Suriye’ye yaptırımların kaldırılmasının arkasında Trump ailesinin yatırımları çıktı

Kısa Dalga - Suriyeli milyarder Khayyat kardeşler, Jared Kushner ve Ivanka Trump ile milyarlık gayrimenkul ortaklığı müzakeresi yürüttükleri dönemde eş zamanlı olarak ABD Kongresi'ni Suriye'ye yönelik yaptırımları kalıcı biçimde kaldırması için yoğun bir lobicilik faaliyetiyle işledi. Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin yasa, Cumhurbaşkanı Donald Trump tarafından 18 Aralık 2025'te imzalandı.

New York Times'ın haberine göre, kardeşlerin en genci Mohamad Al-Khayyat, Suriye'de Trump markalı bir golf sahası inşa etmeyi teklif ederek Kongre üyelerini yaptırım karşıtı tutum almaya ikna etmeye çalıştı. Ağabeyleri Moutaz ve Ramez Al-Khayyat ise aynı süreçte Kushner ve Ivanka Trump ile Arnavutluk'taki milyarlık bir tatil köyü projesinde ortak olmak için görüşmeler yürüttü.

Beyaz Saray ve Trump Örgütü, Trump ailesine yönelik iş tekliflerinin dış politika kararlarını etkilemediğini savundu. Khayyat ailesi de Kushner ortaklığının yaptırım lobisiyle ilgisi olmadığını açıkladı.

12 milyar dolarlık ihale

Khayyat kardeşler, Suriye'de Beşar Esad'ın Aralık 2024'te devrilmesinin ardından yeni Şam yönetiminden 12 milyar doları aşan kamu ihalesi aldı: Şam Uluslararası Havalimanı'nın yeniden inşası için 4 milyar dolar, dört doğal gaz santralinin kurulması için 7 milyar dolar. Bunlara ek olarak ABD'li enerji devi Chevron ile Akdeniz'deki doğal gaz sahalarını birlikte geliştirmek için de anlaşma imzaladılar.

Tüm bu projelerin önünde ortak bir engel vardı: 2019 tarihli Caesar Suriye Sivil Koruma Yasası kapsamındaki ABD yaptırımları. Uluslararası bankalar ve yatırımcılar, yaptırımlar kalıcı olarak kaldırılmadan bu projelere sermaye taahhüdünde bulunmayı reddediyordu.

Golf sahası teklifi ve kongre lobisi

Mohamad Al-Khayyat, yaptırım engeline karşı alışılmadık bir strateji geliştirdi. Güney Carolinalı Cumhuriyetçi Kongre üyesi Joe Wilson'la yaptığı video görüşmesinde Suriye kıyılarında Trump markalı bir golf sahası, kruvaziyer limanı, polo kulübü ve Bugatti showroom'u içeren bir tatil köyü projesini anlattı. Wilson bu teklife karşılık "Cumhurbaşkanı'nın dikkatini nasıl çekeceğimi biliyorum, bunu Suriye'de Trump National Golf Course yapın" dedi. Al-Khayyat ise böyle bir planın zaten gündeminde olduğunu söyledi.

Lobicilik faaliyetleri Capitol Hill genelinde sistematik biçimde yürütüldü. Al-Khayyat'ın yakın arkadaşı ve Florida merkezli yatırımcı Tarek Naemo, eşiyle birlikte düzinelerce Kongre üyesiyle temas kurdu. Kampanya bağış kayıtları, Naemo çiftinin yaptırım karşıtı hareketi destekleyen isimlere önemli miktarlarda bağış yaptığını ortaya koyuyor. Naemo, Wilson ile skeet atışı yapıyor, tatil köylerinde buluşuyor, Kennedy Center'da müzikaller izliyordu.

Wilson, Haziran 2025'te Caesar Yasası'nın tümüyle yürürlükten kaldırılmasını öngören bir yasa tasarısı sundu.

Savaş gazisi kongre üyesi

Yaptırımların kaldırılmasının önündeki en büyük engel Trump değildi; o zaten konuya sıcak bakıyordu ve Mayıs 2025'te Riyad'daki zirvenin ardından yaptırımları geçici olarak kaldırmıştı. Asıl direniş, Dışişleri Komitesi Başkanı ve Afganistan gazisi Temsilci Brian Mast'tan geldi. Mast, yaptırımlar tamamen ortadan kaldırıldığında Suriye'deki dini ve etnik azınlıkların korumasız kalacağından endişe duyuyordu.

Kırılma noktası Kasım 2025'te yaşandı. Trump'ın Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara'yı Beyaz Saray'da ağırlayacağı toplantının bir gece öncesinde, St. Regis Oteli'nde Kongre üyeleri ve el-Şara bir araya geldi. Mast, el-Şara'ya "Artık düşman değil miyiz?" diye sordu. El-Şara Suriye'yi geçmişten kurtarmak istediğini söyledi.

Yemeğin ardından Mohamad Al-Khayyat ve Naemo'nun da katıldığı bir gece yarısı toplantısı düzenlendi. Bu görüşmelerin akabinde Mast tutumunu değiştirdi ve yaptırımların kalıcı olarak kaldırılmasını desteklediğini açıkladı. Mast'ın danışmanları, Trump ailesiyle iş bağlantılarının bu kararı etkilemediğini söyledi.

Kushner-Khayyat ortaklığı

İki aile, 2022 FIFA Dünya Kupası sırasında Katar'da tanışmıştı. Khayyat kardeşler, Katar açıklarında altı ayda inşa ettikleri yapay adada bir restoranlar topluluğu kurmuştu. Ivanka Trump ve Jared Kushner bu adadaki Carbone restoranında yemek yerken Ramez Al-Khayyat ile tanıştı; ortak geçmişleri ve gayrimenkul hırsları ikili arasında hızlı bir yakınlaşma yarattı.

Sonraki yıllarda bu tanışıklık somut bir iş ortaklığına dönüştü. Başlangıçta yalnızca müteahhit olarak yer alacak olan Khayyat ailesi, artık Kushner'ın Arnavutluk kıyılarındaki milyarlık tatil köyü projesinin ortak yatırımcısı konumuna geçti. Ivanka Trump, Ocak 2026'da mimarlar ve yöneticilerle tasarım toplantısına katılmak üzere Arnavutluk'a gitti. Ramez Al-Khayyat konuyu şöyle özetledi: "İki şirket arasında ortak girişim; bunu birlikte yönetiyoruz."

Kushner'ın sözcüsü yorum yapmayı reddetti.

Yasa çıktı, sorular kaldı

Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin düzenleme, yaklaşık 1 trilyon dolarlık Pentagon bütçe yasasının 1.260 sayfalık metnine iki sayfalık ek olarak yerleştirildi ve Trump'ın imzasıyla yürürlüğe girdi. Suriye'deki kaldıraç ortadan kalkmıştı; yaptırımları yeniden uygulamak için Kongre'yi harekete geçirmek siyasi açıdan son derece güçtü.

Mast, Şubat 2026'daki bir Kongre oturumunda yeni dönemde Suriye'deki azınlıklara yönelik mezhepsel şiddetin sürdüğünü ve beklentilerin karşılanmadığını kabul etti. "Çok fazla olay yaşandı" dedi.

Latakya yakınlarındaki kıyı şeridinde ise onlarca yıldır bu topraklarda patlıcan ve üzüm yaprakları yetiştiren çiftçi Sinan Younis, 42, durumu kısaca özetledi: "Ya biz ne olacağız? Böyle bir amaç için tüm bunları nasıl alabilirler? Neden bizim toprağımız, geçimimizi sağladığımız toprak?"

Orta Doğu'da hem gerilim hem diplomasi: Masaya oturmadan önce Trump'tan sert açıklama