Halep krizi süreci gölgeliyor: Taraflar ne diyor, çözüm mümkün mü?

Hale GÖNÜLTAŞ

Kısa Dalga – Şam yönetimine bağlı HTŞ birliklerinin Halep’te Kürtlerin yoğunlukta yaşadığı bölgelere yönelik saldırıları, Türkiye’de devam eden barış sürecine ilişkin tartışmaları gündeme getirdi. Ankara, “çatışmaların sonlandırılması için devredeyiz” mesajı verirken, Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG/SGD) 10 Mart Mutabakatı’na uymamakla suçladı. Türkiye’nin, “uygun kanallar üzerinden SDG’ye gerekli mesajları ilettiği” bildirildi. DEM Parti kurmayları ise Halep’te yaşananların Türkiye’deki barış sürecini doğrudan etkileyeceği yorumlarına temkinli yaklaştı. Parti kaynakları, “Türkiye’deki Kürtler için barış, Suriye’deki Kürtler için savaş kabul edilebilir bir politika değildir. Ancak Halep’te yaşananların devam eden barış sürecini sekteye uğratacağını söylemek aşırı bir yorum olur” değerlendirmesinde bulundu. Avrupa’daki Kürt temsilciler de “Barış masasında Rojava (Kuzey Suriye yönetimi) olmadığı sürece tam barış olmaz” görüşünü dile getirdi.

SDG, Suriye ordusuna entegre edilmek isteniyor

Suriye’de geçiş dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, merkezi otoriteyi yeniden tesis etme politikası kapsamında SDG’nin 10 Mart Mutabakatı doğrultusunda Suriye ordusuna entegre edilmesini istiyor. SDG ise özerklik talebini yineleyerek Şam yönetimiyle temaslarını sürdürürken, İsrail ile de görüşmeler yürütüyor. 4 Ocak’ta Suriye merkezi hükümeti ile SDG yetkilileri, SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunu görüşmek üzere bir araya geldi. Ancak toplantıdan somut bir ilerleme çıkmadı. Bu görüşmeden üç gün sonra, 7 Ocak’ta, Suriye ordusunun gövdesini oluşturan HTŞ güçleri Halep’te Kürtlerin yoğun yaşadığı Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerine saldırı düzenledi. Saldırılara SDG güçleri karşılık verdi.

Hakan Fidan: SDG, statükoyu koruma tavrında

Halep’teki çatışmalara Ankara’dan ilk resmi tepki Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan geldi. Fidan, 8 Ocak’ta Ankara’da düzenlediği basın toplantısında SDG’nin Suriye’nin birlik ve bütünlüğü yönündeki çabalara katkı sunması gerektiğini belirterek, “SDG’nin entegrasyon yerine bölgede statükoyu koruma tavrı takınmasının barışa katkı sağlamadığını” söyledi.

Türk güvenlik kaynakları da Türkiye’nin Halep’teki çatışmaları yakından izlediğini açıkladı. Açıklamada, Milli İstihbarat Teşkilatı’nın sahadaki personeli ve merkez birimleri aracılığıyla, gelişmelerin barışçıl yöntemlerle çözülmesi amacıyla Suriye hükümeti ve ABD ile sürekli temas halinde olduğu vurgulandı.

Ankara: SGD’ye gerekli mesajlar iletiliyor

Güvenlik kaynakları, SDG’nin 10 Mart Mutabakatı’na uymadığını savunarak “Uygun kanallar üzerinden SDG’ye gerekli mesajlar iletilmektedir” ifadesini kullandı.

Açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gelişmelerden anbean haberdar edildiği, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanlıklarıyla tam koordinasyon içinde hareket edildiği belirtildi. Sahadaki MİT personelinin 24 saat esasına göre görev yaptığı bilgisi paylaşıldı.

Güvenlik kaynakları, SDG’nin mutabakata uymamasının sivil kayıplara ve on binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açtığını savunarak, “SDG’nin maksimalist bir tutum izleyerek zaman kazanmaya çalıştığı” değerlendirmesinde bulundu.

DEM Parti: Türkiye’deki Kürtlerle barış, Suriye’deki Kürtlerle savaş olmaz

DEM Parti kurmayları ise Türkiye’deki Kürtlerle Suriye’deki Kürtler arasındaki toplumsal bağlara dikkat çekerek, “Türkiye’de barış çabası yürütülürken Suriye’de Kürtlere yönelik saldırıların sürmesi, müzakere sürecine olumlu katkı yapmaz. Buna rağmen Halep’teki çatışmaların barış sürecini doğrudan akamete uğratacağını söylemek ileri bir yorumdur” görüşünü dile getirdi.

10 Mart Mutabakatı nedir?

10 Mart Mutabakatı, Suriye merkezi hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri arasında 10 Mart’ta varılan ve Suriye’nin kuzeydoğusundaki fiili durumu siyasi-askeri bir çerçeveye oturtmayı amaçlayan bir anlaşma olarak biliniyor.

Mutabakatın temel başlıkları şunlar:

• Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması
• SDG’nin askeri ve sivil yapılarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesi
• Merkezi otoritenin ülke genelinde yeniden tesis edilmesi
• Çatışmaların sona erdirilmesi ve siyasi çözüm sürecinin güçlendirilmesi

Şam yönetimi, mutabakatı SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu için bir yol haritası olarak görürken; SDG, özerklik taleplerinin dikkate alınmasını istiyor. Türkiye ise mutabakatın uygulanmasını, Suriye’nin istikrarı ve kendi güvenlik öncelikleri açısından kritik görüyor.