlattı, ekmek arası dönerin fiyatını neredeyse üçe katlandı. Almanya’nın en lüks otellerinden Berlin’deki Adlon otelinde ise ekmek arası döner tam 37 eurodan satılıyor, elbette buranın müşterileri için bu para küçük bir bahşişten ibaret.

Artık Almanya’da enflasyonun ölçüsü ekmek arası döner oldu, sosyal medya alanlarında da sürekli gündemde olan bir konu. Bir grup göçmen kökenli genç, dışarıda karşılaştıkları eski SPD’li Başbakan Olaf Scholz’a, “Bay Scholz, lütfen döner fiyatını düşürün” diye seslenmişti. Sol Partili bir federal milletvekili ise ekmek arası dönere tavan fiyat sınırlaması talep etmişti.