Beklenen savaş başladı.
Füzeler sadece İran'ı değil, borsa, altın, döviz, kripto paralar ve petrol dahil tüm piyasaları vuruyor.
Altın piyasası kapalı. Yükseliş beklentisi nedeniyle hafta sonu köpürtülmüş rakamlar üzerinde satış yapıldı. Bazı şehirlerde ise pazartesi piyasa açılışına kadar satışlar durduruldu.
Herkes saldırının ne kadar süreceğini kestirmeye çalışıyor. Fiyatlandırma politikasında bu beklenti etkili olacak.
Aynı şey borsa için de geçerli.
Borsa İstanbul, geçen haftayı savaşın gölgesinde yüzde 1.55 kayıpla kapadı.
Bu hafta da testereler çalışmaya devam edecek. Aşağı yukarı hareketlerle piyasa yol bulmaya çalışacak.
Yabancı ne yapıyor?
Geçen haftaki yazıda "yerli satıyor yabancı alıyor" demiştik. Yabancılar 20 Şubat'la biten haftada 410 milyon dolarlık hisse almış.
Oysa, 19 Şubat günü Bank of America'nın 2 milyar lirayı aşkın satışıyla BİST-100 endeksi günü yüzde 3.22'lik değer kaybıyla kapatmıştı.
BofA'nın satışını "yabancı satıyor" diye panik olarak izleyen yerlilerin bir kısmı ellerinde ne var ne yok boşalttı.
Peki BofA satarken yabancılar nasıl alış miktarını artırdı?
İşte sır burada:
Yabancılar satıyor görüntüsü verip fiyatı düşürüyor ve diğer aracı kurumlar üzerinden alış yapıyorlar. Bu bir kez daha kanıtlanmış oldu.
Ayrıca, BofA yabancı kurum olabilir, ama müşterilerinin hepsi yabancı olacak diye bir kural yok. Hatta yerli büyük oyuncuların çoğu bu aracı kurum üzerinden işlem yapıyor.
Beklenti nedir?
Yabancılar 12 haftadır kesintisiz alım yapıyor. Yılbaşından bu yana satın alınan hisse tutarının 2.4 milyar dolara ulaştığı bildiriliyor.
Türkiye borsasında yabancıların hisse senedi stoku da 40 milyar doların üzerinde.
Bu durum Borsa İstanbul'a ilişkin pozitif beklentilerin korunduğunu gösteriyor.
Aksi halde, borsada yabancılar devasa bir hisse varlığına ulaşılmazdı.
Amerika-İsrail ekseniyle İran arasında bir çatışma yaşanacağı herkes tarafından biliniyordu. Her şey göz önünde cereyan ediyor. Amerika uzun süredir deniz ve hava güçlerini bölgeye yığıyor.
Buna rağmen Türk borsasındaki yabancılar panik olup hisselerini satmadılar. Aksine ellerindeki hisse varlığını artırmayı tercih ettiler.
Yabancıların alışı Türkler gibi günlük, haftalık veya aylık değil. Fonlar başta olmak üzere yabancılar genellikle uzun vadeli işlem yapıyor. Vade uzayınca günlük olaylardan pek etkilenmiyorlar.
İran savaşının bu kapsamda değerlendirildiği gözleniyor. Yıllarca sürecek bir savaş beklentisi yok.
Özet olarak yabancı alıp beklemeye devam ediyor.
Yerlilerde bekleyecek gücü olanlar yılsonu itibariyle kazançlı çıkabilir.
Ancak...
Yerli yatırımcıların önemli bir bölümü kredi kullanıyor. Pazartesinden itibaren kredi kullananların ve panik olanların satışa geçmesi beklenebilir. Bu satış geçici olarak aşağı-yukarı hareketlerin artmasına neden olacaktır.
Yerlilerin ani hareketlerden kaçınıp uzun vadeli pozisyon almaları, bu tür satışları alım fırsatı olarak değerlendirmeleri borsadaki dalgaların boyutunu da azaltabilir.
Sonuçta komşudaki savaşın Türkiye'de savunma, ilaç ve gıda gibi bazı sektörlerde talebin artmasına da neden olabileceğini akılda tutmak lazım.
Ayı şekilde demir çelik, çimento gibi inşaat sektörüne yönelik sanayilerde orta ve uzun vadede pozitif beklentiler oluşabilir.
Borsa için şu sloganı hatırlamakta yarar var:
- "Herkes satarken al, alırken sat..."
Kötümser senaryo
Bu arada kötü senaryoya da değinelim:
"Yayılma potansiyeli" olan bu savaş uzun sürer ve petrol fiyatlarında aşırı artışa neden olursa, enerjiye yılda yaklaşık 60 milyar dolar harcayan Türkiye ekonomisi olumsuz etkilenecektir.
Akaryakıttaki fiyat artışlarının zincirleme etkisi yüksek. Savaş Türkiye'nin enflasyon mücadelesine ciddi bir darbe vurabilir.
Enflasyonun yükseldiği ortamda tüm ekonomik göstergeler bozulabilir ve yatırım araçlarında beklentiler değişebilir.
İşte o zaman yeni bir yatırım stratejisini devreye sokmak gerekir...
