Araştırma: Halkın İmamoğlu'nun tutuklanmasıyla ilgili duyguları değişti mi?

Kısa Dalga - CHP'nin cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'yla birlikte 402 sanığın yargılandığı İBB davası sürerken bir yandan da CHP'li belediyelere operasyonlar yapılıyor. Öte yandan CHP lideri Özgür Özel başta olmak üzere CHP'li vekillerin dokunulmazlıklarının kaldırılması için hazırlanan fezlekelerin sayısı artıyor. Bir de istinafta bekleyen 'mutlak butlan' davası var. Özgür Özel böyle bir tabloda 'ara seçimi' gündeme getirdi. Özel, partileri ziyaret ederek ara seçimi ve gelişmeleri konuşacak. Peki CHP'nin yargı gündeminin kamuoyundaki karşılığı nasıl?

Veri Enstitüsü olarak her ay "Veri Pusulası" adıyla bir kamuoyu araştırması yürütüyor ve kurumsal abonelerimizle paylaşıyor. Veri Enstitüsü Direktörü Dr. Erman Bakırcı, 4 Nisan'da T24'te yayımlanan yazısında son araştırmalarına dair geniş bilgiler verdi.

Bakırcı, "3–12 Mart tarihleri arasında, veri toplama sürecinin büyük kısmı İBB davası henüz başlamadan önce, FikriMühim panelimiz üzerinden 2 bin 544 kişiyle bir araştırma gerçekleştirdik. Bu çalışmada, tutuklamanın hemen ardından 25–28 Mart 2025’te Türkiye temsili 1167 kişiyle sorduğumuz soruların bir bölümünü yeniden yönelttik. Bulgular, önceki verilerle karşılaştırıldığında hem değişeni hem de değişmeyeni görünür kılıyor" dedi. Bakırcı'nın yazısında bazı veriler şöyle:

İmamoğlu'nun tutukluluğu: Duygular 1 yılda nasıl değişti?

- Bir yıl önce yüzde 51 olan endişe yüzde 29’a, yüzde 29 olan öfke 17’ye, yüzde 40 olan umutsuzluk 27’ye düşmüş. Şaşkınlık yüzde 16’dan 26’ya, umursamazlık yüzde 12’den 18’e çıkmış. Sert duygular gerilerken daha muğlak, daha belirsiz, daha mesafeli duygular öne çıkıyor.

- Tutuklamayı “tamamen siyasi” bulanlar yüzde 46’dan 27’ye düşmüş. “Tamamen hukuki” diyenler yüzde 12’den 21’e çıkmış.

- Siyasi algı toplamı 16 puan gerilerken, hukuki algı 10 puan artmış.

'Mağduriyet etkisiyle güçlendi'

- Cezaevinde geçirdiği bir yılın ardından, Ekrem İmamoğlu'nun toplum nezdindeki liderlik figürü sizce ne yönde değişti? diye sorduğumuzda toplumun yüzde 41’i "mağduriyet etkisiyle güçlendi" diyor. CHP ve DEM seçmeninde bu oran daha da yükseliyor.

- Bir yıl boyunca İmamoğlu’nun kamusal görünürlüğü ciddi biçimde sınırlandı, gündem defalarca değişti, ekonomik baskılar sürdü. Buna rağmen yüzde 41'i onu mağduriyetle güçlenmiş bir ulusal lider olarak görüyor, adalet sisteminin eşit işlemediğini düşünenlerin oranı açık bir çoğunluk oluşturuyor. Bu koşullar altında bir yıl sonra hâlâ bu düzeyde bir itiraz ve sorgulamanın sürmesi, aslında toplumsal hafızanın ve tepkinin sanıldığından daha dirençli olduğuna da işaret ediyor."

Yüzde 51'i diploma iptalini yanlış buluyor

Bekir Ağırdır ise yine T24'te bugün (6 Nisan) çıkan yazısında araştırma sonuçlarına dayanarak “Siyasi müdahale–hukuki süreç” ikiliği: İmamoğlu davası halka nasıl yansıyor?" sorusunu gündeme getirdi. Ağırdır'ın yazısında 'Veri Pusulası'ndan aktardığı veriler de şöyle:

- “Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ve etrafında gelişen siyasi olayları nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna “Hükümetin muhalefete baskısı” diyenler yüzde 52, “Suç işleyen herkes gibi işlem yapılıyor” diyenler yüzde 22, “Yargı bağımsız süreç yürütüyor” diyenler yüzde 19, “Muhalefetin mağduriyet üretme çabası” diyenler yüzde 9 oranında.

- “Sizce Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması hukuki bir süreç midir, yoksa siyasi bir müdahale midir?” sorusuna “hukuki” diyenler yüzde 33, “siyasi” diyenler yüzde 48 oranında. Kanaati belirsiz olan yüzde 18’lik bir kesim de var.

“Ekrem İmamoğlu hakkındaki yolsuzluk iddiaları ile ilgili ne düşünüyorsunuz?” sorusunda cevapların yüzde 44’ü bu iddiaları inandırıcı bulmazken, yüzde 34 inandırıcı bulduğunu söylüyor. Yüzde 23’lük bir kesimin ise bu konuda net bir kanaati yok.

“Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptali hakkında ne düşünüyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlarda ise yüzde 51 iptali yanlış bulduğunu, yüzde 26 doğru bulduğunu, yüzde 23 ise bu konuda fikrinin olmadığını ifade ediyor.

"Ekrem İmamoğlu ve CHP’li belediye başkanlarına yönelik yürütülen soruşturmaların adil ve tarafsız şekilde yürütüldüğünü düşünüyor musunuz?” sorusuna yüzde 58 “adil yürümeyeceği”, yüzde 23 ise “adil yürüyeceği” cevabını veriyor.

“Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması Türkiye’de demokrasi ve hukukun üstünlüğü hakkındaki görüşlerinizi nasıl etkiledi?” sorusuna yüzde 46 “Daha olumsuz düşünmeye başladım”, yüzde 43 ise “Görüşüm değişmedi” yanıtını veriyor.

“Sizce Türkiye’de adalet sistemi geçmişe kıyasla bugün nasıl bir durumda?” sorusuna yüzde 19 “Güçlendi”, yüzde 66 ise “Kötüleşti” cevabını veriyor.

'Adalet kime işliyor'

Sizce bugün Türkiye’de adalet sistemi daha çok kimler için işlemektedir?” Yalnızca yüzde 14 “herkes için eşit işlediğini” düşünürken, yüzde 31 “iktidara yakın olanlara”, yüzde 29 ise “güç ve imkan sahiplerine işlediğini” söylüyor.

Toplumun yaklaşık yüzde 65’i ülkenin gidişatından memnun değil. Buna karşın erken seçim isteyenler yüzde 49, karşı çıkanlar yüzde 26. Değişim isteği güçlü, ancak yönü belirsiz.

“Mevcut siyasi ortamda kendinizi ne ölçüde özgürce ifade edebildiğinizi düşünüyorsunuz?” sorusuna “Hiç ifade edemiyorum” diyenler yüzde 26, “Büyük ölçüde çekiniyorum” diyenler yüzde 23, “Bazı konularda çekiniyorum” diyenler yüzde 22. “Tamamen ve özgürce kendimi ifade edebiliyorum” diyenler yalnızca yüzde 11, “Çoğunlukla ifade edebiliyorum” diyenlerde yüzde 18. Her 10 kişiden 7’si kendisini özgürce ifade edemediğini söylüyor. Bu durum, siyasi alanın yalnızca kurumsal değil, psikolojik olarak da daraldığını gösteriyor.

İBB davasında 18 tahliye: İmamoğlu ve Ongun tahliye talep etmedi

Silivri’de İmamoğlu mesaisi: Bilirkişi davasındaki savunmasına jet soruşturma

Ekrem İmamoğlu davası ve Erdoğan'ın "gizemli" gece yarısı mesajı

Özgür Özel: İmamoğlu çıkacak, cumhurbaşkanı olacak