Süleymancılar, Almanya’nın “sevdiği” bir dini örgüttür

YUNUS ÜLGER

Türkiye’de ve Almanya’da çok az gündeme gelen Süleymancılar, Türkiye’de yapılan operasyonla gündemin birinci maddesi oldu. Alman basını, şimdilik konuya pek ilgi göstermemiş görünüyor, sadece Frankfurter Rundschau gazetesinde, “Erdoğan, bir sonraki grubu hedef aldı” başlıklı bir habere rastladım. Gazete, Süleymancıların Erdoğan’ı yeterince desteklemediği için hedef olduğunu yazmış. Oysa Alman basını ve devleti Gülen Cemaati’ni yönelik operasyona geniş yer vermiş, dış istihbarat kuruluşu BND Başkanı Bruno Kahl, darbe girişiminin ardında Gülen Cemaati’nin olduğundan şüphe ettiğini söylemiş, bu örgütü sivil ve seküler bir örgüt olarak nitelemişti.

Gülen Cemaati gibi Süleymancılarla da Almanya’nın arası genelde hep iyi olmuştur. Süleymancıların 2023 yılında merkezleri Köln’deki 50. kuruluş yıldönümüne Alman Devleti, Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier ile en yüksek düzeyde katılmıştı. Ayrıca, Kuzey Ren Vestfalya (NRW) Eyaleti’nin Yeşiller partili Başbakan Yardımcısı Mona Neubaur ile dönemin Köln Anakent Belediye Başkanı Henriette Recker de kutlamaya katılmıştı. Öte yandan Alman ve Türkiye kökenli Alman politikacılar ile bakanlar, Süleymancıların etkinliklerine katılır, çoğunlukla da Ramazan ayında iftar programlarına. Hürriyet gazetesinde çalıştığım yıllarda bu etkinliklerine bazılarına katılıp haber yaptım.

İslami konularda Alman Devleti’nin muhatap aldığı kuruluşlardan biridir

2007 yılında İslami konularda Federal Hükümet ile eyalet hükümetlerinin muhatap alabileceği Müslümanlar Koordinasyon Kurulu oluşturuldu. Bu kurulda DİTİB (Diyanet İşleri Türk İslam Birliği), Almanya İslam Konseyi (İslamrat), Almanya Merkez İslam Konseyi (Zentralrat der Muslime in Deutschland) ile İslam Kültür Merkezleri Birliği (Verband der Islamischen Kulturzentren) resmi adıyla Süleymancılar yer alıyor. Bu kurul, din derslerinin hazırlanması ile diğer islami konularda Federal Hükümet ile eyalet hükümetlerine danışmanlık yapıyor. Almanya’da eğitim, dolayısıyla din dersleri eyaletlerin yetkisindedir. Din derslerinin hazırlanmasında ve içeriğinde dini cemaatlerin de söz hakkı vardır.

Öğrenci yurtlarıyla zaman zaman eleştirilere hedef olmuştu

Süleymancılar, Almanya’da Türkiye kökenli büyük dini kuruluşlar arasında yer alıyor. Almanya’da 300 dolayında cami ile çok sayıda öğrenci yurdu bulunuyor. Cami konusunda Süleymancılar yerel yönetimler ve halk ile pek sorun yaşamıyor, çünkü cami yapımında Almanya’da birinci sorun olan minareyi yapmıyorlar. Bildiğim kadarıyla Süleymancıların camilerinin tamamı minaresiz.

Ancak, kızlar ve erkekler için ayrı yapılan öğrenci yurtlarıyla zaman zaman gündeme geliyorlar. Bu konuda Hessen Eyaleti, 2004 yılında Prof. Ursula Spular Stegemann’a bir rapor hazırlattı. Ne var ki, bu rapor yayınlanmadı, sadece Der Spiegel dergisi rapordan alıntılarla bir haber yayınlandı. Raporda, öğrenci yurtlarında sadece İslamın öğretildiği, bunun uyumu engelleyici olduğu belirtildi. Ayrıca öğrencilerin hristiyanlık ve Batı karşıtı olarak eğitildiği, bunun da Alman Anayasası’na aykırı olduğu ifade edildi.

2008 yılında da Köln Polisi’nin Süleymancılar hakkında hazırladığı dosyayı Kölner Stadt Anzeiger gazetesi haberleştirdi. Bu dosyada Süleymancıların, Batı, Demokrasi ve Yahudi karşıtı bir örgüt olduğu ifade edildi. Ayrıca yurtlarda Cihad öğretildiği ve öğrencilerin dövüldüğü belirtildi. Süleymancılar, bu suçlamaları sürekli olarak yazılı basın açıklamalarla yalandı. Son yıllarda Süleymancılar hakkında Alman basınında Süleymancılar hakkında olumsuz yer almıyor. Köln’de yaptıkları devasa merkez hakkında da herhangi olumsuz bir habere rastlamadım.

Ruhr Bölgesi, en güçlü örgütlendikleri bölgelerden biridir

Ruhr Bölgesi, birçok Türkiye kökenli örgüt gibi Süleymancıların da en güçlü örgütlendikleri bölgelerden biridir. Burada çoğunlukla Türkiye’nin yoksul bölgeleri Orta Adandolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Karadeniz bölgelerinden insanlar yaşıyor, dolayısıyla muhafazakar görüşlüdür. Bir örnek vermek gerekirse 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminde Ruhr Bölgesinde bulunan Essen Başkonsolosluğu’nda verilen oyların yüzde78,8’i Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çıktı. Erdoğan, Berlin Başkansolosluğu’nda verilen oyların ise yüzde 51’ini aldı.

Ruhr Bölgesi’nin herhangi bir kentinde dolaşırken, renkli eşarplı ve pardüsülü kadınlar ile badem bıyıklı takım elbiseli erkeklere sıkça rastlarsınız, giyimlerinden hemen Süleymancı olduklarını anlarsınız. Yaklaşık 15 yıl kadar önce Süleymancılar kısa süren “açılım” başlatmıştı. Bunun için Essen kentinin fuar salonunda geniş katılımlı bir etkinlik düzenlediler. Birçok Alman ve Türkiye kökenli Alman politikacı da etkinliğe katılmıştı. Ben de Hürriyet gazetesi için haber amaçlı olarak katılmıştım. Hayatımda ilk kez bu kadar Süleymancıyı bir arada görmüş ve çok irkilmiştim. Katılımcılar sadece giyim kuşamda değil, her bakımdan tek tipti, beni irkilten de bu durumdu. Bunu nasıl “başardıklarına” çok şaşmıştım.

Süleymancıların para kaynaklarından biri devir

Bu vesileyle Süleymancılar ile ilgili kişisel bir anımı da paylaşmak isterim. Dortmund’da oturan ve burada çalışmış olan babam 2006 yılında kalp ameliyatı sonrası yaşamını yitirmişti. Babamın oturduğu Huckarde semtinde örgütlü olan Süleymancıların camisi hocası ile dernek başkanı, nasıl haber almışlarsa hemen eve damlamışlardı. Genç hoca sakince otururken, tüccar olduğu her halinden belli olan dernek başkanının çok neşeli bir hali vardı, bizi teselli etmek için böyle davrandığını söylemişti.

Hiç beklemediğim biçimde konuyu paraya getirdi, İslam’da yer aldığını söylediği devirden söz etti. Buna göre babamın kılmadığı namaz, tutmadığı oruç için belli bir para ödememiz gerekiyormuş. Hazırlıklı olduğu ve bunu defalarca yaptığı çok belliydi, hemen 10 bin euro dolayında bir hesap çıkardı, bunun da babam toprağa verilmeden ödenmesi gerektiğini söyledi. Bu devir konusunu ilk bu vesileyle duymuştum. Bu parayı elbette ödemedik, bir düşünelim deyip geçiştirdim. Şok halindeydim, onları o anda evden kovmadığıma hala hayıflanırım.