Mehmet ÇETİNGÜLEÇ
Borsa İstanbul’da yılbaşından bu yana süregelen soluksuz yükselişe ara verildi.
BİST 100 endeksi bu hafta pazartesi günü 14 bin 339’u gördükten sonra Salı günü 14 bin 227’ye geriledi.
Çarşamba günü TBMM’de Milli Dayanışma ve Kardeşlik Komisyonu raporu açıklandı. İyimser havanın da etkisiyle endeks güne yükselişle başladı. Hisselerin büyük bölümü yeşillenmiş, endeksteki artış yüzde 2’yi bulmuştu.
Ancak…
Öğleden sonra Amerikan internet sitelerinden birindeki “uyduruk” haber aniden bütün borsa şirketlerinin ekranlarında beliriverdi. Habere göre, Amerika İran’ı vuracaktı. Buna yönelik hazırlıklardan bahsediliyordu.
Oysa Amerikalı ve İranlı heyetler arasında yapılan görüşmelerde genel çerçeve üzerinde anlaşma sağlandığına ilişkin olarak iki taraftan açıklama gelmişti.
Buna rağmen gerçek haberleri görmezden gelip, servis edilen “manipülasyon” amaçlı haberle borsa düşürüldü.
Endeks kazanımlarını 5 dakika içerisinde geri verdi ve kırmızıya döndü. Ancak 1 saat sonra toparlanıp günü hafif yükselişle 14 bin 259 puandan kapadı.
Perşembe sabahı “spekülatif haberin” etkisi yaygınlaşmaya başladı. Bu etkinin güçlenmesini sağlayan Bank of America’nın (BofA) sert satışlarıydı.
Türk borsasında her zaman istediği gibi at koşturan, yükselten, indiren BofA, 1 günde 2 milyar liranın üzerinde satış yaparak, bankalar ve holdingler başta olmak üzere birçok kağıdın yüzde 5’e varan oranlarda gerilemesine yol açtı.
BofA’nın satışlarını gören küçük yatırımcılar da paniğe kapılıp satışların derinleşmesine neden oldu.
Sonuç itibariyle Perşembe günü BİST 100 endeksi yüzde 3.22 oranında gerileyerek günü 13 bin 804 puandan kapadı.
Cuma günü endeks kararsız bir görüntü sergiledi, kırmızı ile yeşil arasında gidip geldikten sonra kapanışa yakın Amerikan Yüksek Mahkemesinin Trump tarafından getirilen gümrük tarifelerini iptal ettiği haberiyle birlikte yükseldi.
Hafta son günü kapanışı yüzde 0.94’lük artışla 13 bin 934 puandan yaptı.
Ancak, haftalık kayıp yüzde 1.74 oldu.
Gelecek haftalarde ne olur?
Borsada bu hafta yaşananlar, önümüzdeki döneme ilişkin ipuçları barındırıyor.
Yılbaşından bu yana 45 günlük sürede gerçekleşen yüzde 20’nin üzerindeki artıştan sonra piyasa bir süre dinlenebilir, hatta geri çekilme yaşayabilir.
Yalan veya doğru olup-olmadığına bakılmaksızın İran-ABD geriliminin savaşa dönüşebileceği konusundaki haberlere duyarlılığın arttığı gözleniyor.
Dolayısıyla, spekülatif haberlerle “testerelerin çalıştırılacağı” günlere girdik.
Ay sonu yaklaştıkça bu tür haberlerin etkisi daha fazla olacak ve aşağı-yukarı hareketler hızlanacaktır.
Yabancı alıyor
Bu arada yabancılar kesintisiz 11 haftadır satın almaya devam ediyor. 13 Şubat haftasında 322 milyon dolar gibi yüksek alım gerçekleşti. Bu hafta yabancıların ne yaptığı merak konusu. Raporu Perşembe günü alacağız.
Yanıtı merak edilen soru şu: Yerliler panik olup satarken yabancılar ne yaptı?
Yaklaşık 3 aydır alımlarını sürdüren yabancıların borsadaki hisse miktarı 44 milyar doları aştı. Bu kadar büyük bir portföyün İran-ABD gerilimi bahane edilerek boşaltılması mümkün değil.
Zaten ABD’nin körfeze yığınak yaptığı dönemde bile yabancıların hisse almaya devam etmesi portföylerin boşaltılmayacağını gösteriyor.
Yabancının aldığı yerde, yerlileri panik edip elindeki hisseleri düşük fiyattan toplamak isteyeceklerini de akılda bulundurmak lazım. Bunun en iyi yolu nedir? Spekülatif haberlerle yerlilerin hisse satışına teşvik edilmesi.
Meydan neden boş bırakılıyor?
Türkiye borsasında yerlilerin kaybetmesinin en önemli nedeni piyasanın tamamen yabancı kontrolüne bırakılmış olması.
Yabancılar içerisinde baş aktör BofA.
Yıllardır aynı şeyi yapıyor, 2-3 milyarlık satışla borsayı dibe çekebiliyor.
BofA’nın etkisini nötralize edebilecek herhangi bir yerli banka ya da aracı kurum ortaya çıkmış değil.
Varlık Fonu’nun elinde çok sayıda büyük şirket var. Yerli yatırımcıyı korumak için rol üstlenebilir.
Maddi gücü yüksek olan Varlık Fonunun katalizör görevi yapması, Borsa İstanbul’un sahipsiz kalmasını önleyecektir.
Ayrıca Türkiye’de kurulan hisse ağırlıklı büyük fonlar da bu tür düşüş anlarında daha proaktif rol üstlenebilir.
Borsa İstanbul 2026’da dünyanın en çok kazandıran ikinci borsası haline geldi.
Eğer küçük yatırımcılar korunmaz, sahipsiz bırakılırsa, hiç kuşkunuz olmasın bu yıl beklenen primin büyük bölümü yabancılara gidecektir…
