MEHMET ÇETİNGÜLEÇ

İsrail-ABD ittifakı ile İran arasındaki savaş Avrupa’nın yeni bir güvenlik mimarisi oluşturma ihtiyacını önceledi ve Türkiye’nin önemi artmaya başladı. Bu kapsamda Türkiye-Kanada ilişkilerinde de hareketlenme var.

Kanadalı Bakanların ardı ardına Türkiye’ye yaptığı ziyaretler, daha önce altın madenciliği ile sınırlı kalan işbirliğinin diğer alanlara yayılacağı beklentisi yarattı.

Peki iki ülkenin yakınlaşması Kanada’nın kabul ettiği Türk depremzedelerin pozisyonuna olumlu yansır mı?

Geçen hafta bu köşede yayınlanan “depremzedeler geri gönderilecek” haberinin yankıları ortada ciddi bir sorun olduğunu gösteriyor.

Sorunun temelinde “sessizlik” yatıyor. Depremzedelere verilen 3 yıllık geçici vizenin dolmasına aylar kaldığı halde Kanada Hükümetinden sürenin uzatılacağına ilişkin herhangi bir açıklama gelmedi.

Herkes sessiz kaldığı için depremzede vizesiyle Kanada’ya gidenler strese girmiş durumda. Haklılar da. Çünkü hepsi aynı gün Kanada’ya gitmedi. Her geçen gün çok sayıda depremzedenin vizesi doluyor ve iş imkanlarını kaybettikleri için geri dönmek zorunda kalıyorlar. Bu yılın bitiminde tamamının çalışma izni sona ermiş olacak.

Bu arada…

Deprem vizesiyle Kanada’da kalanların 9 bin kişi olduğunu yazmışım, Kanada Türk Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Demircan sayının 6 bin olduğunu belirten yazılı bir açıklama göndermiş

Oysa sayı bir detay. Konunun özüyle ilgisi yok. 6 bin değil, 2 bin de olabilirdi. Önemli olan nedir?

Önemli olan depremzede vizelerinin uzayıp uzamayacağı. Kalıcı oturum verilecek mi, verilmeyecek mi? Orada kendilerine bir gelecek kurabilecekler mi? Yoksa iş izinleri iptal edilip ülkeden ayrılmaya mı zorlanacaklar?

Bu kişilere yardımcı olma gerekçesiyle ülkeye davet ediyorsunuz, 3 yıl “karın tokluğuna” çalıştırdıktan sonra, orada tutunma imkanı vermeden evlerine yolluyorsunuz. Böyle destek mi olur?

Kanada’dan 12 kat küçük ve iki misli nüfusa sahip Türkiye Suriye’den gelen 5 milyon kişiye kapısını açtı ve hiç birini kovmadığı gibi çalışmalarına da engel olmadı.

Kanada’nın nüfus kapasitesi nedir?

Başlıktaki soruyu yanıtlamak için benzer ülkelere bakmak yeterli.

Kanada 9 milyon 980 bin kilometrekarelik alanda 40 milyon nüfusa sahip.

Çin 9 milyon 600 bin metrekarelik alanda 1 milyar 400 milyon nüfus barındırıyor.

ABD de Kanada’ya yakın büyüklükte. 9,5 milyon metrekarelik yüzölçümünde 349 milyon nüfusu var.

Brezilya Kanada’dan 1 milyon metrekare daha küçük. Yüzölçümü 8,5 milyon metrekare ama nüfusu 215 milyon.

Bu rakamlar gösteriyor ki, Kanada en az 200 milyon nüfusu rahatlıkla barındırabilir. Kanadalılar bilmeli ki, nüfusu artırmadan ülkeyi büyütmek ve güvenceye almak mümkün değil.

Küçük kalırsanız ne mi olur? Trump gibi biri gelir, sizi ABD’ye bağlamaya kalkar!…

6 bin Türk’ü barındıramıyor mu?

Güncel soru şu:

200 milyondan fazla nüfusu barındırma kapasitesine sahip 40 milyon nüfuslu Kanada’ya 6 bin Türk depremzede fazla mı geliyor? Yük mü oluşturuyor? Üstelik kalanların tamamı çalışıyor, ev kirası ödüyor, kendilerini geçindiriyor ve Kanada ekonomisine katkıda bulunuyor.

Kanada’nın Türkiye ile ilişkileri geliştirmeye çalıştığı bir dönemde iyi bir diplomasi ve sivil toplum örgütlerinin baskısıyla bu küçük sorun kolayca çözülebilir.

Ama bizim dernek ne yapıyor?

Geçici vizelerin dolmasına aylar kalmış, hala “Hükümet nezdinde girişimlerimiz sürüyor” şeklinde açıklamalarla kendini kandırıyor.

Aslında…

Sorunun bugüne kadar çözülmesi gerekirdi.

Eğer 2-3 yıl uğraşıp sonuç alamamışsanız o zaman kendinizi sorgulayın.

Neden bu kadar etkisizsiniz?

Türk derneklerini, federasyonları, sivil toplum yapılarını önemsiyorum. Ama bu derneklerin lobicilik anlamında yetersiz kalmaları düşündürücü ve şaşırtıcı…

Eğer oradaki depremzedelerin ruh haline önem veriyorsanız, daha etkili olmalısınız.

Birkaç girişimde bulunup sonra beklemek çözüm değil. Sorunu canlı tutmak lazım.

Alın elinize pankartları parlamentonun, hükümet binalarının önünde eylem yapın, bakalım ne oluyor?

Sürpriz yaşanır mı?

Gelelim başlıktaki soruya:

Kanada’daki Türk Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Demircan, gönderdiği yazılı açıklamada şu ifadeyi kullanmış:

“TS2023 kapsamındaki vatandaşlarımızla ilgili süreç halen devam etmektedir. Federasyon olarak Kanada Göçmenlik Bakanlığı ve ilgili kurumlarla görüşmelerimiz sürmekte, aynı zamanda parlamenter düzeyinde bazı çalışmalar da yürütülmektedir. Henüz nihai bir karar verilmiş değildir.”

Anlaşılan federasyon umudunu kaybetmemiş. Son dakikada bir sürpriz olabileceğini düşünüyor.

Kanada’daki Türk depremzedeler adına bu açıklamadan biz de umut çıkarmak isteriz. Bekleyip göreceğiz Türk Dernekleri Federasyonu alkışı hak edecek mi, etmeyecek mi?

Mehmet Çetingüleç, 45 yıldır aktif gazeteci. Ekonomi, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ve Parlamento muhabirliği; büro şefliği, Ankara temsilciliği ve yazarlık yaptı. En uzun çalışma süresini 23 yıl boyunca Sabah grubunda geçirdi. Yerli ve yabancı basın kuruluşlarında ekonomi analizleri yaptı. “Ferman Padişahın, Vurgun Bizimdir”, “Rahşan” ve “Ecevit’in Anıları” isimli 3 kitabı bulunuyor.