Ankara, bütüncül planlama ilkelerinden kopartılmış, "noktasal" müdahalelerle adeta yamalı bohçaya çevrilen kentsel dokusunun en dramatik ve ibretlik sahnelerinden birini daha yaşıyor. Etimesgut Şeker Mahallesi’ndeki 12.500 metrekarelik tek bir parsel (46637 ada 1 parsel), bugün Ankara’nın şehircilik disiplini ile rant ihtirası arasındaki o ince çizgide verilen kavganın tam merkezinde.

Kentsel planlama masa başında değil sahada, toplumun ihtiyaçları üzerinden şekillenen kendi matematiği ve sistematiği olan bir yaşam kültürünü planlar. Mevcut yönetmelikler, 400 yataklı bir hastanenin sağlıklı hizmet verebilmesi için en az 52.000 metrekarelik bir alan şart koşarken, Yüksek İhtisas Üniversitesi bu devasa yapıyı 12.500 metrekareye hapsetmek istiyor.

Kentsel obezite ve mahallede şeker koması

Bu durum, sadece bir "alan yetmezliği" değil, aynı zamanda hastane hijyeninden acil servis giriş/çıkışlarına, otopark kapasitesinden hasta konforuna kadar her türlü insani ve teknik standardın yok sayılmasıdır. Dörtte bir büyüklüğündeki bir alana bu kapasiteyi zorlamak, mahalleyi şeker komasına sokmak, kentsel bir obezite yaratmaktır.

Üstelik bu artışın içine gizlenen 5.600 metrekarelik ticari alan buranın bir sağlık merkezinden ziyade bir "ticaret merkezi" olarak tasarlandığının itirafı niteliğindedir.

30 Mart 2026 itibarıyla Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nde askıya çıkan plan değişikliği, aslında otuz yıla yayılan o çok tanıdık "yoğunluk artırma" hikâyesinin zincir halkalarından birisi.

30 yıllık planlama serüveni

Hikâye 1997’de başlıyor. Önce sağlık alanı, sonra özel sağlık alanı olarak tanımlanan bu parsel, üst ölçekli planlarda aslında "meskûn konut alanı" olarak görünüyor. 2020 yılında, mülkiyeti Etimesgut Belediyesi’ne aitken 0.50 emsal ve 21 kat sınırı ile kesinleşen plan süreci, 2021’deki meclis kararıyla bir "trampa" operasyonuna konu oluyor. Yerel seçimlere sadece 24 gün kala, 7 Mart 2024 tarihinde, Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) Meclisi’nde kat yüksekliği 10 kata düşürülerek özel sağlık alanı olarak onanıyor.

Asıl düğüm, trampa yoluyla Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne geçen arazinin ihale yoluyla 18 Ekim 2024’te Yüksek İhtisas Üniversitesi tarafından satın alınmasıyla atılıyor. Üniversite yönetimi, parseli alır almaz "küçük alana büyük hayaller" sığdırma peşine düşüyor.

Bilimin ve tekniğin ihtirasa kurban edilmesi

Etimesgut’ta seçimle birlikte yönetim MHP’den CHP’ye geçip Erdal Beşikçioğlu başkanlık koltuğuna oturduğunda, Üniversite Temmuz 2025’te plan değişikliği için belediyenin kapısını çalıyor. Ancak belediyenin teknik ekipleri dosyayı incelediğinde karşılaştıkları manzara, şehircilik ilkeleri açısından tam bir "kara delik":

• Alan Yetmezliği: Yönetmeliklere göre 400 yataklı bir hastane için en az 52.000 m² alan gerekirken, önerilen alan sadece 12.500 m². Yani ihtiyaç duyulanın dörtte biri!
• Aşırı Yoğunluk: Mevcut 0.50 emsal değeri, hiçbir bilimsel gerekçe sunulmadan 1.80’e (3,6 kat artış) çıkarılmak isteniyor.
• Ticari Yük: Hastanenin içine sığdırılmak istenen 5.600 metrekarelik kafe, restoran ve eczane alanı, bölgenin trafiğini ve altyapısını felç edecek cinsten.
• Eksik Dosya: İl Sağlık Müdürlüğü görüşünden plan müellifi kaydına kadar her şey eksik veya hatalı.

Meclis onayı, yargı kıskacı ve şehirciliğin namusu

Etimesgut Belediyesi’nin Erdal Beşikçioğlu başkanlığındaki teknik kadroları, bu planı üç kez reddederek aslında bir "şehircilik namusu" sergiler. Üniversite, çareyi Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne gitmekte bulur. İlçe belediyesinin tüm teknik direncine rağmen, plan değişikliği Mayıs 2025’te ABB Meclisi’nde oy çokluğuyla yol bulur. O da yetmez Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün askısında son viraja girer.

İlçe belediyesinin direnci, Üniversite ve Büyükşehir Meclisi arasında dönen kentsel gerilimde dördüncü aktör devreye girer: TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi. Oda, yürütmeyi durdurma ve iptal talebiyle ABB’ye dava açar. İptal davası sürerken, planın yangından mal kaçırırcasına Bakanlık tarafından askıya çıkarılması, yargı kararlarını baypas etme gayretinden başka bir şey değildir.

Şeker Mahallesi’nin kentsel tadı bozulacak mı?

Bu mesele sadece Şeker Mahallesi sakinlerini ilgilendiren bir dava değildir. Bu, Ankara’nın üst ölçekli planlarının, yani kentin anayasasının, noktasal hamlelerle nasıl delindiğinin resmidir.

Şimdi plan askıda. 28 Nisan’da askıdan inecek. İtiraz edilmez, hukuksal süreç başlatılmazsa Ankara noktasal bir plan hançeri daha yiyecek. Sonrası hepimizin bildiği ve tanıdığı süreç; daha fazla trafik, daha fazla altyapı yükü, daha az yaşanabilir başkent ve ayrıcalıklı imar hakları ile kentin ağzının tadının bozulması.

Aslında hikâye sadece bir parsel meselesi de değil, bir parselde başlayan küçük bir değişikliğin etkileri bütün kentin geleceğini etkileyecek bir kelebek etkisine dönüşen bir kentsel kaosun parametrelerinden birisi.

Ankara’nın geleceğini, rasyonaliteden uzak, "yüksek ihtiraslı" projelerle karartmak, bu kente yapılabilecek en büyük kötülüktür. Kamu yararını, vakıf veya şahıs çıkarlarının önüne konulmasında, kurumların bu "kent suçuna" ortak olup olmayacağını hep birlikte göreceğiz.

Şimdi gözler ilgili kurumlarda, Şeker Mahallesi’nin tadını kaçıracak bu plan değişikliğine karşı "dur" denilecek mi, yoksa kentin geleceği bir kez daha birilerinin yüksek ihtiraslarına kurban mı edilecek? Takipteyiz.