Köşe Yazıları

ÇOCUK BÜLTENİ / MOSKOVA VE DİYARBAKIR’DAN HABERLER
Köşe Yazıları

ÇOCUK BÜLTENİ / MOSKOVA VE DİYARBAKIR’DAN HABERLER

Rusya’da “savaşa hayır” dövizleri taşıyan küçük çocukların gözaltına alınmasına gösterilen haklı tepki, Diyarbakır’daki Nevruz kutlamalarından Emniyet’e götürülüp parmak izleri hatta kan örnekleri alınan çocuklar için gösterilmedi. Ana akım medyanın hatta muhalefetin bile bu konudaki sessizliği, yargının ve kolluk güçlerinin istedikleri zaman istedikleri şekilde eğip büktükleri mevzuatta yazılanları bile aratıyordu. Diyarbakır Barosu’nun sesini sadece muhalif basın duyuyordu. Bu ülkenin gözaltına alınan ikizlerinden, çocuklarından bahsetmek; onları Sonya, David, Matyev, Liza ve Gosha kadar değerli kılmaz mıydı? O gün Diyarbakır’ı “unutmamak” bütün helalleşmelerden daha değerli olmaz mıydı?

RUSYA İŞGALLE NE KAYBETTİ?
Köşe Yazıları

RUSYA İŞGALLE NE KAYBETTİ?

Putin bu savaşı kazansa da kazanmasa da, artık iktidardan düşünceye dek yaptırımlar tam olarak kalkmayacak. Bundan sonra Batılı bir lider Putin ile görüşmeyecek. Putin yönetimi içeride daha baskıcı olacak. Avrupa Konseyi’nden çıkan Rusya’nın Batı bağı iyice azalacak. Batı yanlısı kesimler zayıflayacak. Yalnızca Doğu Avrupa ülkeleri değil, halkları NATO’ya daha çok sarılacak, Avrupa’da NATO’nun ne kadar önemli bir savunma örgütü olduğu söylemi güç kazanacak. Ukrayna işgali bir kırılma noktası olarak analizlerde, akademik metinlerde yer alacak.

DOĞAL GAZIN RUBLEYLE SATIŞI NE ANLAMA GELİYOR?
Köşe Yazıları

DOĞAL GAZIN RUBLEYLE SATIŞI NE ANLAMA GELİYOR?

Dünyanın en büyük doğal gaz ihracatçısı Rusya’ysa zaten Pekin ile enerji satışı konusunda yuanı gündemine almıştı. Şimdi buna rubleyi ekliyor. Rusya’nın 2021’deki doğal gaz ihracatından elde ettiği gelir 61 milyar dolardı. Bu yıl satış miktarı aynı kalsa da gelirlerinin bir kısmı dolar cinsinden olmayacak. Bu çerçevede Rusya’da hem dolara olan talebi geriletiyor hem de kasasında dolar yerine ruble biriktirmeye başlıyor.

RUSYA ÖRNEĞİ VE KÜRESEL EKONOMİK SİSTEMİN ÇÖKÜŞÜ
Köşe Yazıları

RUSYA ÖRNEĞİ VE KÜRESEL EKONOMİK SİSTEMİN ÇÖKÜŞÜ

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sürerken ardı ardına gelen yaptırımlar ve bu konuda artan baskı küresel sistemin işleyişine dönük bazı güvensizlik ve soru işaretlerine neden oluyor. Örneğin Rusya Merkez Bankası’na ait varlıkların dondurulması ve son olarak Rusya’yı Dünya Ticaret Örgütü’nden (DTÖ) çıkarma çabası ve tartışmaları aslında yaklaşık 10 yıldır alttan alta yürüyen küresel sistemin oturduğu finansal dinamiklerin geleceğine dönük da dikkat çekici sonuçlara gebe. Bu yazıda Rusya’nın maruz kaldığı finansal adımların küresel sistemin yaslandığı dinamiklere etkisini ele alacağız.

KADIN İÇİN YENİ TEHLİKE: PİŞMANLIK İNDİRİMİ
Köşe Yazıları

KADIN İÇİN YENİ TEHLİKE: PİŞMANLIK İNDİRİMİ

AKP’nin hazırlayıp Meclis’e sunduğu yeni yasa teklifi, kadına yönelik şiddette uygulanan “iyi hal indirimi”nde, kapsamı daraltayım derken “pişmanlığı”, indirim için yeterli hale getirmeye aday hükümler içeriyor. Öyle anlaşılıyor ki teklif bu haliyle yasalaşırsa, bundan sonra indirimlerin adı “iyi hal indirimi” yerine “pişmanlık indirimi” olacak. Ve kadın kuruluşları şimdi çok da ses çıkarmadıkları bu “pişmanlık indirimi” için yine uzun yıllar mücadele etmek zorunda kalacak. Teklifteki düzenlemeler ve yargının daha bu teklif yasalaşmadan verdiği kararlar, hafızalardaki yerini koruyan Serpil Erfındık cinayetindeki “pişmanlık indiriminin kurumsallaşması” endişesini artırıyor.

“MEMLEKETTEN HABER”LER: VEDAT ŞORLİ KARARI, SEDEF KABAŞ VE CUMHURBAŞKANINA HAKARET
Köşe Yazıları

“MEMLEKETTEN HABER”LER: VEDAT ŞORLİ KARARI, SEDEF KABAŞ VE CUMHURBAŞKANINA HAKARET

Türkiye, haklı olarak Sedef Kabaş’ın tutuklanmasını konuştuğu günlerde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) bir o kadar önemli “Cumhurbaşkanına hakaret” kararı çıkıyordu. AİHM ilk kez, yasasında bu düzenleme olduğu için Türkiye’yi mahkum ediyordu. Ve AİHM’nin bu kararı Kabaş, salıverilmeden 10 gün öncesinde kesinleşiyordu. Tüm bunlar olup biterken Türk aydını, Kabaş’ın tahliyesine sevinmenin yanında ifade özgürlüğünün boynuna asılan 2 yıl 4 aylık hapis cezasının varlığını da tartışmıyordu. Tıpkı bundan 90 yıl önce Sabahattin Ali’nin Sinop Hapishanesi’ne konuluş nedenini konuşmaması, sadece “Aldırma Gönül”ü bir ninniymişçesine dinlemesi gibi.

TÜRKİYE'DE BİR MESLEK OLARAK ULUSLARARASI İLİŞKİLER
Köşe Yazıları

TÜRKİYE'DE BİR MESLEK OLARAK ULUSLARARASI İLİŞKİLER

Hazır, Ukrayna Savaşı disiplini popülerleştirmişken, Türkiye’de uluslararası ilişkiler çalışanlar üzerine bir kaç not düşeyim istedim. Ben bizim disiplinde üç akademisyen kategorisi görüyorum: Elit, halk tipi ve memur tipi Uluslararası İlişkilerciler...Elitlerin soyu tükeniyor, giden gidiyor kalan da merkezde bir kaç üniversiteye sıkışıyor. Halk tipi de, aşırı siyasallaşma ile memurlaşma arasında gidip geliyor. Şimdilik hikayenin sonunda memurlar kazanacak gibi duruyor ama hayat da akademi de sürprizlere açık, kim bilir?

PUTİN BÜYÜK OYNADI
Köşe Yazıları

PUTİN BÜYÜK OYNADI

Her savaş bir risktir ve Putin bu riski göze aldı. Putin’in ilk hatası Ukrayna’daki direnişi hesap edememesi oldu. İşgalin beşinci gününde Rusya, Belarus sınırından 150 km mesafedeki Kiev’e yaklaştı ama alamadı. Zayıf, donanımsız ve deneyimsiz bir orduya karşı yeterince etkili olamadı, en azından şimdilik. Putin yönetiminin beklentisi bir olasılık, Ukrayna ordusunun moral olarak çökeceği, Zelenski hükümetinin paniğe kapılıp ülkeyi terk edeceği ve böylece yoğun bir çatışma olmadan, kolay bir zafer elde etmekti.

PROF. DR. İLHAN UZGEL YORUMLADI: BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Köşe Yazıları

PROF. DR. İLHAN UZGEL YORUMLADI: BUNDAN SONRA NE OLACAK?

İki senaryo muhtemeldir. Birinci olasılık, Ukrayna'ın askeri altyapısının ve askeri gücünün yok edilerek, bir daha geri konmayacak bir şekilde etkisiz hale getirilmesi. Ama Rusya'nın askeri kontrol olarak yalnızca Donbas bölgesiyle sınırlı kalması. Yani, Donbas'ın tamamen ele geçirip, Ukrayna'nın da askeri kapasitesinin yok edilmesi. İkincisi, Rus askeri harekatının Kiev'e uzanması ve bütün ülkenin Rus işgaline uğraması, hükümetin düşürülerek yerine Rusya'ya yakın yeni bir hükümetin getirilmesi.

RUSYA’YI DURDURMAK MÜMKÜN MÜ?
Köşe Yazıları

RUSYA’YI DURDURMAK MÜMKÜN MÜ?

Ukrayna savaşında kimin kazanacağını kestirmek güç. Ancak Batı blokunun Gürcistan’da, 2014’te Kırım’da olduğu gibi üç yaptırım beş azarla bu işi kurtarma, başına kuma gömme politikasının AB’nin kendi içinde dahil olmak üzere yıkıcı etkileri olacağı açık. Ancak savaşın açık kaybedenleri şimdiden belli. Tıpkı Afganistan’da, Suriye’de Libya’da, Irak’ta olduğu gibi burada da kaybeden, başka ülkelerde yaşama tutunmak için yola reva olacak olan masumlar, mazlumlar, yoksullar ve kaçacak yeri olmayanlar…

CEYLAN ÖNKOL’A AÇIK MEKTUP: GEÇÇEK Mİ CEYLAN?
Köşe Yazıları

CEYLAN ÖNKOL’A AÇIK MEKTUP: GEÇÇEK Mİ CEYLAN?

“Sevgili Ceylan, ben “bilmediğin dilde” yazacağım, sen kendi dilinde oku… Senden sonra da çok çocuk aldı bombalar, mermiler, bıçaklar ve hatta bulanık denizler. Senin oralara gitti her biri... Ben, onları sana tarif edeyim, sen oralarda gördüklerine sor bakalım: Geççek mi? Hele hesap sormadan...” Hani köyünde gördüğün jandarmalar var ya, onların en üst komutanlığı vardır Ankara’da. Adına, Jandarma Genel Komutanlığı derler. Onlar senin davanda, “Ceylan Önkol kız çocuğu olduğundan, genel mevzuat çerçevesinde, ailesine maddi destek yükümlülüğü bulunmamaktadır” deyip ailene verilen tazminatı çok görmüşler.

İKİ MUSTAFA: “BİR ÇÜRÜK İPLİĞE HAYAL DİZMİŞİZ”
Köşe Yazıları

İKİ MUSTAFA: “BİR ÇÜRÜK İPLİĞE HAYAL DİZMİŞİZ”

Türkiye solu iyi-kötü bir özeleştiri öğretisine sahip. Fakat İslamcı geçmişi olanlarda adam akıllı bir özeleştiriye ben bugüne kadar rastlamamıştım. İki Mustafa, itirafçılık çukuruna düşmeden onurluca geleceğimiz için tarihi bir sorumluluğu yerine getiriyor. Söyledikleri ne İhsan Eliaçık gibi aşırı yoruma dayalı sol soslu şeyler, ne de Cemil Kılıç gibi tribünlere hoş gelecek Kemalist çıkışlar.

KIBRIS MAFYA CUMHURİYETİ 2 / MAFYANIN GÜNEYİ
Köşe Yazıları

KIBRIS MAFYA CUMHURİYETİ 2 / MAFYANIN GÜNEYİ

1994’de Lefkoşa’da Kıbrıs Kürdistan Dayanışma Komitesi Başkanı Theofilos Georgiadis’in öldürülmesi siparişinin Kuzeyli eroin kaçakçılarıyla ilişki kuran Abdullah Çatlı’dan geldiği ileri sürülmüştü. Kıbrıs’ın iki yakasında “vatanseverlerin” oluşturduğu bir suç ağı mükemmel işliyor, uyuşturucu, bahis ve kumar üzerinden oluşturulan ortaklıklar vatan, bayrak, millet ve sınır tanımadan çalışıyor. Halil Falyalı bu atmosferde, uyuşturucu, kara para ve bahis-kumar ağında Güney’den Kuzey’e, Türkiye’ye uzanan ilişkilerin içinde öldürüldü.

SEÇİM ÇANLARI KİMİN İÇİN ÇALIYOR?
Köşe Yazıları

SEÇİM ÇANLARI KİMİN İÇİN ÇALIYOR?

Bulgu Araştırma Şirketi'nin son araştırmasından: AK Parti 24 Haziran 2018 seçimlerine göre 10 puan, MHP 4 puan kaybetmesine karşın, Cumhur ittifakı yüzde 40 civarında oylarını koruyor. Semih Turan, AK Parti'nin hala yüzde 25’lik çekirdek bir seçmeni olduğunu vurguluyor. Bu kesim yukarıda belirttiğimiz siyasi aidiyeti, duygusal bağlılığı olan hedef kitle. Muhalif partilerin CHP ve İyi Parti’nin toplam 9 puan artışla  yüzde 41,7, HDP yüzde 11, Gelecek ve DEVA’nın sırasıyla yüzde 2 ve yüzde 3,6 oranında oy aldıklarını görüyoruz.

TÜRKİYE’NİN ENERJİ KRİZİ VE ÖZELLEŞTİRME
Köşe Yazıları

TÜRKİYE’NİN ENERJİ KRİZİ VE ÖZELLEŞTİRME

Türkiye 2022’ye enerji kalemlerinde dikkat çeken zamlarla girdi. Elektrikte 210 kWh (daha önce 150 kWh) olan tüketime yüzde 50, bunun üstündeki tüketime yüzde 127 zam yapıldı. Benzer biçimde hanelerin kullandığı doğalgaza da yüzde 25 oranında zam geldi. Hava koşullarının ağırlaşması hanelerde bu iki kalemde tüketimi artırdı. Bu da şubat başında gelen faturalar karşında büyük şaşkınlığa ve öfkeye neden oluyor. Hükümet küresel düzeyde petrolden doğalgaza uzanan enerji darboğazı/krizi bunun ana gerekçesi olduğunu öne sürüyor. Peki gerçekten öyle mi? Mühdan Sağlam bu hafta Mercek’i Türkiye ve dünyanın enerji krizine tutuyor.

TÜRKİYE İLE ERMENİSTAN BU SEFER NORMALLEŞEBİLİR Mİ?
Köşe Yazıları

TÜRKİYE İLE ERMENİSTAN BU SEFER NORMALLEŞEBİLİR Mİ?

Türkiye’nin AKP yönetimi altında Ermenistan ile normalleşmesi olumlu bir gelişme. Bunu eski açılım sürecindeki hatalara düşmeden, yüksek konumdan, dayatmacı bir tarzda yürütmemesi önemli. Yoksa böyle bir tavır Ermenistan tarafında milliyetçileri güçlendirip hükümeti zor durumda bırakabilir. Bu süreçte Azerbaycan’ın dışarıda bırakılmaması, bir diğer olumlu gelişme. Bu ipoteğin şimdilik kalkmış görünmesi, başarı şansını artırıyor.

ÜCRET ZAMLARI İLK AYDA ERİDİ, TEMEL YAŞAM GİDERLERİ ARTIYOR
Köşe Yazıları

ÜCRET ZAMLARI İLK AYDA ERİDİ, TEMEL YAŞAM GİDERLERİ ARTIYOR

Üretici fiyatlarındaki artışın ay ay yükseldiği ve hızını düşürmediği dikkate alındığında önümüzdeki aylarda yüzde 60’lık enflasyon şaşırtıcı olmayacak. Asgari ücret zammı ilk ayda erirken pek çok sektörde ücretler ocak enflasyonun altında kaldı. Üstelik zamda liderliği kimseye bırakmayan kalemler toplumun tamamını yatay kesen ancak en çok alt ve orta sınıfı vuran kalemler. Yani yoksullar için 2022’nin yakıcılığı daha fazla orta sınıftaysa alt orta sınıftan yoksul sınıfa doğru kayma hızlanacak.

İSRAİL İLE İLİŞKİLER ERDOĞAN’I KURTARIR MI?
Köşe Yazıları

İSRAİL İLE İLİŞKİLER ERDOĞAN’I KURTARIR MI?

Şubat ayında İsrail Cumhurbaşkanı Herzog Türkiye’ye gelecek. İsrail ile ilişkilerin düzelmesi hem Biden yönetiminin gözüne girme, hem Yahudi lobisinin desteğini yanına çekme, hem de Kongre’de son derece olumsuz olan havayı Türkiye lehine çevirmeye yarayabilecek bir girişim. İsrail tarafı bütün bunların farkında ve muhtemelen diplomatik pazarlıkta el yükseltiyor. Erdoğan’ın bu kazanımlar için hangi ödünleri vereceğini zaman içinde göreceğiz.

RUSYA’NIN DERDİ UKRAYNA MI, YENİ BİR DÜZEN Mİ?
Köşe Yazıları

RUSYA’NIN DERDİ UKRAYNA MI, YENİ BİR DÜZEN Mİ?

ABD ile Rusya arasında 2010’larda yoğunlaşan gerilimli ilişki, akut bir şekilde gelişip durulan Kazakistan’dan sonra daha süreğen ilerleyen Ukrayna kriziyle yeni bir boyut kazandı. Ukrayna krizi ABD ile Rusya, ABD ile AB, Rusya ile AB ve tabii ki Rusya Türkiye ilişkilerini etkileyen, teste tabi tutan bir kriz. Ama daha da önemlisi Soğuk Savaş sonrası kurulan düzeni yeniden tanımlamaya aday bir gelişme olarak dikkat çekiyor.

TSK OLMAK İSTEYEN STK'LAR...
Köşe Yazıları

TSK OLMAK İSTEYEN STK'LAR...

Tarikatlar artık herkesin malumu olan devleti ele geçirme projelerini kendilerini STK gibi konumlayarak aştılar. Özellikle liberal camia tarafından canhıraş bir şekilde savunulan “cemaatler STK’dır” naif söyleminin artık pek alıcısı yok. Bu ultra-liberal politik doğruculuk yavanlığından Ali Nesin ve birkaç kişi dışında hemen herkes vazgeçmiş durumda. Hayır kimse de çıkıp sormuyor: “Bu STK’ların en büyük amacı neden hep TSK’yı ele geçirmek?”

KULÜBÜN GÖRÜNMEZ ORTAKLARI
Köşe Yazıları

KULÜBÜN GÖRÜNMEZ ORTAKLARI

“Kulüp” dizisi tarihin kirli sayfalarının bir kez daha konuşulmasını sağladı. Devletin o görünmez eliyle düzenlenen 6-7 Eylül 1955 tertibi, azınlıklardan haraç alınması, cinayetler… Bir de 4 Aralık 1945 günü Tan gazetesine yapılan baskın var. Hükümetin sosyalistlere bir göz dağı gibi görünse de, arkası daha karışık. Türkiye’deki Alman işbirlikçileri, işbirlikçilerin listesinden söz eden Nerin Gün ve Tan gazetesinde işbirlikçilerin açıklanmasını isteyen Zekeriya Sertel…

ANALİZ / ENFLASYON 19 YILIN ZİRVESİNDE: HAYAT PAHALILIĞI ARTIK TEK GÜNDEM OLACAK
Köşe Yazıları

ANALİZ / ENFLASYON 19 YILIN ZİRVESİNDE: HAYAT PAHALILIĞI ARTIK TEK GÜNDEM OLACAK

Uzmanların yorumları dikkate alındığında Ocak ayında Türkiye’yi daha kötü bir durumun beklediğini söylemek zor değil. Bunun nedeniyse 1 Ocak’tan itibaren geçerli olan zamların Aralık sepetine dahil olmaması. 1 Ocak’tan itibaren geçerli olan zamlar, üretici fiyatlarındaki artış, dolar kurunun beklenin aksine Kur Korumalı Mevduat Paketi’ne rağmen yeniden yukarı yönlü ivmelenmesi enflasyonun Türkiye açısından hiç de geçici olmadığını, hayat pahalılığının önümüzdeki dönem hem hayatlarımızda hem de siyasi arenada tek gündem olacağını gösteriyor.