Görüşmeler kesildi, piyasalar da ateş altında kalabilir

İBRAHİM EKİNCİ

Piyasa “ateşkes” kutlamasını geride bırakıyor. Ateşkes görüşmeleri yerini gerilime bıraktı. Trump, İran’ı tehdit etti ve Hürmüz Boğazı’nı ablukaya alacaklarını, başka ülke gemilerinin geçişine de izin vermeyeceklerini söyledi. Çağrıda bulunarak “müttefiklerinin” ablukaya katılmasını istedi. Piyasalarda bugün için “kara pazartesi” beklentisi ortaya çıktı.

Bank of America'nın EPFR verilerine dayandırdığı son raporuna göre, küresel yatırımcılar piyasalardaki belirsizlik ortamında nakit varlıklara yönelerek son dokuz haftanın en büyük girişini gerçekleştirdi. 8 Nisan'da sona eren haftada nakit fonlara toplam 70,7 milyar dolar yatırılırken, risk iştahının tamamen kaybolmadığı ve hisse senedi piyasalarına da 36,8 milyar dolar ile son üç haftanın en yüksek net girişinin yapıldığı görüldü. Tahvil piyasalarında ise güvenli liman arayışı devam etti; tahvillere 8,7 milyar dolar yönelirken, bunun 5,3 milyar dolarlık kısmı ABD hazine kağıtlarına aktı ve böylece hazine tahvillerinde on haftalık kesintisiz bir giriş serisi yakalandı. Jeopolitik risklerin etkisiyle altın fonlarına yapılan 3,5 milyar dolarlık yatırım son altı haftanın en büyük girişine işaret ederken, enerji ve tüketici odaklı sektörlerde ise belirgin bir kaçış gözlemlendi. Enerji fonlarından çıkan 2,1 milyar dolar, Temmuz 2024’ten bu yana görülen en büyük çıkış olurken, Kasım ayından bu yana ilk kez bu alanda net bir azalış yaşandı. Diğer yandan tüketici hisselerine odaklanan fonlardan 600 milyon dolar çekilmesiyle, Şubat 2003’ten bu yana kaydedilen en uzun süreli, yani 12 hafta boyunca devam eden çıkış serisi gerçekleşmiş oldu.

PİYASA

BORSA: Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 8,79 yükselişle 14.073,79 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.876,31 puanı, en yüksek 14.073,79 puanı gördü.

Ne olur? 14.000 psikolojik seviye. İlk destek 13.850, direnç ise 14.200’de. Ateşkes kutlaması ile yükselen borsa, bugün ateşkes görüşmelerinin kesilmesi ve gerilimin tırmanmasının etkisinde açılacak. Gece bir değişiklik gelişmezse muhtemel yön aşağı olabilir.

ALTIN: 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,28 artışla 6 bin 858 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 2,27 yükselişle 46 bin 199 liraya çıktı. Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 2,28 değer kazanarak 11 bin 487 lira oldu. Ons altın 4.700 – 4.800 dolar arasında dalgalı bir seyir gösteriyor.

Ne olur? Durumu savaşın seyri belirleyecek. Gerilim artıyor. Ateşkes öncesi dönemdeki tepkinin aynısı beklenirse, bir miktar düşüş mümkün gözüküyor.

Başka bazı bankalarla birlikte ANZ Banking Group ve Goldman Sachs, altın fiyatlarının uzun vadede toparlanmasını bekliyor. Analistler, merkez bankalarının dirençli talebi, süregelen jeopolitik belirsizlikler, ABD Merkez Bankası (Fed) faiz indirimi beklentileri ve dolar cinsinden varlıklardan uzaklaşma çabalarını uzun vadeli iyimserliğin temel nedenleri olarak sıralıyor.

ANZ analistleri cuma günü yayımlanan notta, yıl sonuna kadar altının ons başına 5 bin 800 dolara ulaşacağı tahminini korudu. Goldman Sachs analistleri de 31 Mart tarihli notlarında altının kısa vadede taktiksel aşağı yönlü risklerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Ancak banka, çatışmanın uzamasının geleneksel Batı varlıklarından uzaklaşmayı hızlandırabileceğini ve bunun da uzun vadede fiyatları destekleyebileceğini belirtti.

DÖVİZ: Doların satış fiyatı yüzde 0,15 artarak 44,6590 liraya yükselirken, avronun satış fiyatı da yüzde 1,69 artışla 52,4150 lira oldu.

Ne olur? Ekonomi yönetiminin en büyük tedirginliği kurda… TCMB, altın rezervlerini dövize çevirerek hazırlık yapıyor. Hükümet de bir yandan yabancı sermaye çekmek için teşvik programı üzerinde çalışıyor. Şimdilik kuru kontrol etmek için rezerv var. Bununla birlikte savaşın yeniden patlaması, alevlenmesi ve uzun sürmesi en kötü senaryo. Bu takdirde Türkiye’nin döviz giderleri büyük ölçüde artarken, aynı erimde yabancı çıkışı ile dövizde sıkışma olabilir. İktisatçılar, dövizin çok uzun süre baskı altında kalmasının risk biriktirdiği konusunda uyarıyor. Yatırımcısı, kısa erimde hızlı bir kur artışı beklememeli ancak, döviz mevduatı (artış var!), rezerv ve yabancı göstergelerini yakından takip etmeli.

FAİZ: 3 ay vadeli TL mevduatın bileşik getirisi yüzde 466,59’dan 48,80’e çıktı. Bankalarda aynı vadede yüzde 43,5’e kadar faiz veriliyor. İhtiyaç, taşıt, konut, tüketici ve ticari kredileri faizinde değişen oranlarda ama hepsinde artış oldu.

Ne olur? Faizlerde bir süre yön yukarı görünüyor. Risk almak istemeyen yatırımcıların tercihinin TL faize kaydığı görülüyor. Eğer ateşkes olumlu yönde gelişmezse TCMB’nin, 22 Nisan toplantısında politika faizini veya gecelik faizleri artırması büyük ihtimal olarak görülüyor. Piyasa faizleri de bu gelişmeyi takip edebilir.

YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları haftayı yüzde 2.42, emeklilik fonları yüzde 2,73 getiri ile tamamladı.

PİYASA HABERLERİ

MERKEZ BANKASI’NIN ALTIN SATIŞI 57.3 TONA ULAŞTI

Savaşın etkisine karşılık TL’yi korumaya çalışan Merkez Bankası’nın döviz silahını güçlendirmek için başladığı rezervlerinden altın satışı 57.3 tona ulaştı. Ekonomist Uğur Gürses’in hesabına göre swap miktarı ise 75.7 ton olarak gerçekleşti. Gürses, bu işlemlerin yarattığı toplam dolar likiditesinin ise 19.5 milyar dolar olduğuna dikkat çekti.

TOPLAM REZERVLERDE TOPARLANMA, NETTE DÜŞÜŞ

MB toplam rezervleri, 3 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 306 milyon dolar artarak 161 milyar 645 milyon dolara yükseldi. Brüt döviz rezervleri 3 milyar 127 milyon dolar artışla 58 milyar 417 milyon dolara çıktı. Net uluslararası rezervler bir önceki haftaya göre 10 milyar 574 milyon dolar artış ile 45 milyar 656 milyon dolara çıktı. Bu artışlar swap işlemlerinden kaynaklarınken swap hariç net rezervler 18.4 milyar dolara indi. Rezervlerdeki artış, ateşkes haberleri üzerine başlayan yabancı girişi kaynaklı.

TÜZEL KİŞİLERDEN DOLARA HÜCUM

3 Nisan haftasında yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 2 milyar 785 milyon dolar arttı. Gerçek kişilerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 237 milyon dolar yükselirken, tüzel kişilerin ağırlıklı olarak dolar cinsi mevduat artışından kaynaklı olarak parite etkisinden arındırılmış yabancı para mevduatı 2 milyar 548 milyon dolar büyüdü.

YABANCININ TAHVİLDEN ÇIKIŞI 6.9 MİLYAR DOLAR

Yabancı yatırımcılar geçen hafta TL hisse senedi ve devlet tahvillerinde satışını sürdürdü. 3 Nisan ile biten haftada yabancı yatırımcılar 217.8 milyon dolarlık hisse senedi, 784.3 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satarken, 15 milyon dolarlık özel sektör tahvili aldı. Savaştan bu yana devlet tahvillerinde yabancı çıkışı 6.9 milyar dolara ulaştı. Hisse senedinde ise 1.3 milyar dolarlık net satış yaşandı. Yabancının 27 Şubat’tan bu yana hisse ve tahvildeki toplam çıkışı 8.2 milyar doları buldu.

NİSAN ENFLASYONU YÜKSEK BEKLENİYOR

TÜİK verisine göre mart ayı enflasyon yüzde 1.94 gelmişti. Bu rakam piyasa beklentisinin altında, diğer İTO ve ENAG verilerinin ise çok altındaydı. Ancak savaşın asıl enflasyonist etkisinin nisan verisine yansıması kaçınılmaz. Bu bağlamda nisan enflasyonunun yüksek geleceği beklentisi hakim. WEB TÜFE’nin 10 Nisan itibariyle verisi yüzde 3.44 düzeyinde.

GÜMÜŞ, RALLİ SONRASI YÖN ARIYOR

Haftaya sert yükselişle başlayan gümüş fiyatları, ons başına 76-77 dolar seviyelerine yaklaşmasının ardından yeniden dün 73,50-74,50 dolar bandına çekildi. ABD-İran ateşkesi, risk iştahını artırarak güvenli liman talebini zayıflattı ve kısa vadeli yatırımcıları kar realizasyonuna yöneltti. Buna rağmen metal, yıllık bazda yüzde 130’un üzerinde değer kazanarak güçlü performansını koruyor. (EKONOMİ GAZETESİ)

TAKVİM

Pakistan’daki görüşmeler, ateşkes sonrası başlayan bütün gelişmeleri tersine çevirebilir.

Ödemeler dengesi istatistikleri

Ticaret satış hacmi, ciro endeksleri

Tarım ÜFE, İnşaat ÜFE, Hizmet ÜFE

Merkezi yönetim bütçesi

Konut fiyat endeksi

Konut, işyeri satış istatistikleri

Özel sektörün yurtdışından sağladığı kredi verileri

Kısa vadeli dış borç verileri

Kurulan kapanan şirket verileri

ABD konut satışları

OPEC aylık raporu

ABD ÜFE

İbrahim Ekinci, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü mezunudur. Basında çalışmaya, 1990 yılında başladı. Dünya Gazetesi, Yeni Yüzyıl, Star gazetelerinde ekonomi muhabirliği yaptı. Power Dergisi’nde genel yayın müdür yardımcılığı yaptı. 2000 yılında Milliyet Gazetesi’nde çalışmaya başladı. Ekonomi Servisi’nde 5 yıl editörlük, şef yardımcılığı, 5 yıl süreyle de servis şefi yöneticiliği yaptı. 2010 yılında tekrar Dünya Gazetesi’ne dönerek 10 yıl süreyle yazıişleri müdürü ve genel yayın müdür yardımcısı olarak çalıştı. Halen Ekonomi Gazetesi ve Kısa Dalga’ya haber ve yazılar yazıyor.