Instagram’da “gizlilik” bitti: Meta, DM’den gönderilen mesaj, fotoğraf ve videoları görebilecek

Kısa Dalga - Instagram kullanıcıları artık “ultra gizli” doğrudan mesaj (DM) özelliğini kullanamayacak. Meta, Instagram’daki uçtan uca şifreleme (End-to-End Encryption / E2EE) sistemini küresel olarak devre dışı bıraktı. Karar, şirketin yıllardır savunduğu gizlilik politikalarında önemli bir geri adım olarak yorumlandı.

Uçtan uca şifreleme, mesajların yalnızca gönderen ve alıcı tarafından okunabilmesini sağlayan en güvenli mesajlaşma yöntemi olarak kabul ediliyor. Bu sistem sayesinde platform şirketleri dahil üçüncü taraflar mesaj içeriklerine erişemiyor. Ancak çocuk istismarı, yasa dışı içerik ve suç örgütlerinin iletişimi açısından denetimi zorlaştırdığı gerekçesiyle uzun süredir tartışma konusu oluyordu.

Meta artık mesaj içeriklerine erişebilecek

Meta’nın kararıyla birlikte Instagram’daki özel mesajlar artık yalnızca “standart şifreleme” ile korunacak. Bu durum, şirketin gerektiğinde mesaj içeriklerine — fotoğraf, video ve ses kayıtları dahil — erişebilmesinin önünü açıyor.
Meta, 2019 yılında Facebook ve Instagram’daki mesajlaşma sistemlerini tamamen uçtan uca şifrelemeye geçireceğini açıklamış, CEO Mark Zuckerberg o dönemde “Gelecek özeldir” sloganını kullanmıştı. Facebook Messenger’da sistem 2023’te devreye alınmış, Instagram’da ise isteğe bağlı bir özellik olarak sunulmuştu. Ancak şirket 7 yıl süren çalışmaların ardından Instagram için planlanan geniş çaplı geçişten vazgeçti.

Meta bu değişikliği büyük bir duyuruyla açıklamak yerine, mart ayında Instagram’ın kullanım koşullarını sessizce güncelledi. Şirketin açıklamasında “Instagram’da uçtan uca şifrelenmiş mesajlaşma 8 Mayıs 2026’dan itibaren desteklenmeyecektir” denildi.

Şirket ayrıca kullanıcıların kaybetmek istemedikleri mesaj veya medya dosyalarını indirmeleri için yönlendirme yapılacağını belirtti.

Çocuk koruma kuruluşları kararı destekledi

Karar, çocuk güvenliği alanında çalışan kuruluşlar tarafından memnuniyetle karşılandı. BBC’ye konuşan İngiltere merkezli çocuk hakları kuruluşu NSPCC’den Rani Govender, uçtan uca şifrelemenin “çocuk istismarı ve grooming faaliyetlerinin tespit edilmesini zorlaştırdığını” savunarak Meta’nın kararını olumlu bulduklarını söyledi.

Meta da kararın gerekçesi olarak kullanıcıların bu özelliği yeterince tercih etmemesini gösterdi. Ancak uzmanlar, isteğe bağlı gizlilik araçlarının genellikle düşük kullanım oranına sahip olduğunu, çünkü kullanıcıların ayrıca aktif olarak ayarları değiştirmesi gerektiğini vurguluyor.

Gizlilik savunucuları: “Geriye gidiş”

Karar, dijital haklar ve gizlilik savunucuları tarafından ise sert biçimde eleştirildi. İngiltere merkezli Big Brother Watch kuruluşundan Maya Thomas, uçtan uca şifrelemenin özellikle çocukların çevrimiçi güvenliği açısından kritik olduğunu belirterek Meta’nın “hükümet baskısına boyun eğmiş olabileceğini” söyledi.

Siber güvenlik uzmanı Victoria Baines ise kararın yalnızca güvenlik tartışmalarıyla açıklanamayacağını savundu. Baines’e göre sosyal medya şirketleri kullanıcı mesajlarını reklam hedefleme ve yapay zekâ modellerinin eğitimi açısından giderek daha değerli görüyor.

Meta daha önce Instagram DM’lerinin yapay zekâ eğitimi için kullanılmadığını açıklamıştı. Ancak şirket geçen ay çalışanlarına gönderdiği bilgilendirmede, iş cihazlarındaki tıklama ve kullanım verilerinin AI modellerinin eğitiminde kullanılacağını duyurmuştu.

Sosyal medya şirketlerinde yeni eğilim mi?

Instagram’ın geri adımı, teknoloji sektöründe daha geniş bir değişimin işareti olarak görülüyor. Bugün uçtan uca şifreleme; WhatsApp, Signal, Facebook Messenger, Apple iMessage ve Google Messages gibi platformlarda varsayılan olarak kullanılıyor.

Telegram bu sistemi isteğe bağlı sunarken, X benzer bir altyapı kullansa da uzmanlar bunun sektör standartlarını tam karşılamadığını söylüyor. Snapchat ise fotoğraf ve videolu mesajlarda uçtan uca şifreleme kullanıyor ve sistemi genişletmeyi planladığını açıklamıştı.

Buna karşın TikTok da mart ayında BBC’ye yaptığı açıklamada DM’ler için uçtan uca şifreleme planlamadığını duyurdu.

Uzmanlara göre Instagram’ın kararı, sosyal medya sektöründe gizlilik teknolojilerinin yayılmasını yavaşlatabilir ve uçtan uca şifreleme gelecekte daha çok yalnızca özel mesajlaşma uygulamalarıyla sınırlı kalabilir.

Resmi Gazete'de yayımlandı: Sosyal medya ve doğum izni yürürlükte

Sosyal medya yasağı: Çocukları korumak mı yetişkinliklerin haklarını kaldırmak mı?