Savaş belli ki Rusya’nın istediği gibi gitmedi ama şimdiye kadar olan durum savaşın ABD’nin istediği şekilde ilerlediğini gösteriyor. Ukrayna işgali Rusya için giderek kaybet-kaybet senaryosuna dönüşüyor.
Prof. Dr. İlhan Uzgel anlatıyor: Ukrayna krizi çıktığında, AKP iktidarının ilk refleksi bundan nasıl faydalanacağı oldu. Erdoğan Zelenski ve Putin’i bir araya getirse ne şık olur, diplomatik bir başarı olarak hem dünyaya Türkiye’nin/Erdoğan’ın ne kadar değerli olduğu gösterilir hem de içeride kullanılacak müthiş bir malzeme çıkardı. Bu olmayınca dışişleri bakanları seviyesiyle yetinmek zorunda kaldı.
Prof. Dr. İlhan Uzgel anlatıyor: Batı Rusya’ya karşı bir yaptırım değil, büyük bir ekonomik savaş açmış durumda. Askeri müdahale dışında elindeki bütün imkanları kullanarak Rusya’yı ekonomik olarak çökertme politikasına geçti. Bu bir izole etme, iktisaden boğma harekatı, ölçüsü giderek artacak.
Prof. Dr. İlhan Uzgel, "Her savaş bir risktir" diyerek, Ukrayna'ya yönelik işgali başlatan Putin'in hatalarını ve gelinen süreci yorumluyor.
İlhan Uzgel anlatıyor: AKP iktidarının bir süredir, geçmişte bozduğu ilişkileri düzeltmeye çalıştığı dış politikayı takip eden herkesin malumu. Buna da belli ki sorunsuz çember demeyi tercih etmişler. AKP’nin bu dış politikayı toparlama çabasının mümkün olup olmadığını, hangi zorluk ve bedellerle karşılaştığına bakmak gerekiyor.
Prof. Dr. İlhan Uzgel, Rusya-Çin yakınlaşmasını değerlendiriyor....
Prof. Dr. İlhan Uzgel, Türkiye ile Ermenistan arasında başlatılan normalleşme sürecini anlatıyor...
Şubat ayında İsrail Cumhurbaşkanı Herzog Türkiye’ye gelecek. İsrail ile ilişkilerin düzelmesi hem Biden yönetiminin gözüne girme, hem Yahudi lobisinin desteğini yanına çekme, hem de Kongre’de son derece olumsuz olan havayı Türkiye lehine çevirmeye yarayabilecek bir girişim. İsrail tarafı bütün bunların farkında ve muhtemelen diplomatik pazarlıkta el yükseltiyor. Erdoğan’ın bu kazanımlar için hangi ödünleri vereceğini zaman içinde göreceğiz.
Prof. Dr. İlhan Uzgel, Ukrayna - Rusya krizini anlatıyor. ABD ile Rusya arasında 2010’larda yoğunlaşan gerilimli ilişki, akut bir şekilde gelişip durulan Kazakistan’dan sonra daha süreğen ilerleyen Ukrayna kriziyle yeni bir boyut kazandı. Ukrayna krizi ABD ile Rusya, ABD ile AB, Rusya ile AB ve tabii ki Rusya Türkiye ilişkilerini etkileyen, teste tabi tutan bir kriz. Ama daha da önemlisi Soğuk Savaş sonrası kurulan düzeni yeniden tanımlamaya aday bir gelişme olarak dikkat çekiyor.
Şili’de sol muhalif blok Aprebue Dignidad’ın parçası olan Geniş Cephe’nin adayı olarak girdiği seçimlerde faşizan rakibi Antonio Kast’ı, 12 puan farkla geçerek seçilen Gabriel Boric bütün dünyada ilgi çekti. Yalnızca Şili’de değil, Orta ve Latin Amerika’nın Honduras, Nikaragua gibi diğer ülkelerinde de solun iktidara gelmesi/iktidarda bulunması, Brezilya’da Lula’nın tekrar seçilme ihtimali, 2000’lerde çokça tartışılan “Pembe Dalga”nın geri geldiği yorumlarına neden oldu. Türkiye’de ise biz şu anda, maalesef bu noktanın bile çok uzağında bulunuyoruz. Bu gidişle Türkiye’de muhalefet Latin Amerika’da 20 yıl sonra geri dönen ikinci “Pembe Dalga”yı da uzaktan seyredecek.
ABD için Yunanistan Rusya’nın Akdeniz’e, Çin’in ise her yere girmeye çalıştığı küresel ortamda kritik bir yere sahip oldu. ABD’nin Girit üzerinden Akdeniz’de daha rahat hareket edeceği, Dedeağaç üzerinden Balkanlar ve Karadeniz’e ulaşabileceği ideal bir coğrafi imkan sağladı.
Amerikan toplumunda genel olarak Biden’dan duyulan bir memnuniyetsizlik, bir hayal kırıklığı havası yayıldı. Bunun nedenleri arasında üç konu öne çıkıyor. Yükselen enflasyon ve Amerikan halkının olmazsa olmazı, benzin fiyatlarının yüksekliği, tedarik zincirlerindeki sorunlar ve Afganistan’dan çekilme sürecindeki beceriksizlikler. Yeni mutasyonlar sonucu pandeminin bir türlü kontrol altına alınamaması da Biden’in imajını etkiledi.
ABD’nin küresel stratejisi halen oluşum sürecinde ve Ortadoğu’nun yeri tam olarak belirlenmiş ve nihayete ermiş değil. Çin küresel, Rusya ise bölgesel (Karadeniz ve Doğu Akdeniz havzasında) rakip/tehdit olarak görülüyor. ABD stratejisiyle ilgili en somut tespit bu. Ama bu sorunla baş etme yöntemi, araçları, ittifakları vs. çok daha sancılı geçiyor ve her başkan ile birlikte konu yeni baştan ele alınıyor. Ortadoğu siyasetine dair de ABD yeni Biden yönetimi altında, küresel bağlamı göz önüne alarak yeni bir politika geliştirmeye çalışıyor. Prof. Dr. İlhan Uzgel, ABD'nin Ortadoğu'dan çekilmesi tartışmalarını anlatıyor.
Prof. Dr. İlhan Uzgel, BAE Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed Ankara ziyaretini değerlendiriyor: "Ziyaretin birikmiş ve yapısal sıkıntılar içinde bulunan ve çöküşe geçen Türkiye ekonomisini tek başına kurtaracak bir hamle olmadığı ortada. Siyasal ve stratejik açıdan bakıldığında ise BAE’nin şimdiye dek kurduğu ilişkiler ağını Türkiye için yeni baştan dizayn etme ihtimali yok. Buradan geri dönüş olmayacak."
Prof. Dr. İlhan Uzgel anlatıyor: Karadeniz ve Doğu Avrupa üzerindeki çekişmenin yoğunlaşması, Ukrayna’dan sonra en çok Türkiye’yi etkileyecek çünkü Türkiye dışındaki bütün ülkelerin pozisyonları açık. Türkiye’nin Rusya ve ABD arasında kurmaya çalıştığı denge, krizin yoğunlaşmasıyla birlikte sürdürülemez hale gelecek.
Prof. Dr. İlhan Uzgel, Polonya, Litvanya ve içine Almanya ile Avrupa Birliği’nin de dahil olduğu Belarus sığınmacı krizini anlatıyor: "Bir sığınmacı sorunu olmanın ötesinde anlam taşıyor. Bir süredir, insanların acı ve çaresizliğinin tekrar küresel siyasetin aracına çevrilmesinin bir diğer örneğini yaşıyoruz."
ABD'nin "Demokrasi Zirvesi"ne, sızdırılan listeye göre Freedom House’un “Özgürlük” puanlamasında çok gerilerde olan Pakistan çağrılırken, daha üst sırada olan Macaristan çağrılmamış. Türkiye Macaristan ile birlikte liste dışında kalan iki NATO üyesi. ABD, Türkiye ve Macaristan’a bu şekilde bir mesaj vermiş oluyor. Yoksa, her iki ülkenin de, her şeye rağmen davetli listesinde yer alan Angola’dan daha iyi durumda olduğunu Amerikalı yetkililer de biliyor olmalı.
İlhan Uzgel, G20 zirvesinde Erdoğan - Biden görüşmesini, Türkiye - ABD ilişkilerini anlatıyor: "Türkiye’nin içinden geçtiği ekonomik ve siyasal koşullar artık hareket alanını daha da daralttı. İster Biden ile görüşme olsun, isterse çok konuşulan olası Suriye operasyonu olsun bunların Erdoğan’ın popülaritesini, zemin kaybını durdurma olasılığı kalmadı artık."