Üniversite mezunlarının istihdam karnesi: En çok pilotaj kazandırdı, iş bulmada tıp ilk sırada

Kısa Dalga – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), üniversite mezunlarının istihdam, kazanç ve iş bulma sürelerine ilişkin 2025 yılı verilerini açıkladı. Veriler, bazı sağlık ve mühendislik bölümlerinin hem iş bulma hem de gelir açısından avantajını koruduğunu, buna karşılık üniversite mezunlarının genel istihdam oranının gerilediğini gösterdi.

TÜİK’in “Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, 2025” çalışması, 2015-2024 yılları arasında lisans ve ön lisans programlarından mezun olan ve 2025 yılında Türkiye’de yaşayan kişileri kapsıyor.

Mezunların istihdam oranı geriledi

Lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2024 yılında yüzde 75 iken, 2025’te yüzde 73,9’a düştü. Ön lisans mezunlarında da benzer bir gerileme yaşandı. Bu grupta kayıtlı istihdam oranı yüzde 66,4’ten yüzde 65,7’ye indi.

Lisans bölümleri arasında en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 95,5 ile tıpta gerçekleşti. Tıp bölümünü yüzde 90,8 ile özel eğitim öğretmenliği, yüzde 89,9 ile havacılık elektrik ve elektroniği, yüzde 89,8 ile matematik mühendisliği ve yine yüzde 89,8 ile hemşirelik izledi.

Eğitim alanları itibarıyla bakıldığında sağlık ve refah yüzde 84,5 ile ilk sırada yer aldı. Mühendislik, imalat ve inşaat alanında istihdam oranı yüzde 82,1, bilişim ve iletişim teknolojilerinde yüzde 76,7, eğitimde yüzde 75,4, iş, yönetim ve hukuk alanında ise yüzde 74,1 olarak hesaplandı.

Ön lisans mezunlarında en yüksek kayıtlı istihdam oranına sahip bölüm yüzde 92,6 ile polis meslek eğitimi oldu. Bu bölümü yüzde 87,4 ile elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı, yüzde 84,8 ile uçak teknolojisi, yüzde 83,9 ile kontrol ve otomasyon teknolojisi ve yüzde 83,7 ile elektrik izledi.

En çok pilotaj mezunları kazanıyor

Lisans mezunları arasında aylık ortalama kazancın en yüksek olduğu bölüm pilotaj oldu. Pilotajı sırasıyla matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ile kontrol ve otomasyon mühendisliği takip etti.

Ön lisans mezunlarında ise aylık ortalama kazancın en yüksek olduğu bölüm uçak teknolojisi olarak belirlendi. Perakende satış ve mağaza yönetimi, polis meslek eğitimi, elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı ile marka iletişimi de en yüksek kazanç sağlayan ön lisans bölümleri arasında yer aldı.

Veriler, özellikle havacılık ve mühendislik alanlarının gelir sıralamasındaki ağırlığını koruduğunu ortaya koydu. Ancak TÜİK, bölümlere ilişkin ortalama kazanç tutarlarını değil, kazanç sıralamasını paylaştı.

En hızlı işi dil ve konuşma terapisi mezunları buldu

Lisans mezunlarının ilk işlerini bulma süresi 2024 yılında ortalama 14,4 ayken, 2025’te 14,2 aya indi. Ön lisans mezunlarında ise ortalama süre 16 aydan 15,8 aya geriledi.

Mezuniyetin ardından en hızlı işe girilen lisans bölümü, ortalama 2,4 ayla dil ve konuşma terapisi oldu. Bu bölümü tıp 3,9 ay, özel eğitim öğretmenliği 4,4 ay, eczacılık 4,6 ay ve ergoterapi 7,6 ayla izledi.

Alanlar bakımından en kısa iş bulma süresi sağlık ve refahta 9 ay olarak ölçüldü. Bilişim ve iletişim teknolojileri mezunları ortalama 11,4 ayda, mühendislik, imalat ve inşaat mezunları 11,6 ayda, eğitim mezunları 12,9 ayda, hizmetler alanından mezun olanlar ise 13,4 ayda ilk işlerine girdi.

Ön lisans mezunlarında en hızlı iş bulan grup, ortalama 3 ayla polis meslek eğitimi mezunları oldu. Optisyenlikte bu süre 9,9 ay, aşçılıkta 10,8 ay, eczane hizmetlerinde 11,6 ay ve sivil havacılık kabin hizmetlerinde 11,7 ay olarak hesaplandı.

Mezunların yüzde 43’ü kendi alanı dışında çalışıyor

TÜİK verilerinin dikkat çekici sonuçlarından biri de mezun olunan alan ile yapılan iş arasındaki uyumsuzluk oldu. Ücretli çalışan lisans mezunlarının eğitim aldığı alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranı yüzde 56,1’den yüzde 56,7’ye yükseldi. Başka bir ifadeyle lisans mezunlarının yaklaşık yüzde 43’ü eğitim gördüğü alanın dışında çalışıyor.

Ön lisans mezunlarında alanıyla uyumlu bir işte çalışma oranı ise yüzde 51’den yüzde 50,8’e geriledi.

Lisans mezunlarında alan uyumunun en yüksek olduğu grup yüzde 80,4 ile sağlık ve refah oldu. İş, yönetim ve hukuk alanında bu oran yüzde 79,6, eğitimde yüzde 64,8, mühendislik, imalat ve inşaatta yüzde 63,6, bilişim ve iletişim teknolojilerinde yüzde 56,1 olarak gerçekleşti.

En düşük alan uyumu ise yüzde 20,6 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında görüldü. Bu sonuç, söz konusu alanlardan mezun olan yaklaşık her beş kişiden yalnızca birinin eğitimiyle uyumlu bir meslekte çalışabildiğini ortaya koydu.

YÖK' ün kontenjan politikaları ve üniversite planlaması

2026 YKS sonuçları 1: Eğitimde fırsat eşitsizliğinin göstergesi