2 bin Türkiye vatandaşı IŞİD’li için yeni süreç: Yargılama Türkiye’ye taşınabilir

HALE GÖNÜLTAŞ

Kısa Dalga - Ankara–Bağdat–Washington hattında sürdürülen müzakerelerde, Kuzey Suriye’deki hapishanelerden Irak’a sevk edilen Türkiye vatandaşı IŞİD militanlarının yargılamalarının Türkiye’de gerçekleştirilmesi seçeneği masada. Kuzey Suriye’deki hapishanelerde 2 binin üzerinde Türkiye vatandaşı IŞİD militanı bulunduğu belirtiliyor. Yargı belgelerinde IŞİD’in İstanbul emiri olarak geçen, 10 Ekim katliamı firari sanıklarından ve kırmızı bültenle aranan Ebu Ubeyde kod adlı İlyas Aydın’ın da Irak’a sevk edilecek militanlar arasında olduğu ifade ediliyor.

Kimlik tespitinde belirsizlik

Kuzey Suriye’deki hapishanelerde tutulan ve kimliğini beyan eden yaklaşık 2 bin Türkiye vatandaşı bulunduğu belirtiliyor. Ancak militanların tamamının tabiiyetinin netleştirilemediği aktarılıyor. IŞİD’in dağılma sürecinde Suriye Demokratik Güçleri tarafından yakalanarak hapishanelere konulan militanların bir kısmı hangi ülke vatandaşı olduğunu beyan etmedi ya da yanlış beyanda bulundu.

Örneğin, bir Türk vatandaşı IŞİD’linin anadil düzeyinde Arapça ve Farsça konuştuğu için Suriyeli olduğunu beyan edebildiği belirtiliyor. Benzer şekilde, Darice ve Peştuca konuşabilen ve Afgan kültürüne hâkim olan bazı Türk vatandaşlarının Afgan vatandaşı olduklarını ifade edebildiği aktarılıyor. IŞİD’lilerin tabiiyetlerini gizlemelerinin örgüt talimatı olduğu, ayrıca hapishane sonrası süreçte güvenliklerini sağlama gerekçesinin de öne sürüldüğü belirtiliyor.

Türk güvenlik güçlerinin, ABD askerleriyle birlikte Kuzey Suriye’deki hapishanelerde bulunan ve Türkiye vatandaşı olduğunu beyan eden IŞİD’lilerin parmak izlerini aldığı ve ifadelerini topladığı kaydediliyor.

10 Ekim davasının firari sanıkları listede

Ebu Ubeyde kod adlı İlyas Aydın, 10 Ekim katliamının düzenleyicilerinden biri olarak firari sanık konumunda bulunuyor ve kırmızı bültenle aranıyor. Kuzey Suriye’de bir hapishanede bulunduğu, Irak’a sevk edilecek isimler arasında yer aldığı belirtiliyor. 10 Ekim katliamının diğer sanıkları İlhami Balı, Deniz Büyükçelebi, Edremit Türe, Savaş Yıldız, Hasan Hüseyin Uğur, Bayram Yıldız, Kenan Kutval, Ahmet Güneş, Cebrail Kaya, Ömer Deniz Dündar, Muhammet Zana Alkan, Mustafa Delibaşlar, Nusret Yılmaz, Kasım Dere ve Yakup Selağzı da arananlar arasında bulunuyor. 10 Ekim davalarında firari sanıkların saldırıların ardından kaçak yollarla Suriye’ye geçerek IŞİD saflarına katıldıklarına dair resmi belgeler bulunduğu ifade ediliyor.

Söz konusu IŞİD’lilerin Kuzey Suriye’deki hapishanelerde bulunma ihtimalinin de bulunduğu belirtiliyor. Hapishanelerde bulunan Türk vatandaşlarının tespiti için Kuzey Suriye’de ABD ve Kürt güçleriyle ortak çalışan Türk güvenlik güçlerinin topladığı bilgilerin, Türkiye vatandaşı IŞİD’lilerin tamamına ulaşılması açısından önem taşıdığı kaydediliyor.

Irak Yüksek Yargı Konseyi soruşturmayı sürdürüyor

IŞİD’lilerin Irak’ta yargılanmalarına ilişkin süreç Irak Yüksek Yargı Konseyi tarafından yürütülüyor. Konseyin internet sitesinde yer alan bilgiye göre, Irak’taki hapishanelere sevk edilen militanlar hakkında bugünden itibaren (pazartesi) soruşturma başlatılacak. Irak Yüksek Yargı Konseyi’ne göre, Irak’a getirilen militanların hukuki süreçleri “Irak’ın taraf olduğu yasal ve insani çerçeve dahilinde, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak” yürütülecek. Irak’taki hapishanelere konulmak üzere yaklaşık 5 bin IŞİD’linin daha Kuzey Suriye’den sevk edileceği belirtiliyor. Sevk süreci tamamlandıktan sonra yargılamanın usul ve esaslarının kamuoyu ile paylaşılacağı ifade ediliyor.

“İnsanlığa Karşı Suç” ve “Soykırım” çerçevesi

Ankara, Bağdat ve Washington’un, IŞİD’lilerin “insanlığa karşı suçlar” ve “soykırım” suçlarından yargılanmaları konusunda mutabık olduğu belirtiliyor.

Irak Yüksek Yargı Konseyi tarafından başlatılacak soruşturmanın da bu iki suç ekseninde yürütüleceği ifade ediliyor. Soruşturma kapsamında Irak Adli Soruşturma Birimi tarafından çatışma bölgelerinden toplanan suç kayıtları, arşivlenen belgeler ve soykırım kanıtlarının Konsey’e raporlanarak görsellerle sunulacağı kaydediliyor. Soruşturma sürecine Türkiye ve ABD’nin de bilgi ve belge desteği sağlayacağı belirtiliyor. Soruşturma dosyası tamamlanana kadar yargılama usul ve esaslarının da netleştirileceği, dosyanın tamamlanmasının ardından Irak mahkemelerine sunulacağı ifade ediliyor.

Ankara’nın talebi: Türkiye’ye sevk

Yargılama usul ve esaslarında “insanlığa karşı suçlar” ve “soykırım” başlıklarında uluslararası anlaşma ve yargı kararlarının dikkate alınacağı belirtiliyor. Sürece dair ayrıntılar belirlenirken Ankara’nın, soruşturma ve ilk yargılamaların ardından Türkiye vatandaşı IŞİD’lilerin Irak hapishanelerinden Türkiye’ye sevk edilmesini talep ettiği ifade ediliyor.

DNA, velayet, iade: IŞİD dosyasında Ankara–Bağdat müzakereleri kritik eşikte

IŞİD tutukluları Irak'a gönderiliyor: Korsanlık mahkemesi ve vatansızlar krizi

IŞİD’lilere vatandaşlık ve kimlik verilmiş: Savcılık belgeleri ile ortaya çıktı