Hükümetin acil eylem planı yabancı sermaye

İBRAHİM EKİNCİ

Türkiye’de savaşın en belirgin etkilerinden biri TCMB rezervlerindeki erime ve altın satışı oldu. Hükümetin bir kur şokundan çekindiği anlaşılıyor. Şimşek ve Karahan, Londra’ya gidip yabancıya güven vermeye çalıştı. BlackRock Başkanı Fink’le görüşen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye'yi çok uluslu şirketlerin merkezi olarak konumlandırma çalışmalarımız sürüyor” dedi. Şimşek nitelikli yabancı için teşvik programı hazırlığını açıkladı.

"Türkiye, Dubai olur, olamaz" tartışmalarını başlatan manzaraya göre bir yandan TCMB cephane biriktiriyor, bir yandan da yabancı sermaye çekmeye çalışılıyor. Döviz girişinde yavaşlama, çıkışında, giderinde artış tablosu, Fitch’in görünümü “durağan”a çevirmesinin de temel nedeni. Kuruluşun açıklamasında, “İran savaşının başlamasından bu yana Türkiye'nin döviz rezervlerinde yaşanan belirgin düşüş, savaşın uzaması halinde dış borç ödemeleri ve enflasyon görünümünde daha fazla bozulma ihtimaline” dikkat çekiliyor.

Bakan Şimşek, savaşın programın süresini uzatsa da raydan çıkarmayacağını belirterek, “İhtiyaç duyduğumuz süre artacak. 1-1,5 yıl diye öngördüğümüz süre belki 2-2,5 yıllık döneme sirayet edecek. Savaş ile risk iştahı düştü, sermaye çıkışı oldu. Ama rezerv yeterliliği anlamında da rahat bir noktadayız. Geçen sene ciddi bir döviz çıkışı vardı. 40 milyar dolar idi. Bu sene şok büyük olmasına rağmen yarısı düzeyinde gerçekleşti, OVP’ye göre enflasyon 3 puan daha yüksek seyredebilir. Cari açık 1,5 öngörüyorduk, bir puan yükselebilir. Büyüme yüzde 4 öngörüyorduk şimdi yarım ya da bir puan düşebilir. Bütçe açığını yüzde 3,5 öngörmüştük. Belki 40 baz puan yüksek olabilir” dedi.

19 Mart operasyonları ile Türkiye’de dezenflasyon süreci aksamıştı. Üstüne savaşın etkileri geldi. Üçüncü bir risk daha belirmiş durumda: CHP Kurultayı ile ilgili “butlan” kararı, ekonomi yönetiminin arkasında durmaya çalıştığı programı tamamen bitirebilir ve Türkiye, sonuçları her şekilde olumsuz ancak derinliği kestirilemeyecek yeni bir kırılganlık iklimine sürüklenebilir.

SAVAŞ HABERLERİ

GERİLİM YENİDEN TIRMANMAYA BAŞLADI

Dünya ekonomisini sarsan savaşta 15 günlük ateşkes takvimi ile birlikte, Pakistan’da başlayan müzakereler kesildi. Taraflar hemen hiçbir önemli anlaşmazlık başlığında anlaşamadı. Görüşmeciler döndükten sonra karşılıklı sert açıklamalar geldi. Trump, Hürmüz’ü kuşatacaklarını, başka ülke gemilerinin geçişine izin vermeyeceklerini söyledi. Böylece gerilim yeniden tırmanmaya başladı. Türkiye’de dolar dışında bütün yatırım enstrümanlarında düşüş ve değer kaybı oldu. Petrol yeniden 100 doları aştı.

ENFLASYON %7,7’YE, DÜNYA RESESYONA

Oxford Economics’in senaryosuna göre, İran’da savaşın uzaması halinde küresel enflasyonda yeniden sert bir yükseliş olabilir. 2024’te yüzde 5,8 olan ve 2025’te yüzde 4,2’ye gerilemesi beklenen küresel enflasyon, bu senaryoda yüzde 7,7 ile 2022 seviyesine yaklaşabilir. Ancak bu kez, 2022’deki gibi büyümenin sürdüğü bir dönemden farklı olarak, fiyat artışlarına ekonomik daralma eşlik edebilir.

PETROL FİYATLARINDA YÖN YUKARI

Petrol, ABD-İran arasındaki kırılgan ateşkesin etkisiyle haftalık bazda sert bir düşüşe yöneldi. Ancak ateşkesle ilgili aksamalar sonrası İran, boğazı yeniden kapattığını duyurunca petrol fiyatları da yeniden artmaya başladı. JPMorgan, Hürmüz Boğazı’nın temmuza kadar tam olarak açılmaması halinde petrol fiyatlarında varil başına 15-20 dolarlık ek yükseliş riski olduğunu öngördü. Cumartesi itibarıyla varil 97 dolardı.

SAVAŞ, ÇİN’İN 42 AYLIK SERİSİNİ BOZDU

Çin’de üretici fiyatları Mart 2026’da yıllık bazda yüzde 0,5 artarak yüzde 0,4’lük beklentileri aştı ve şubat ayındaki yüzde 0,9’luk düşüşü tersine çevirdi. Çin’de imalat ürünlerinin fabrika çıkış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan ÜFE, 2022’nin son çeyreğinden bu yana 41 aydır süren gerilemenin ardından artış kaydetti. (CNBC -e)

BİTKİSEL YAĞ FİYATLARI 2022 ZİRVELERİNE DÖNDÜ

Ortadoğu’da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel tarım piyasalarında yeni bir fiyat dalgasını tetikledi. Dünya Bankası verilerine göre bitkisel yağ fiyatları, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksamaları ve artan lojistik maliyetlerin etkisiyle yeniden 2022 seviyelerine yükseldi. Mart ayında ayçiçek yağı fiyatı aylık bazda yüzde 1,3 artarak ton başına 1.465 dolara yükseldi. (EKONOMİ GAZETESİ)

HELYUM PAZARINDA SESSİZ KRİZ

Ortadoğu’daki savaşın etkileri enerji piyasalarının ötesine taşarak kritik gazlardan biri olan helyumda da ciddi bir baskı yaratıyor. Özellikle Katar’daki üretim ve lojistik aksaklıkları, küresel arzın önemli bir bölümünü riske atarken, piyasada “sessiz kriz” olarak tanımlanan bir daralma sürecini tetikliyor. (EKONOMİ GAZETESİ)

EMTİALARDA HIZLI YÜKSELİŞ

Romanya’da öğütmelik buğday fiyatı (yüzde 12 protein) 2025/26 sezonu için 245 ABD doları/ton FOB Constanta seviyesine yükselerek rekor kırdı. Vietnam’da kokulu pirinç fiyatları, ihracatçıların artan üretim maliyetleri karşısında mevcut sözleşmelere öncelik vermesi ve stokları yeniden oluşturma çabasıyla yaklaşık 4 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

NELER OLDU?

FİTCH, KREDİ GÖRÜNÜMÜNÜ POZİTİFTEN DURAĞANA ÇEVİRDİ

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, takvim dışı değerlendirmesinde Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak korurken, kredi notu görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çevirdi. Görünüm revizyonunun, İran savaşının başlamasından bu yana Türkiye'nin döviz rezervlerinde yaşanan belirgin düşüşten kaynaklandığı, savaşın uzaması halinde dış borç ödemeleri ve enflasyon görünümünde daha fazla bozulma yaşanabileceği kaydedildi.

“NİTELİKLİ YABANCI SERMAYE ÇEKİMİ ÜZERİNDE ÇALIŞIYORUZ”

Habertürk TV yayınında konuşan Şimşek, özetle şunları söyledi:

“İmalatçı-ihracatçılara radikal bir vergi indirimi gündemimizde. Nitelikli sermaye çekimi konusu üzerinde çalışıyoruz. Paradan para kazanandan vergi almaya devam edeceğiz. Vergi affı asla yok. Rezervlerimiz güçlü, nette artıdayız. Enflasyonda bir miktar bozulma öngördük. OVP’de revizyon ihtiyacı şimdi görmüyorum, eylülde yapacağız.”

TCMB'NİN 2025 ZARARI 1 TRİLYON TL'Yİ AŞTI

TCMB’nin 31 Aralık 2025'te sona eren 94. hesap dönemine ilişkin bilançosu Resmî Gazete'de yayımlandı. Buna göre, 2025 sonu itibarıyla TCMB'nin aktif toplamı 12 trilyon 403 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Bankanın altın mevcudu, 4 trilyon 817 milyar 61 milyon 208 bin 973 lira oldu. Bankanın 2025 dönemi zararı, 1 trilyon 64 milyar 875 milyon 321 bin 767 lira olarak gerçekleşti.

ZARARIN KAYNAĞI FAİZ ÖDEMELERİ

TEPAV Bütçe Uzmanı Hakkı Hakan Yılmaz’ın analizine göre TCMB’nin 2023 ve 2024’teki 1,5 trilyonluk zararının ana kaynağı KKM’ydi. 2025’teki 1 trilyonluk zararının kaynağı ise MB’nin sıcak parayla artan fazla likiditeyi çekmek için açık piyasa işlemleri sonucu ödenen faizler, bankalara zorunlu karşılıklar için ödenen faizler ve Hazine TL hesaplarına ödenen faizler.

PROF. KARA: DÖVİZ KURU REJİMİ GÖZDEN GEÇİRİLMELİ

Prof. Dr. Ali Hakan Kara, “MB’ler tek başına dünyayı kurtaramaz. Maliye politikaları da önemli. Türkiye enflasyonla mücadeleye hızlı başlayabilirdi. Bu yapılmadı. Ekonomi dışı aktörler ekonomiyi domine etmeye başladı. Enflasyonda iyimser olamıyorum. Tek haneli enflasyona giden yolun içselleştirilmediğine inanıyorum ama dayanıklılık, büyüme ve manevra alanları konusunda iyimserim. TL’nin değerli kalması olabilir ama uzun sürerse reel sektöre zarar veriyor ve faizler uzun süre yukarıda asılı kalıyor. Türkiye’nin bu kur rejiminden çıkması gerekiyor. Devam ettirdikçe açıkçası sıkışıyoruz” dedi. (EKONOMİ GAZETESİ)

BORÇ STOKUNUN DÖVİZ PAYINDAKİ GERİLEME DURDU

Merkezi yönetim borç stokunda döviz cinsi borç payında düşüş durdu. Bu yılın ocak ve şubat aylarında payı yüzde 53 olarak gerçekleşti. Geçen yılın ağustos, eylül, ekim, kasım ve aralık aylarından bu yana, 7 aydır düşüş yok. 2023 yılı haziran ayında döviz cinsi borç payı yüzde 67 ile zirve yaptıktan sonra, dezenflasyon programı sonrası mutedil bir düşüş eğilimindeydi. (EKONOMİ GAZETESİ)

İHTİYAÇ KREDİLERİNDE TAKİBE DÜŞME ORANI YÜZDE 6,3

Bankacı Prof. Dr. Şenol Babuşçu’nun paylaştığı verilere göre bireysel kredilerde en yüksek ödenememe oranı şubat sonu itibarıyla yüzde 6,3 ile ihtiyaç kredilerinde. Kredi kartında ödenememe oranı yüzde 5,3. Otomotiv ve konut kredilerinde ise ödenememe oranı çok düşük; sırasıyla yüzde 0,8, 02 düzeyinde. Bireysel kredi ve kredi kartı borcunu ödememiş gerçek kişilerden borcu devam etmekte olan kişi sayısı Şubat sonunda 4 milyon 271 bin kişi.

SİTE AİDATLARINA FREN KANUNLAŞIYOR

Fahiş site aidat artışlarını sınırlayan ve yönetici keyfiyetine son veren kanun teklifi için geri sayım başladı. Kanun teklifi ile site aidat artışlarına sınır getirilmesi, site yönetim şirketlerinin bakanlık denetimine alınması ve kat maliklerinin karar süreçlerinde daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.

OTOMOTİVDE PAZAR DARALMASI İNDİRİM GETİRDİ

Markalar, mart ayında hızlanan pazar daralmasını aşmak için bir yandan agresif indirimler ve düşük finansman modelleri sunmaya başladı. Cardata’nın verilerine göre, kampanyalı model ve versiyonlarda ortalama indirim oranı yüzde 7’ye ulaştı; Opel ve Volkswagen’in kampanyalı modellerinde indirim yüzde 20’nin üzerine çıktı.

İŞ VE TİCARET DAVALARINI HIZLANDIRMA HAZIRLIĞI

Hükümet, piyasayı rahatlatacak hukuki ve idari adımlar atmaya hazırlanıyor. İş ve ticaret davalarının kısa sürede sonlandırılmasını sağlayacak yasa hazırlıkları başladı. Tahkimde de düzenlemeye gidilecek. İcra İflas Kanunu’nu, Cebri İcra Kanunu olarak değiştirmeyi öngören açılan taslak metinde sona gelinirken, Çek Yasası için de hazırlıklar başladı.

YAŞLI NÜFUSTA BORÇLU SAYISI ARTIYOR

2002 yılında 56 yaş ve üzeri borçlu sayısı 45 bin 159 kişi iken, 2024 yılı sonunda bu sayı 2 milyon 911 bin 714’e yükseldi. 2025 yılının ilk 9 ayında ise 2 milyon 555 bin 351 olarak kaydedildi. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2002 yılında her 1.440 kişiden yalnızca birinin borçlu olduğunu, bugün ise her 30 kişiden birinin borçlu hale geldiğini söyledi.

ENERJİDE HANE TÜKETİMİNE %25 ZAM GELDİ

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), evlerde kullanılan elektrik ve doğalgaza yüzde 25 zam yapıldığını duyurdu. Yeni fiyat tarifesi 4 Nisan’dan itibaren geçerli. Sanayi ve ticari kuruluşlardaki zam oranı ise yüzde 5,8 ile 17,5 arasında tutuldu.

İŞ MAKİNESİ İHRACATI 2.1 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

İMDER Başkanı Özer Şahin, sektörün küresel büyüklüğünün 141 milyar dolara ulaştığını belirtirken, Türkiye’nin ihracatının 2.1 milyar dolara çıktığını kaydetti. Şahin, bölgede yaşanan gelişmelerin küresel ekonomi ve petrol fiyatları üzerindeki etkisini yakından izlediklerini kaydederken, teknolojik ve dijital dönüşümü tercih değil, zorunluluk olarak gördüklerini bildirdi.

PAZARLARIN YAKLAŞIK YARISINA İHRACAT AZALDI

İhracattaki yavaşlama, Orta Doğu’daki savaşın etkileriyle düşüş eğilimine dönüştü. Mart ayında ihracat, ağırlıkla Körfez Bölgesi kaynaklı olmak üzere yüzde 6,4 düşüş kaydederken, Ocak-Mart 2026 döneminde 231 ülke ve bölgeden 112’sine yapılan ihracat tutar bazında düşüş kaydetti. Kayıp yaşanan ülkelerin ihracattaki payı yüzde 33 olarak belirlendi.

TARIM VE GIDA İÇİN “KRİZ MASASI” ÖNERİLDİ

Farklı disiplinlerden bilim insanlarının oluşturduğu “Tarımsal Bilgi Platformu”, savaş kaynaklı olağandışı koşullarda gıda arz güvenliğine yönelik acil önlem çağrısında bulundu. 11 maddede sıralanan öneriler arasında “kriz masası”nın kurulması çağrısı da yer aldı.

HELAL SEKTÖRÜ 2,5 TRİLYON DOLARLIK HACME ULAŞTI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2024 yılında 2,3 trilyon dolar, geçen yıl 2,5 trilyon dolar hacme sahip helal sektörünün 2028'de 3,5 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini belirterek, "2030 yılına kadar 540 milyondan fazla Müslüman genç nüfusa sahip olacağız. Nüfus artışı, ekonomik ve demografik dönüşüm, teknolojik gelişmeler, küresel ölçekte de helal ürün ve hizmetlere yönelik talebi artıracaktır" dedi.

ÇELİKTE KKO %62’YE İNDİ, HÂLÂ İTHAL MAL GELİYOR

ADMİB Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, Türkiye’de demir-çelik sektörünün kapasite kullanım oranının yüzde 62’ye düştüğünü, ancak hâlâ ithalatın devam ettiğini söyledi. Tosyalı, “Dünyada korumacılık önlemleri arttı. Anti-damping soruşturmaları önceki yıla göre 5 kat arttı. Çin başta olmak üzere Uzak Doğu’dan ülkemize haksız rekabet yaratan demir-çelik girişini frenlemeye ek gümrük vergileri yetmiyor. Avrupa gibi kota koymak gerekiyor” dedi.

YÜKSEK TEKNOLOJİDE İTHALAT HIZLANDI

Dış ticaretin katma değer kompozisyonunda ithalat lehine makas açılıyor. Türkiye’nin yüksek teknolojili ürün ihracatı yılın ilk iki ayında yüzde 5,1 artışla 1,26 milyar dolar olurken, ithalatı yüzde 14,3 artarak 5,63 milyar dolara yükseldi. Bu gruptaki dış ticaret açığı da yüzde 17,3 artışla 4,37 milyar dolara çıktı. Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerdeki açık ise 8,2 milyar dolar oldu. (EKONOMİ GAZETESİ)

PLASTİĞE İTHALAT KOLAYLIĞI GÜNDEMDE

Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla patlak veren plastik krizi Asya’da birçok üründe kıtlık yaratırken, Türkiye’de de sektörler üzerinde stresi artırdı. Yükselen maliyetler nedeniyle alıcı ve satıcılar arasındaki anlaşmazlıklar arttı. Ticaret Bakanlığı’nın plastik girdilerinde ithalat vergilerini geçici süreyle askıya almak için çalışma yaptığı öğrenildi.

BEBE GİYİM PAZARI DARALIYOR

Türkiye’nin en büyük pazarları Avrupa ve ABD’de doğum oranlarının gerilemesi, bebe giyim sektöründe dramatik daralmaya yol açtı. Bebe giyim ihracatı da 2021’deki 397 milyon dolar seviyesinden 2025’te yüzde 45 düşüşle 217 milyon dolara geriledi. Düşüşte, ikinci el ürün kullanımı da etkili oldu.

SANAYİCİDEN “SANAYİSİZLEŞME” UYARISI

Denizli SO Başkanı Selim Kasapoğlu, üretim sektörlerinin giderek zorlaşan koşullarda ayakta kalma mücadelesi verdiğini belirterek, “Sanayisizleşme patikası artık reel sektörün gündelik gerçeğidir” dedi. Kayseri TO Başkanı Ömer Gülsoy da döviz kuru, enflasyon ve yatırım kredileri ile maliyet unsurlarının rekabetçi bir yapıya kavuşturulması gereğine işaret etti. (EKONOMİ GAZETESİ)

TEK KULLANIMLIK PLASTİK YASAĞI PİYASAYI KARIŞTIRDI

Eylül 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan tek kullanımlık plastik yasağı, sektörde deprem etkisi yarattı. Sektör temsilcilerine göre, 35 bin kişinin işi tehlikeye girerken, 10 milyar dolarlık makine parkuru ‘çöp’ olma riskiyle karşı karşıya. Sahada ise yasak endişesiyle yeni siparişlerin askıya alınmaya başladığı, bu durumun da yeni makine yatırımlarına fren yaptırırken, istihdam çıkışlarının masaya gelmesine yol açtığı belirtiliyor.

YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATINDA ROTA DEĞİŞTİ

Şubat-Mart döneminde Türkiye’nin ihracatında önemli dalgalanmalar yaşandı. En fazla artış, küçük hacimli Orta Doğu ülkelerinde (Katar, Kuveyt, BAE, Lübnan, Özbekistan) görülürken, büyük hacimli bazı Avrupa ve Asya pazarlarında ciddi düşüşler yaşandı.

KAMU İHALE YÖNETMELİKLERİ VE TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK

Kamu ihale uygulama yönetmeliklerinde yapılan değişikliklerle, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin evraklar çerçevesinde EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyonla sağlanarak mekanizma teyitli hale getirilecek. Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarında, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyat ve rayiçler baz alınacak.

SCHENGEN'DE YENİ DÖNEM

Schengen’e girişte yeni çağ başlıyor. Parmak izi ve yüz taraması zorunlu hale gelirken, sınırdan geçmek artık sistemin karar verdiği bir süreç olacak. Uzmanlar, yeni sistemin gelişiyle birlikte yolcuları seyahat süreleri konusunda da uyarıyor.

GÖSTERGELER

CARİ DENGE 7,5 MİLYAR DOLAR AÇIK VERDİ

Ödemeler dengesi verilerine göre, şubatta cari işlemler hesabı 7 milyar 501 milyon ABD doları açık kaydetti. Altın ve enerji kalemleri dışarıda bırakıldığında cari açığın 1 milyar 462 milyon ABD doları seviyesine gerilediği görüldü. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 7 milyar 478 milyon ABD doları olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre şubat ayı itibarıyla cari açık yaklaşık 35,4 milyar ABD dolarına ulaştı.

SANAYİ ÜRETİMİNDE GÜÇLÜ ARTIŞ

Sanayi üretimi şubatta aylık bazda yüzde 2,6, yıllık bazda ise yüzde 2,2 arttı. Kritik veri, yıla hızlı bir düşüşle başlamıştı. Şubat 2026’da madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4,1 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 2,4 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise yüzde 2,2 azaldı.

REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU ENDEKSİ MARTTA 104,61 OLDU

Reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, martta TÜFE bazında 1,83 puan artarak 104,61'e çıktı. Yİ-ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise bu dönemde 2,33 puan artarak 102,03’e çıktı. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 2,15 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 1,36 puan arttı.

İHRACAT İKLİMİNDE İYİLEŞME SINIRLI KALDI

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, Mart’ta 1,8 puan düşüşle 50,3’e geriledi ve iyileşmenin sınırlı kaldığına işaret etti. Ortadoğu’daki savaşın, Körfez ülkeleri başta olmak üzere ekonomiler üzerinde yarattığı büyüme baskısı ile ABD’de üretimin zayıf kalması ve Almanya’nın büyümesindeki ivme kaybı endeksin düşüşünde etkili oldu.

MARTTA EN YÜKSEK REEL GETİRİ MEVDUAT FAİZİNDE OLDU

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde, Mart'ta en yüksek aylık reel getiri, yüzde 1,08 ile mevduat faizinde (brüt) gerçekleşti. TÜFE ile indirgendiğinde dolar yüzde 0,79, Euro yüzde 3,03, DİBS yüzde 3,53, külçe altın yüzde 4,68 ve BIST 100 endeksi yüzde 8,45 kayba yol açtı.

İNŞAAT MALİYET ENDEKSİNDE YILLIK ARTIŞ %25,72

TÜİK, şubat dönemine ilişkin inşaat maliyet endeksi verilerini açıkladı. Buna göre endeks, şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 1,51, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 25,72 yükseldi. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 2,33, işçilik endeksi yüzde 0,2 arttı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 23,73, işçilik endeksi ise yüzde 29,12 artış gösterdi.

GAYRİMENKUL SATIŞLARINDA YÜZDE 9,5'LİK DÜŞÜŞ

Ocak-mart döneminde gayrimenkul satışları yıllık bazda yüzde 9,5 gerilerken, en yüksek aylık satış adedi 222 bin 842 ile şubatta görüldü. Aynı dönemde tapu dairelerinde toplam 4 milyon 812 bin 931 işlem gerçekleştirilirken, bu işlemlerden elde edilen harç geliri 51,8 milyar lirayı aştı. (CNBC -e)

DÜNYA EKONOMİSİ

AB’NİN ‘SAVAŞ’ ENFLASYON BELLİ OLDU

ABD’de mart ayı enflasyon verisi açıklandı. Savaş sürecinde enflasyondaki değişim merak ediliyordu. ABD’de mart ayında TÜFE yüzde 0,9 artarken, yıllık bazda artış yüzde 3,3 oldu. Önceki ay enflasyon yüzde 0,3 artarken, yıllık enflasyon yüzde 2,4 düzeyinde gerçekleşmişti. Enerji ve gıda fiyatlarının dışarıda tutulduğu çekirdek TÜFE aylıkta yüzde 0,2, yıllıkta yüzde 2,6 artış kaydetti.

ABD'DE TÜKETİCİ GÜVENİ REKOR DÜŞÜK SEVİYEYE GERİLEDİ

ABD'de tüketici güven endeksi son haftalarda rekor düşük seviyeye geriledi. Analistlere göre bu durum Amerikalıların İran savaşı nedeniyle artan enflasyon konusundaki endişelerini gösteriyor. Açıklamada görüşlerine yer verilen Tüketici Anketleri Direktörü Joanne Hsu, tüketici güvenindeki İran çatışmasıyla başlayan düşüş eğiliminin devam ettiğini belirtti.

FED VE ECB DE ZARAR AÇIKLADI

ABD Merkez Bankası (Fed), 2025'te 18,7 milyar dolarla üst üste üçüncü yıl faaliyet zararı bildirdi. Banka, 2023'te 114,3 milyar dolar, 2024'te ise 77,6 milyar dolarlık faaliyet zararı açıklamıştı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) da geçen yılı 1 milyar 254 milyon Euro zararla kapattı. ECB, 2024 yılını 7,944 milyar avro, 2023'ü ise 1,27 milyar avro zararla kapatmıştı.

AVRUPA HAVALİMANLARI JET YAKITI KRİZİYLE KARŞI KARŞIYA

Avrupa havalimanları, Hürmüz Boğazı’nın 3 hafta içinde tam olarak yeniden açılmaması halinde "sistemik" jet yakıtı sıkıntısıyla karşı karşıya kalabilir. Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI Europe), rezervlerin hızla azaldığını ve askeri faaliyetlerin talep üzerindeki etkisinin tedariki daha da zorlaştırdığını belirtti.

ALMANYA'DA ENFLASYON SAVAŞIN GÖLGESİNDE TIRMANIYOR

Almanya'da şubatta %1,9 olan yıllık enflasyon, mart ayında enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle yüzde 2,7 seviyesine yükseldi. Martta yıllık yüzde 7,2 artan enerji fiyatları, Aralık 2023’ten beri ilk kez yükseliş kaydederek enflasyondaki ivmelenmenin temel belirleyicisi oldu.

“ZİYARETİN ROTASI BARIŞ DEĞİL EKONOMİ”

Rusya ile ABD arasındaki diplomatik trafik, Kremlin’den gelen net açıklamalarla yeni bir boyut kazandı. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Devlet Başkanı Putin’in Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev’in Washington temaslarına ilişkin spekülasyonlara son noktayı koydu. Dmitriev’in Ukrayna dosyasında herhangi bir arabuluculuk görevi üstlenmediğini belirten Peskov, bu seyahatin dondurulan barış görüşmelerinin yeniden başlaması olarak okunmaması gerektiğini ifade etti.

JEFFERİES: ORTA DOĞU SAVAŞI KÜRESEL DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ

Jefferies ekonomisti Mohit Kumar, ABD’nin Orta Doğu savaşından kazanç sağlayıp sağlamadığının belirsiz olduğunu, savaşın kazananlarının Rusya ve Çin olduğunu, İran’ın ise yaptırımlarının kaldırılmasının muhtemel olduğunu belirtti. Kumar’a göre en büyük kayıpları Körfez ülkeleri yaşayacak. İran’ın güçlenmesiyle karşı karşıya kalan bu ülkelerin ekonomileri ciddi bir darbe aldı. Asya, enerji bağımlılığı nedeniyle ekonomik açıdan kaybeden taraf olurken, Avrupa ise jeopolitik açıdan kayıp yaşadı. Kumar, "Artık dünyanın, Avrupa’nın görüşüne önem vermediği açıkça görülüyor" ifadelerini kullandı.

ŞİRKETLER

ANTHROPİC’IN MYTHOS’U BÜYÜK TEDİRGİNLİK YARATTI

Anthropic'in en güvenilir işletim sistemlerinde bile açık bulan yeni yapay zekâ modeli Mythos'un yaratabileceği sistemik risk üzerine Bessent ve Powell, bankaları acil toplantıya çağırdı. Piyasaya sürülemeyecek kadar güçlü denilen modele erişim şimdilik sınırlı, ancak Mythos’un açık bulma ve sızma kabiliyeti büyük tedirginlik yaratmış durumda.

ÇİNLİ DEV TÜRKİYE’DE BÜYÜMEYİ HIZLANDIRACAK

Chery Grubu bünyesindeki OMODA ve JAECOO markaları, Türkiye’de stratejik bir dönüşüm sürecine girerek büyümesini hızlandıracak yeni dönemi resmen başlattı. Tek markalı yapıdan çift marka sinerjisine geçen şirket, bu dönüşüm kapsamında OMODA 7 ve yeni OMODA 5 modellerini tanıttı.

“YZ GELİRLERİ VATANDAŞA DAĞITILAN BİR SİSTEM KURULSUN”

OpenAI, “Zeka Çağı için Sanayi Politikası” başlıklı raporunda süper zekâya hazırlık için kapsamlı ekonomik reform çağrısı yaptı. Raporda, kurulacak bir kamu servet fonunun, AI yatırımlarından elde edilen getirileri doğrudan vatandaşlara dağıtması önerildi. Ayrıca otomatikleşmiş iş gücü vergileri, haftada 32 saatlik çalışma süresi pilotları ve yapay zekâ kaynaklı refahın toplum geneline yayılması gibi öneriler de yer aldı.

AĞAOĞLU GYO İÇİN GONG ÇALDI

Talep toplama sürecini tamamlayan Ağaoğlu Avrasya Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin (Ağaoğlu GYO) payları, Borsa İstanbul’da düzenlenen gong töreniyle “AAGYO” koduyla işlem görmeye başladı.

“TEŞVİKLİ BYD YATIRIMI 2 YILDIR NEREDE?”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, Çinli otomotiv firması BYD’nin Manisa’da kurmayı taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını gündeme getirdi. Kısacık, “Zemine dökülmüş beton, birkaç konteyner barınak ve bir miktar demir yığını dışında yatırım adına hiçbir şey yok” dedi.

ROKETSAN, 3 MİLYAR DOLARLIK YATIRIMI

ROKETSAN Üretim Tesisleri açılışına katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Tamamlanan yatırım bedeli bir milyar dolar, toplam yatırım ölçeği ise 3 milyar dolara ulaşan bu tesis ve sistemlerle menzile daha çabuk varacak, attığımız kararlı adımları daha da hızlandırmış olacağız” dedi. Yatırım kritik hava savunma ve füze sistemlerinde yeni kapasiteler kazandıracak.

ASELSAN'DAN NEFES KESEN PERFORMANS

Yılın ilk çeyreğini 1 trilyon 460 milyar 340 milyon lira piyasa değeriyle tamamlayan ASELSAN, ilk çeyrekte borsa performansıyla dünyanın önde gelen savunma şirketlerini geride bıraktı.

THY YÖNETİMİNDE KRİTİK DEĞİŞİMLER

Türk Hava Yolları'nda üst yönetim görevleri yeniden belirlendi. Buna göre, THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığı’na Prof. Dr. Murat Şeker atanırken, Genel Müdürlük görevine de Ahmet Olmuştur getirildi. Prof. Dr. Ahmet Bolat ve Bilal Ekşi’nin yönetim kurulu üyelikleri sona erdi. Kurum, bir süredir milyonluk maaşlar nedeniyle tartışma konusu olmuştu.

FORD OTOMOTİV'E PROJE BAZLI DEVLET DESTEĞİ

Ford Otomotiv, Ford Trucks'ın Avrupa pazarındaki büyümesini desteklemeye yönelik yatırımlar için yaptığı teşvik başvurusunun 31,4 milyar liralık proje bazlı devlet desteğine uygun görüldüğünü bildirdi. Onaylanan teşvikle, söz konusu projeler kapsamında 2031 yılının sonuna kadar ilgili yatırımların yapılması ve ilave yaklaşık 500 çalışanın istihdam edilmesi öngörülüyor.

İbrahim Ekinci, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü mezunudur. Basında çalışmaya, 1990 yılında başladı. Dünya Gazetesi, Yeni Yüzyıl, Star gazetelerinde ekonomi muhabirliği yaptı. Power Dergisi’nde genel yayın müdür yardımcılığı yaptı. 2000 yılında Milliyet Gazetesi’nde çalışmaya başladı. Ekonomi Servisi’nde 5 yıl editörlük, şef yardımcılığı, 5 yıl süreyle de servis şefi yöneticiliği yaptı. 2010 yılında tekrar Dünya Gazetesi’ne dönerek 10 yıl süreyle yazıişleri müdürü ve genel yayın müdür yardımcısı olarak çalıştı. Halen Ekonomi Gazetesi ve Kısa Dalga’ya haber ve yazılar yazıyor.