Küresel hava belirsiz ve gergin, dolar geriliyor, altın ne olacak?

Küresel hava belirsiz ve gergin, dolar geriliyor, altın ne olacak?
Haftanın ekonomik gelişmelerini öğrenmek ve gelecek için sağlıklı öngörüler yapabilmeniz için İbrahim Ekinci'nin hazırladığı haftalık ekonomi bülteni Marjinal Fayda'da ekonomideki genel manzara, piyasalardaki gelişmeler, Dünya'dan ve şirketlerden haberler var.

GENEL DURUM

- Türkiye ekonomisi ile ilgili en önemli gelişme enflasyonla ilgili kaygıların yeniden depreşmesi oldu. Maliye Bakanı Şimşek, Londra’da yabancı fonlara sunumunda, 2026 enflasyonu için yüzde 19 tahmininden bahsetti. Bu, 2026 için MB tahmin aralığının üst bandı demek. Arkasından yine Londra ve NewYork’ta düzenlenen toplantılarda sunum yapan MB Başkanı Karahan da “önümüzdeki iki ay içinde enflasyonun dalgalanma gösterebileceğini” söyledi. Baz öncü göstergeler de ocak – şubat enflasyonlarının yüksek gelebileceğine işaret ediyor. Dolayısıyla ocak – şubat aylarında yıllıkta 2025 yılı sonundan daha yüksek bir rakam görülmesi ihtimal dahiline girmiş oldu. Yabancı yatırımcılar da bu beklenti ile piyasada hisse ve tahvil satışı yaptı.

2024/01/02/ekonomi.png

- Fed Başkanı Jerome Powell hakkında açılan cezai soruşturma, küresel piyasalarda güven krizini derinleştirirken yatırımcıları hızla güvenli limanlara yöneltti. Ons altın 4.600 doları aşıp rekor seviyeyi test etti. Gümüş fiyatları bir ara 90 doları geçti. Uzmanlara göre “sistemik risk” algısı güçlendi.

- Küresel konjonktürde belirsizlikler, gerginlikler artıyor. Venezuela Devlet Başkanı Maduro’yu kaçıran Trump, İran’ı, Küba’yı, Kolombiya’yı tehdit ediyor. Grönland’ı istiyor. ABD yönetim kadrosunun güç kullanma ve ilhak planları büyük tedirginlik konusu.

- İran’da, ulusal para birimindeki sert düşüşün tetiklediği kitlesel protestolar devam ediyor. ABD ve İsrail, “çıban başı” gördükleri İran yönetimini devirme planlarını kolaylaştırıcı gördükleri için muhalefeti destekliyor. İsrail, Suriye’de ilhak alanlarını genişletiyor. Türkiye’nin komşu coğrafyasında (Suriye, İran, Lübnan, Filistin, Yemen, Ukrayna, Rusya) barış ve huzur yakın görünmüyor. İran’da savaş Türkiye’yi 4 – 5 yönden derinden etkileyecek boyutlar taşıyor. Suriye’deki gelişmeler, içerde çözüm sürecinde handikaplar oluşturuyor. Demokrasi ve hukuk dışı uygulamalar bu zorlu konjonktürde, rejimin talep ettiği “iç cephe” söylemini berhava ediyor. Aynı süreç ekonominin kalıcı huzur ve hukuk temeli bulmasını da önlüyor.


PİYASALAR

2024/11/24/dolar-euro-2.jpg

- BORSA: BIST 100 endeksi, haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 3,83 üzerinde 12.668,52 puandan tamamladı. BIST 100 endeksi, en düşük 12.228,02 puanı ve en yüksek 12.668,52 puanı gördü.

Ne olur? Borsada düşüşü destekleyecek bir haber akışı yok. Mevduat faizinde düşüş, politika faizi indirimi beklentisi ve dövizin kazandırmayan durumunun devamı borsayı destekliyor. Kar satışları haricinde genel beklenti yükseleceği yönünde

- ALTIN: Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,79 yükselişle 43 bin 113 liraya çıktı. Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,80 artışla 6 bin 397 liraya çıktı. Geçen hafta sonu 10 bin 423 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,81 artarak 10 bin 716 liraya yükseldi. Ons altın da yükselişte. Cumartesi itibariyle 4.582 dolar seviyesindeydi.

Ne olur? Dolar zayıflıyor. Küresel havada belirsizlik ve gerginlik var. ABD yönetimi en önemli risk unsuru olarak belirmiş durumda. Bölgesel çatışmalarda yatışma eğilimi gözlenmiyor. Çin – ABD rekabetinin küresel ticareti ve ekonomiyi destekleyecek bir konsensüse ulaşması kolay gözükmüyor. Ara ara piyasayı etkileme gücü olan büyük yatırımcıların kar realizasyonları ile düşüşler olsa da genel durum altın ve gümüş dahil emtiaları destekliyor. (Altınla ilgili kurum analizleri için, bkz: 20 kurumdan tahminler)

- DÖVİZ Euro haftayı yatay seyirle tamamladı, yüzde 0,01 değer kaybederek 50,2740 lira oldu. Dolar yüzde 0,25 artışla 43,24 TL’ye çıktı.

Ne olur? Döviz kurlarında sakin seyir genel beklenti. TCMB piyasa katılımcıları anketinde yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,1693 geldi. BofA analistleri, Trump yönetiminin baskısının daha fazla faiz indirimini teşvik edebileceğini ve Fed bağımsızlığına yönelik risklerin de dolar için potansiyel bir zorluk oluşturduğunu, doların bu yıl çoğu para birimi karşısında değer kaybedebileceğini öngörüyor.

- FAİZ TCMB verilerine göre 3 aylık TL mevduatın bileşik faizi geçen hafta 46,09’dan 45,79’a geriledi. 3 ay vadeli mevduata bazı bankalarda yüzde 45’e varan faizler var. 9 Ocak haftası verilerine göre ihtiyaç ve tüketici kredisi faizlerinde belirgin yükselme var, halen yüzde 60’ın üzerinde. Taşıt kredisi faizi de 31.68 seviyesinden 43’ün üstüne çıktı. Konut ve ticari kredilerde ise düşüş eğilimi devam ediyor.

Ne olur? Mevduat faiz halen enflasyonun üzerinde getiri sağlamakla birlikte, TCMB faiz indirdikçe, enflasyonda düşüş oldukça düşecektir.


PİYASA HABERLERİ

2024/11/11/gumus.jpg

GÜMÜŞ, 90 DOLAR EŞİĞİNİ AŞTI

Küresel piyasalarda değerli metaller rallisi sürerken, ons gümüş tarihinde ilk kez 90 dolar eşiğini aştı. Halen bu seviyenin altında da olsa “Altını yakalama ticareti”nin en agresif halkası olan gümüş, daha hızlı ve sert fiyat hareketleriyle öne çıkıyor. Piyasa oyuncuları, durumu bir ralli olarak değil arz, talep, para politikası ve jeopolitik risklerin birleştiği yapısal bir faz değişimi olarak değerlendiriyor.

RİSK İŞTAHI YENİDEN YÜKSELDİ

Küresel piyasalarda yatırımcıların risk iştahı yeniden yükselirken, hisse senedi fonlarına güçlü bir sermaye akışı yaşandı. Lipper verilerine göre, 14 Ocak ile sona eren haftada küresel hisse fonlarına 45,6 milyar dolarlık net yatırım girişi gerçekleşti. (CNBC – e)

ALTIN MEVDUATI 85 MİLYAR DOLARA DAYANDI

Altın fiyatlarındaki yükseliş, kıymetli maden mevduatında da rekor artışa yol açtı. TCMB verilerine göre bankalardaki kıymetli maden mevduatı 2 Ocak haftası itibariyle yıllık bazda yüzde 106,4 artarak 84 milyar 672 milyon dolara ulaştı. Toplam yabancı para mevduatı içinde payı da yüzde 20,6’dan 32,8'e yükseldi. (EKONOMİ GAZETESİ)

MOBİUS, ALTIN İÇİN 'ALMAM' DEDİ VE ALINACAK SEVİYEYİ AÇIKLADI

Ünlü yatırımcı Mobius, altın ile ilgili yaptığı yorumda, "Bu seviyede kesinlikle almam" dedi ve "Belki şu anki seviyesinden yüzde 20 daha düşük bir seviyede alabilirim" şeklinde ekledi. Mobius, Çin, Hindistan, Kore ve Tayvan, küresel yatırımcılar için bölgenin en cazip borsaları olduğunu da söyledi. (EKONOMİ GAZETESİ)

KKM TARİH OLUYOR

BDDK verilerine göre 9 Ocak haftasında, KKM, geçen hafta 724 milyon lira azalarak 5 milyar 785 milyon liraya düştü. Bankacılık sektörü toplam kredi hacmi, 25 milyar 739,4 milyon lira azalarak 23 trilyon 50 milyar 794 milyon liradan 23 trilyon 25 milyar 55 milyon liraya geriledi. Toplam mevduat 7 milyar 987 milyon lira artarak 26 trilyon 857 milyar 280 milyon liraya çıktı. Takipteki alacaklar, önceki haftaya göre 7 milyar 725 milyon lira artışla 602 milyar 943 milyon liraya çıktı.

TCMB REZERVLERİ 196,1 MİLYAR DOLAR OLDU

TCMB toplam rezervleri, 9 Ocak haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 985 milyon dolar artarak 196 milyar 75 milyon dolara çıktı. Ocak itibarıyla MB brüt döviz rezervleri 4 milyar 783 milyon artarak 79 milyar 347 milyon dolara yükseldi. Bu dönemde altın rezervleri de 2 milyar 202 milyon dolar yükselişle 114 milyar 526 milyon dolardan 116 milyar 728 milyon dolara ulaştı.

YABANCI, ALIM TARAFINDAYDI

Yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 237,6 milyon dolarlık hisse senedi ve 864,8 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) alırken, DİBS'te 15 Ağustos 2025 haftasından bu yana en yüksek alım gerçekleşti. Yurt dışında yerleşik kişilerin 2 Ocak haftasında 33 milyar 911,6 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 9 Ocak haftasında 36 milyar 325,3 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde DİBS stoku 18 milyar 405,4 milyon dolardan 19 milyar 247,3 milyon dolara çıktı.

PROF. DR. KARA: CARRY CENNETİ OLMUŞUZ

Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara, “Riske göre düzeltilmiş carry getirisine göre son iki yılda gelişen piyasalar içinde açık ara bir numarayız. Sadece son 2 yıl değil, son 1 yıl, son altı ay, son üç ay içinde de bir numarayız. Yani döviz kuru oynaklığını sıfırlayıp faizi de kur artışına göre yüksek tutunca carry cenneti olmuşuz” dedi.

JP MORGAN: TÜRKİYE’DEKİ VARLIKLARIMIZI GÜÇLENDİRİYORUZ

JP Morgan Küresel Bankacılık Eş Başkanı Gori, Türkiye’nin kendileri için stratejik öneme sahip olduğunu belirterek, ülkedeki yatırımlarını büyüttüklerini ve ürün çeşitliliğini artırmaya devam ettiklerini söyledi. (CNBC-e)

HAZİNE: YASTIK ALTI ALTINLARI TAKİBE ALDIĞIMIZ İDDİALARI ASILSIZ

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kıymetli Maden Takip Sistemi’nin yastık altı altınları hedef aldığı, bu altınların geçersiz sayılacağı veya takibe alınacağı yönündeki haberlerin asılsız ve manipülatif olduğunu açıkladı. Açıklamada, “Piyasada sahte veya düşük ayarlı gram altın üretimi yapılabilmekte ve vatandaşlarımız mağdur olabilmektedir. KMTS’nin yürürlüğe girmesiyle, rafinerilerce üretilecek 1 gram ve üzerindeki kıymetli madenler ambalajlanarak standart hâle getirilecek; uygulanacak güvenlik unsurları sayesinde vatandaşlarımızın güvenli ve doğrulanabilir altına erişimi sağlanacaktır” denildi.

TCMB PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ YAYIMLANDI

TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre, geçen ay yüzde 3,44 olan ocak ayı TÜFE artışı beklentisi, bu anket döneminde yüzde 3,76'a çıktı. Cari yıl sonu TÜFE artışı beklentisi ise yüzde 23,35'ten yüzde 23,23'e geriledi. Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,1693, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi ise 51,8879 oldu. Ankette, cari yıl için GSYH artış beklentisi yüzde 3,9'da sabit kalırken, gelecek yıl için ise yüzde 4,3 oldu. 12 ay sonrası için politika faizi beklentisi ise yüzde 26,96'ya düştü.

NELER OLDU?

TÜSİAD’DA YÖNETİM DEĞİŞTİ

ekran-resmi-2026-01-18-15-25-14.png

TÜSİAD’da yönetim değişti. Orhan Turan’ın yerine başkan olarak Dimes’in sahibi Ozan Diren seçildi. Orhan Turan, kuruluş geleneklerine uygun olarak YİK üyesi oldu. Mevcut YİK üyesi Ömer Aras, yeni dönemde de bu görevine devam edecek. Turan ve Aras’ın gözaltına alınması sonrasına rastlayan genel kuruldaki konuşmasında Aras, “her büyümenin kalkınma yaratmayacağı”na değindi. Konuşmasını Nazım’ın şiiri ile tamamlayan Turan ise iş dünyasının “düşünme, tartışmak ve yol gösterme” zorunluluğuna işaret etti.

TEKSTİL-GİYİMDE İSTİHDAM KAYBI 100 BİNE DAYANDI

Emek yoğun yapısı nedeniyle “istihdam deposu” sektörler olarak görülen tekstil ve giyimdeki daralma eğilimi sürüyor. SGK’nın ekim ayı verilerine göre, 2025 yılının 10 aylık döneminde tekstil ve hazır giyim sektörlerinde toplam 4 bin 621 şirket faaliyetini sonlandırırken, 99 bin 36 kişi de işini kaybetti. (EKONOMİ GAZETESİ)

ÇİNLİ PLATFORMLARDAN ALIŞVERİŞ FİİLEN SONLANDIRILDI

İç pazara zarar verdiği gerekçesiyle uzun süreden bu yana engellenmesi istenen yurtdışından e-ticaret yoluyla alımlarda 30 Euro’luk limit de tamamen kaldırıldı. 6 Şubat’ta yürürlüğe girecek kararla, hızlı kargo ve posta yoluyla yapılacak alışverişler genel gümrük beyannamesine tabi olacak. Şirketler kararı memnuniyetle karşılarken tüketici kesimlerinden tepki geldi.

E-TİCARETE SIKI DENETİM: FAHİŞ FİYATA MİLYONLUK CEZA GELİYOR

E-ticaret sitelerindeki fahiş fiyat artışlarına karşı ilave denetim ve yaptırım tedbirleri uygulanacak. Ticaret Bakanlığı, açıklamasında "Fahiş fiyat artışı yaptığı değerlendirilen işletmelere, aykırılık başına 1 milyon 806 bin 177 liraya kadar idari para cezası uygulanmasına karar verilecek" denildi.

TÜRKİYE, KABA DOĞUM HIZINDA HIZLI YAVAŞLAMA OLAN İLK 5 İÇİNDE

OECD içindeki 38 ülkeden 37’sinde kaba doğum hızı yavaşlıyor. Artış olan tek ülke Macaristan. Türkiye mevcutta (2023: 11.3, 2024: 11) en yüksek kaba doğum hızına sahip 5 ülke içinde olduğu gibi en hızlı yavaşlama olan 5 ülkenin de içinde yer alıyor. İsrail en yüksek kaba doğum hızına sahip ülke. En yüksek yavaşlama yüzde 52,1’le G. Kore’de. (EKONOMİ GAZETESİ)

İŞSİZLİK SİGORTASI FONU’NUN YÜZDE 21’İ TEŞVİKLERE GİTTİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın duyurduğu Gençliğin Üretim Çağı projesi kapsamında uygulanacak aktif istihdam programları için öngörülen 445 milyar liralık harcamanın İşsizlik Sigortası Fonu’ndan (İSF) karşılanacak olması, dikkatleri fonun işlevine çevirdi. İSF’nin 2000 yılından bu yana toplam gelirinin yüzde 54,5’i harcandı. Fon gelirlerinin yüzde 21,2’si istihdam teşviklerine giderken, işsizlik ödemelerinin payı 12,1 oldu. (EKONOMİ GAZETESİ)

GÜNDE 4.700 İCRA DOSYASI AÇILIYOR

Karşılıksız çek ve senetlerle birlikte icra ve iflaslarda da yükseliş dalgası yaşanıyor. 2025 yılı Kasım sonu itibarıyla ibrazında karşılıksız çıkan çek tutarı 225 milyar liranın üzerine çıkarken, protestolu senet tutarı da 81 milyar lirayı aştı. Geçen yıl icra dairelerine ulaşan ilave icra iflas dosyası sayısı ise yüzde 78’i aşan artışla 24 milyonun üzerine çıktı. Diğer bir ifadeyle 86 milyonluk Türkiye’de her 3,6 kişiden biri icralık hale geldi. 2025 yılı itibarıyla işleme konulan günlük icra dosyası sayısı ortalama 4 bin 691 oldu. (EKONOMİ GAZETESİ)

YATIRIM TAAHHÜTLÜ KREDİ İŞTAHİ ZAYIF

YTAK programında zayıf görünüm 2025’te de devam etti. 2023 sonunda tahsisat hedefi 500 milyar TL’ye çıkarılırken, firmalara yapılan tahsisat 328 milyar TL olarak gerçekleşti. Fiili kullanımı, bu tutarın oldukça gerisinde kaldı. Merkez Bankası verilerine göre, 2020’den itibaren kabul edilen projeler kapsamında 2023 sonunda 86,3 milyar TL olan fiili kullanım, 2024 sonunda 93,8 milyar, Aralık 2025 itibarıyla ise 104,5 milyar TL’de kaldı. (EKONOMİ GAZETESİ)

DÖNÜŞÜM AMAÇLI İKİNCİ EL KIYAFET İTHALATINA İZİN ÇIKTI

İkinci el hazır giyim ürünlerinin ithalatına, sıkı denetim ve sınırlı yetki şartıyla izin verildi. Ticaret Bakanlığı’nın uygunluk denetimine tabi olacak düzenleme, tekstil sektörünün döngüsel ekonomi hedefl eri doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yeni düzenleme kapsamında ikinci el hazır giyim ürünleri, doğrudan tüketim amacıyla değil; elyaf, iplik ve kumaş üretiminde kullanılmak üzere Türkiye’ye getirilecek. (EKONOMİ GAZETESİ)

YATIRIMLAR YENİ TEŞVİK REJİMİNDE PATİNAJ YAPTI

5 aylık uygulama sonuçlarına göre teşvikli yatırım projeleri hem reel hem nominal olarak geriledi. Yatırım projelerindeki gerileme ağırlıklı olarak teşvik araçlarının budanmasından kaynaklandı. Haziran 2025’ten itibaren uygulanmaya başlanılan 9903 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar teşvikli yatırım projelerindeki büyük gerilemeyi önleyemediği gibi gerileme hızlandı. (EKONOMİ GAZETESİ)

HİLELİ KONKORDATOYA CEZA YAĞDI

Maliye, konkordato müessesesini suiistimal ettikleri gerekçesiyle 10 denetim kuruluşu ve 13 sorumlu denetçinin faaliyet iznini iptal etti. 14 denetim kuruluşuna da 82,1 milyon lira idari para cezası uygulandı. Kamu Gözetim Kurumu’na bildirilmeyen çok sayıda denetimin bulunduğu ve bildirilen denetimlerin yüzde 87'sinin sadece 16 denetim kuruluşu tarafından yapıldığı belirlendi. (EKONOMİ GAZETESİ)

BETAM, SON ÇEYREKTE KÜÇÜLME TAHMİN EDYOR

BETAM, 2025 yılı dördüncü çeyreğinde GSYH’nın bir önceki yıla göre yüzde 0,6 daralacağı öngörüsünde bulundu. Öncü göstergelere dayalı hesaplamalara göre, çeyreklik bazda GSYH’nın ise bir önceki döneme göre değişmeyeceği tahmin edildi. Analizde, tüketim ve kamu harcamalarında artış; yatırımlar, sanayi üretimi ve net dış ticarette ise yavaşlama ve düşüş beklendiği kaydedildi. (EKONOMİ GAZETESİ)

OTOMOTİV TOPARLADI, BEYAZ EŞYADA DURUM İYİ DEĞİL

Otomotivde 2024’ün son 5 ayının 4’ünde, yine 2025’in ilk üç ayında üretimde ciddi düşüşler olmuştu. Fakat izleyen aylarda durum değişti. Sektör toparlandı. Nisan 2025 ve izleyen aylarda (eylüldeki düşük oranlı düşüş hariç) üretimde ciddi artışlar gerçekleşti. Ancak aynı zaman diliminde beyaz eşyada durum hiç parlak seyretmedi. 16 ayın 14’ünde düşüşler gerçekleşti. 2024’ün eylül ayında yüzde 36,7 gibi çok yüksek oranlı bir düşüş dikkat çekti. (EKONOMİ GAZETESİ)

ÇİN’DEN İTHALAT 50 MİLYAR DOLAR SINIRINDA

Çin’in, Türk sanayisi üzerindeki baskısı da artarak sürüyor. Türkiye’nin toplam ithalatı geçen yıl yüzde 6,3 artış kaydederken, Çin’den ithalatı yüzde 10,3 artarak 49,6 milyar dolara yükseldi. Çin, bu rakamla birlikte ilk sıradaki yerini pekiştirirken, Türkiye’nin toplam ithalatı içindeki payını da yüzde 13,6 ile rekor yüksek seviyesine taşıdı. İş dünyası, özellikle KOBİ’ler açısından Çin rekabetinin “hayati risk” boyutuna ulaştığı uyarısında bulunuyor. (EKONOMİ GAZETESİ)

İRAN’LA TİCARET YAVAŞLADI

ABD’nin yaptırımları ve İran’da haftalardır süren protestoların Türkiye’nin dış ticaretine ilk faturası kesildi. Gürbulak Sınır Kapısı’ndan günlük çıkan TIR sayısında yüzde 40’a varan düşüş yaşandığı belirtiliyor. TİM YK Üyesi Başaran Bayrak, olağan dönemde günlük 350-400 aracın geçtiği sınır kapılarında protestoların ardından bu sayının 200’lere kadar gerilediğini belirtti. (EKONOMİ GAZETESİ)


GÖSTERGELER

2024/07/08/para-001.png

BÜTÇE 2025’TE 1,8 TRİLYON LİRA AÇIK VERDİ

Merkezi yönetim bütçe gelirleri 2025’te bir önceki yıla göre, yüzde 48 artarak 12 trilyon 835 milyar 477 milyon lira, giderleri de yüzde 35,7 artarak 14 trilyon 634 milyar 607 milyon lira oldu ve 2025 bütçesi 1 trilyon 799 milyar 130 milyon lira açıkla kapandı. Faiz giderleri 2 trilyon 54 milyar lira oldu. Faiz hariç tutulduğunda bütçe 255,3 milyar liralık fazla verdi.

TÜKETİM MALI İTHALATI 60 MİLYAR DOLARA DAYANDI

2025 yılında tüketim malları ithalatı, toplam ihracat artışının iki katını ifade eden yüzde 8,8 büyümeyle 59,2 milyar dolara yükseldi. Böylece genel ithalat içindeki payı da yüzde 16,2 ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Tüketim malları kategorisinde özellikle otomotiv, elektronik ve mücevherat kalemlerinde yüksek oranlı ithalat artışları dikkat çekti.

EN HIZLI BÜYÜME LÜKS OTOMOBİLDE

Türkiye otomotiv pazarı 2025’te rekor tazelerken, büyümenin odağına lüks segment yerleşti. ODMD verilerine göre, otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 10,5 artarak 1 milyon 368 bin adede ulaştı. Otomobil satışları yüzde 10,6 artışla 1 milyon 84 bin adedi aştı. Pazardaki segmentler arası ayrışma ise dikkat çekti. Lüks otomobil pazarı geçen yıl yüzde 34 büyüyerek 187 bin 856 adede çıktı ve pazardaki payını yüzde 17,3’e yükseltti.

416 SATINALMA – BİRLEŞME, 466 MİLYARLIK İŞLEM

Rekabet Kurumu, geçen yıl 416 birleşme, devralma ve özelleştirme işlemini incelemeye aldı. Özelleştirmeler hariç, bunlardan 162'inde hedef şirket Türkiye kökenli olurken incelenen işlemlerin bildirilen bedeli 466 milyar 113 milyon lira oldu. İşlem hacmi gerek TL, gerek dolar bakımından söz konusu raporun hazırlanmaya başladığı 2013'ten beri en yüksek değer olarak kayıtlara geçti.

18,5 MİLYAR DOLARLIK 574 BİRLEŞME SATINALMA İŞLEMİ

KPMG’nin “KPMG Perspektifinden Birleşme ve Satın Alma Trendleri 2025” raporuna göre, birleşme ve satın almalarda küresel ölçekte işlem adedi bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 3 bin adet artarak toplamda 54 bin seviyesine ulaştı. Küresel işlem hacmi de 2024 yılında 3 trilyon dolar seviyesindeyken, 2025’te yüzde 50 artışla 4,5 trilyon dolara yükseldi. Türkiye’de ise değeri 18,5 milyar dolar seviyesinde tahmin edilen 574 işlem gerçekleşti.

MÜKELLEF SAYISINDA ARTIŞ

Türkiye'deki gelir vergisi mükellefi sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 15,3 artarak 3 milyon 6 bin 533'e yükseldi. Kurumlar vergisi mükellefi sayısı da söz konusu dönemde 42 bin 760 artarak 1 milyon 234 bin 135'e yükseldi, artış yüzde 3,6 oldu. Gelir stopaj vergisi mükellefi sayısı geçen yıl itibarıyla 2024'e göre 190 bin 147 yükselişle 4 milyon 341 bin 313 olarak kayıtlara geçti.

BİNA İNŞAAT MALİYET ENDEKSİ YILLIK %23,5 YÜKSELDİ

İnşaat maliyet endeksi, Kasım 2025'te aylık % 1,14, yıllık bazda %23,93 artış gösterdi. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,7, işçilik endeksi yüzde 0,12 arttı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 20,48, işçilik endeksi yüzde 30,98 artış gösterdi. Bina inşaatı maliyet endeksi, Kasım 2025'te bir önceki aya göre yüzde 1,14, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 23,5 yükseldi.

YERLİ YATIRIMCININ FİNANSAL VARLIKLARI YÜZDE 48 ARTTI

TSPB verilerine göre son bir yılda yerli yatırımcının finansal varlıkları yüzde 48 artışla 44 trilyon 215 milyar liraya çıktı. Yerli yatırımcıların pay senedi varlıkları yüzde 32,1 büyüyerek yaklaşık 4.8 trilyon liraya yükseldi. 202 sonunda 11 trilyon 651 milyar lira olan yerli yatırımcıların TL mevduat varlıkları, yüzde 34 artışla 2025 yılı sonunda 15 trilyon 637 milyar liraya yükseldi. 2024 yılı sonu itibarıyla 5 trilyon 748 milyar lira olan yerli yatırımcıların döviz tevdiat hesapları ise yüzde 2 artarak 2025 yılı sonunda 5 trilyon 855 milyar lira oldu.

7 AYIN EN YÜKSEK CARİ AÇIĞI

Cari işlemler hesabı dört aylık fazlanın ardından Kasım 2025’te 4 milyar dolar açık verdi. Yıllıklandırılmış açık 23,2 milyar dolara yükseldi. Kasımda altın ve enerji hariç çekirdek cari fazla ise geçen yılki 3,6 milyar dolar seviyesinden 2,1 milyar dolara geriledi. Bu dönemde net doğrudan yatırımlarda 343 milyon dolar giriş yaşanırken, portföy yatırımlarında 1,0 milyar dolarlık net çıkış gözlendi.

11 AYDA 12,4 MİLYAR DOLAR DOĞRUDAN YATIRIM GELDİ

YASED açıklamasına göre 2025'in 11 ayında Türkiye'ye gelen toplam UDY miktarı 12,4 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. UDY'de geçen yılın 11 ayında 2024'ün aynı dönemine kıyasla yüzde 28'lik artış kaydedilirken 2003'ten itibaren Türkiye'ye gelen UDY girişlerinin toplam değeri ise 286 milyar doları aştı.

SANAYİ, İNŞAAT, TİCARET CİRO ENDEKSİ YILLIK YÜZDE 37,3 ARTTI

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, Kasım 2025'te bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 37,3, aylık bazda yüzde 3,7 yükseldi. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık ciro endeksi sanayide yüzde 34,6, inşaat sektöründe yüzde 47,6, ticarette yüzde 36,8 arttı.

TİCARET SATIŞ HACMİ, KASIM 2025'TE YILLIK YÜZDE 7,1 ARTTI

Ticaret satış hacmi, Kasım 2025'te bir önceki aya kıyasla yüzde 0,5 artış gösterdi. Bu dönemde motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi yüzde 0,6, toptan ticaret satış hacmi yüzde 0,1, perakende ticaret satış hacmi yüzde 1,5 arttı. Ticaret satış hacmi, Kasım 2025'te, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,1 artış kaydetti.

İHRACATTAKİ FİYAT ARTIŞI KASIMDA %11,7 OLDU

TÜİK’in açıkladığı dış ticaret endekslerine göre, Türkiye’nin ihracat fiyatları kasım ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7 artarken, ithalat fiyatlarındaki artış yüzde 2,2’de kaldı. İhracat birim değerinin ithalat birim değerine oranını ifade eden dış ticaret haddi de 8 puan artarak 92,8'e çıktı.

HİZMET ÜFE %4, TARIM ÜFE 36,1 GELDİ

Hizmet üretim endeksi, geçen yılın kasım ayında yıllık bazda yüzde 4, aylık yüzde 0,2 arttı. Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE), Aralık 2025'te bir önceki aya göre yüzde 3,06, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 36,01 yükseldi. İnşaat üretim endeksi Kasım 2025’te yıllık yüzde 22,3 arttı.

BİR GÖRÜŞ

İRAN GERİLİMİNİN TÜRKİYE’YE ETKİLERİ

“Son iki yıldır petrol fiyatları düşüş eğilimindeydi. Bu durum, Türkiye gibi büyük petrol ithalatçısı ülkeler açısından ve küresel enflasyon dinamikleri bakımından olumlu bir zemin oluşturuyordu. Ancak İran’daki gelişmelere başta ABD olmak üzere dış aktörlerin asgari de olsa müdahil olması, petrol fiyatlarında görülen bu dip seviyelerin hızla tersine dönmesine yol açabilir. (…) İran’dan petrol akışının sekteye uğraması ya da Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol fiyatları üzerinden küresel ticareti ve ekonomik dengeleri çok daha hızlı bir şekilde etkileyebilir.

Küresel enflasyon ortamı ve artan jeopolitik gerilimler, son yıllarda altın ve değerli metalleri en fazla kazandıran varlıklar arasına taşıdı. (…) Jeopolitik risklerin küresel ölçekte devam etmesi, değerli metallerde önümüzdeki aylarda da hızlı değer artışlarını destekleyebilir.

Trump, İran’la ticari ilişkilerini sürdüren ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Bu uygulama, başta Türkiye olmak üzere İran’la yakın ticari ilişkileri bulunan ülkeler açısından önemli bir ultimatom niteliği taşıyor. TEPAV meslektaşım Ekrem Cünedioğlu’nun hesaplamalarına göre Türkiye, gerek İran gerekse ABD ile yaptığı ticaret nedeniyle bu gerilimden en fazla etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor.

Venezuela gibi İran da kendi enerji kaynakları sınırlı olan Çin için hayati bir tedarikçi konumunda. ABD’nin Çin’e karşı başlatmış olduğu ticaret Savaşları’nda enerji akışlarının kesilmesi, iki liderin çekişmelerinde farklı patikalara evrilmemize sebep olabilir.

İran’daki gerilimin devam etmesi de yeni bir göç dalgasında Türkiye’nin en fazla etkilenecek ülkelerden biri olabileceğini gösteriyor.

İran’ın bölgede ABD’ye ait askerî üslere saldırı ihtimalini gündeme getirmesi dikkat çekicidir. Bölgedeki en önemli askerî üslerden biri olan Türkiye’nin bu denklemdeki konumu da göz ardı edilmemelidir. İran’la yaşanan gerilimin en endişe verici boyutlarından biri ise İran’ın on yıllardır üzerinde çalıştığı nükleer kapasitesidir. Bu alanda hangi aşamada olunduğu tam olarak bilinmese de Pandora’nın kutusunun açılmasını kimse istemez.”

Dr. Burcu AYDIN (Ekonomi Gazetesi yazarı)

DÜNYA

ABD YÖNETİMİ İLE DANİMARKA ARASINDA GRÖNLAND PAZARLIĞI

2024/08/12/trump.jpg

Trump’la birlikte ABD, küresel ölçekte, daha önce “müttefikliği güçlendirerek” tesis ettiği hegemonyayı yeni dönemde “güç”le, zor kullanarak tesis etmeye geçmiş görünüyor. Bu tutum değişikliğinin son yansımalarından biri de Grönland. Beyaz Saray, Grönland’ı ilhak etmenin “ulusal güvenlik önceliği” olduğunu ileri sürüyor. Danimarka isteksiz. AB ülkeleri sembolik asker gönderimi ile bu talebe karşı. Ancak taraflar arasında ABD’deki görüşmelerde ilerleme sağlandığı, güç kullanmadan adanın ABD kontrolüne geçeceğine ilişkin haber akışı var.

ÇİN – JAPONYA GERGİNLİĞİ

Çin Ticaret Bakanlığı, Tayvan sorunu nedeniyle yaşanan gerilimler üzerine askeri amaçlarla kullanılabilecek çift kullanımlı ürünlerin Japonya’ya ihracatını yasakladı. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, demokratik olarak yönetilen Tayvan adasına Çin’in saldırısının Japonya için varoluşsal bir tehdit olarak değerlendirilebileceğini söylediği için Pekin ile Tokyo arasındaki ilişkiler bozulmuştu.

TRUMP, İRAN SALDIRISINI ŞİMDİLİK ASKIYA ALDI

İran’daki protestolar hız kesmeden devam ederken Donald Trump, protestocuların öldürülmesinin durdurulduğuna ve herhangi bir infaz planlanmadığına dair güvence aldığını söyleyerek, İran’a yönelik saldırı tehditlerinden en azından geçici olarak geri adım attı.

TRUMP’I TARİFE KORKUSU SARDI: BATARIZ

Donald Trump, ABD Yüksek Mahkemesi’nin küresel gümrük tarifelerini iptal etmesi halinde bunun ülke için “tam bir kaos” yaratacağını söyledi. ABD Başkanı, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, aleyhte karar için “BATARIZ” ifadelerini kullandı. Tarifelerin hukuka aykırı bulunması durumunda, işletmelerin ve ülkelerin geri ödeme talep edebileceğini belirten Trump, bunun da hesaplanması ve ödenmesinin yıllar alacağını belirtti. (EKONOMİ GAZETESİ)

İRAN’LA İŞ YAPANA YÜZDE 25 EK VERGİ

Donald Trump, İran ile iş yapan herhangi bir ülkenin ABD ile yaptığı tüm ticarette %25’lik bir gümrük vergisi ile karşı karşıya kalacağını söyledi. Petrolünün büyük bir kısmını Çin’e ihraç eden İran’ın diğer önemli ticaret ortakları arasında Türkiye, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan bulunuyor. Çin karara karşı hukuk yoluyla mücadele edeceğini duyurdu.

PETROL YENİDEN HÜRMÜZ RİSKİNE ODAKLANIYOR

Venezuela’nın petrol ihracatına yeniden başlama olasılığı petrol fiyatlarını dengeliyor ancak piyasalar. İran’da tırmanan iç karışıklıklar ve Hürmüz Boğazı’na yönelik arz risklerini göz ardı etmiyor. Geçen haftayı güçlü bir kapanışla tamamlayan petrol fiyatları bu hafta Ortadoğu’daki sorunları da gündemine aldı.

ÇİN, 2025’İ 1.2 TRİLYON DOLARLIK TİCARET FAZLASIYLA KAPATTI

Çin, üreticilerin Trump yönetiminin sürekli baskısını savuşturmak için küresel ölçekte büyümeye yönelmesiyle, ABD dışı pazarlara yapılan ihracatın patlaması sonucunda 2025 yılında yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık rekor bir ticaret fazlası kaydettiğini bildirdi. (EKONOMİ GAZETESİ)

DAVOS ZİRVESİ BAŞLIYOR

Dünya Ekonomik Forumu'nun (Davos) bu yılki yıllık toplantıları "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilecek. Zirvenin üst düzey hükümet temsilcisi katılımı açısından forum tarihinde bir rekora sahne olacağı öngörülüyor. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamında 21 Ocak'ta öğleden sonra konuşması planlanırken, toplantılar boyunca katılımcılar jeopolitik parçalanmanın arttığı bir ortamda ekonomik istikrar, teknolojik dönüşüm, yapay zekâ ve sürdürülebilirlik gibi zorlu küresel sorunların üstesinden gelinmesi için işbirliği fırsatlarını değerlendirecek.

DÜNYANIN İLK DRON GEMİSİ HAVALANDI

Çin, insansız havacılıkta çıtayı hiç görülmemiş bir noktaya çıkardı. İlk uçuşunu gerçekleştiren Jui Tian, hem bir nakliye uçağı hem de bir dron üssü olarak görev yapıyor. Savunma sistemlerini çaresiz bırakabilecek bu yeni teknoloji, sadece askeri değil insani yardımda da rol alacak. Uzaktan kumanda edilebilen bu devasa jet, gökyüzünde süzülürken aynı anda 100 adet dron fırlatma kapasitesine sahip.

İNTERNET TRAFİĞİNDE ASLAN PAYI ARTIK İNSANDA DEĞİL

2026, yapay zekanın sadece bir araç olmaktan çıkıp internet trafiğini yöneten birer temsilciye dönüştüğü yıl olacak. Alışverişten e-posta yönetimine kadar pek çok süreci devralan bu teknoloji, reklamcılık ve veri yönetimini kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, 2026’nın en belirgin değişimlerinden birinin, internet trafiğinin büyük bir kısmının insanlar yerine yapay zeka temsilcileri tarafından oluşturulacak olması olduğunu söyledi. (EKONOMİ GAZETESİ)

ÇİNLİ YATIRIMCI, METALLERE 1 AYDA 5 TRİLYON DOLAR YATIRDI

Çin'in metal piyasaları spekülatif bir çılgınlığın etkisi altında; Şanghay’daki işlem değerleri bir önceki yıla göre yüzde 260’tan fazla artış gösterdi, zira yatırımcılar ve büyük sermayeli fonlar bakır, nikel ve lityum gibi emtialara akın ediyor. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’ndaki altı temel metal sözleşmesinin yanı sıra altın ve gümüş vadeli işlemlerinin toplam işlem hacmi aralık ayında 37,1 trilyon yuan’a ulaştı; bu da 5 trilyon dolardan fazla bir değere denk geliyor. (EKONOMİ GAZETESİ)

ÇİN, TEKNOLOJİDE ABD’YE YAKLAŞIYOR

Çin’in önde gelen yapay zeka araştırmacıları, ülkenin risk alma ve inovasyon konusundaki artan eğilimi sayesinde ABD ile arasındaki teknoloji farkını azaltabileceğini, ancak gelişmiş çip üretim araçlarının eksikliğinin sektörü engellediğini söylüyor. Çin’in MiniMax ve Zhipu AI adlı girişimleri, Hong Kong Borsası’nda güçlü bir başlangıç yaptı. Bu durum, Pekin’in yerli teknolojileri desteklemek için yapay zeka ve çip listelemelerini hızlandırmasıyla sektördeki güvenin arttığını yansıtıyor. (EKONOMİ GAZETESİ)

ALMANYA'DAN ELEKTRİKLİ ARAÇ ALANA 6 BİN EUROYA KADAR TEŞVİK

Almanya Çevre Bakanı Carsten Schneider Bild gazetesine verdiği demeçte, hükümetin araç türüne, ailenin büyüklüğüne ve gelirine bağlı olarak 2029 yılına kadar 1.500 ila 6.000 euro arasında sübvansiyon sağlayacağını söyledi. Schneider'e göre, elektrikli araçlar için ayrılan 3 milyar euroluk (3,5 milyar dolar) yeni teşvik programı, yaklaşık 800.000 araca yetecek fon sağlıyor. (BLOOMBERG HT)

MADENCİLİK DEVLERİNİN BÜYÜKLÜĞÜ 2 TRİLYON DOLARI AŞTI

Küresel madencilik sektörü 2026 yılına, 2025 yılını bitirdiği gibi, büyük bir yükselişle başladı. Altın fiyatları 5.000 dolara yaklaşırken, gümüş fiyatlarındaki sert dalgalanmalar daha da şiddetleniyor ve bakır fiyatları düzenli olarak tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşıyor. Madencilik hisseleri de buna uygun şekilde karşılık verdi ve 2026’daki muhteşem yükselişin ardından, en büyük 50 madencilik şirketinin toplam değeri, geçen yılın sonunda ulaşılan 2 trilyon dolarlık seviyenin üzerine çıktı. (EKONOMİ GAZETESİ)

ŞİRKETLER

TAV HAVALİMANLARI TİFLİS'TE İŞLETME SÜRESİNİ 2032'YE UZATTI

TAV Havalimanları, Gürcistan hükümetiyle yapılan anlaşma kapsamında Tiflis Havalimanı’nın işletme süresinin 31 Aralık 2031’e kadar uzatıldığını açıkladı. Anlaşma çerçevesinde yaklaşık 150 milyon dolarlık yatırımla havalimanının kapasitesi 10 milyon yolcunun üzerine çıkarılacak, terminal alanı ve altyapı genişletilecek. (CNBC – e)

JAPON ŞİRKET MİTSUBİSHİ’DEN ABD’DE DEV KAYA GAZI HAMLESİ

Japon ticaret şirketi Mitsubishi Corp, ABD’nin Teksas ve Louisiana eyaletlerindeki kaya gazı üretim ve altyapı varlıklarını 7,53 milyar dolara satın almak için Aethon Energy Management ile anlaşmaya vardı. İşlem, Mitsubishi’nin bugüne kadarki en büyük satın alımı olacak. (CNBC -e)

PORSCHE'NİN SATIŞLARI 2009'DAN BU YANA EN SERT DÜŞÜŞÜ YAŞADI

Porsche, 2025 yılında küresel ölçekte 279 bin 449 araç sattığını açıkladı. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla yüzde 10’luk düşüş anlamına gelirken, şirket açısından 2009’dan bu yana kaydedilen en sert yıllık gerileme olarak öne çıktı. (CNBC-e)

PARK ELEKTRİK'TE KAYYIM KALDIRILDI

Park Elektrik’te mahkeme kararıyla yönetim kayyumu uygulaması sona erdi. Şirket faaliyetleri, bundan sonra TMSF’nin denetim ve raporlama yetkisiyle görev yapacağı denetim kayyumu heyetinin gözetiminde sürdürülecek.

OPENAI'DAN, MERGE LABS'E STRATEJİK YATIRIM

OpenAI, Sam Altman'ın beyin bilgisayar arayüzü girişimi Merge Labs'e, 250 milyon dolarlık tohum yatırım turunda 850 milyon dolarlık değerleme üzerinden en büyük yatırımı yaptı. Musk'ın Neuralink adlı girişimi de, felç geçiren kişilerin düşünceleriyle cihazları kontrol etmelerini sağlayan bilgisayar arayüzü çipleri geliştiriyor. Bu hamle, Altman'ın Elon Musk ile olan rekabetini daha da derinleştiriyor. (BLOOMBERG HT)

200 MİLYAR DOLARLIK DEV, BAKIRA HAKİM OLACAK

Rio Tinto Grubu, piyasa değeri 200 milyar doları aşan dünyanın en büyük madencilik şirketini oluşturmak amacıyla Glencore Plc’yi satın almak için görüşmeler yürütüyor. Birleşmiş Rio Tinto- Glencore, küresel bakır arzına hakim olacak. (EKONOMİ GAZETESİ)

BYD, ELEKTRİKLİDE TESLA’YI SOLLADI

Tesla’nın dördüncü çeyrek raporuna göre, şirketin yıllık teslimatı %16 düşüşle 418.227 adet oldu. Analistlerin beklentisi 440.907 adetti. BYD ise, hem çeyrek hem de tüm yıl için elektrikli araç satışlarını artırarak yaklaşık 2,26 milyonluk bir büyüme kaydetti. İki yıl önce bu zamanlarda analistler Tesla’nın 3 milyondan fazla araç teslim edeceği tahmin ediliyordu. Ortalama tahmin ise yaklaşık 1,8 milyona düştü.

Kaynak:Haber Merkezi

Abone Ol

İyi gazetecilik posta kutunda!
Güncel haberler, haftalık ekonomi bülteni ve Pazar derginiz Plus’ı email olarak almak için abone olun.