Acılı babanın “ Rüyalarıma giriyor, uyuyamıyorum. Katilin cesedinin mezardan çıkarılmasını istiyorum” açıklamasının insani olarak yaşadığı kabusu anlamak mümkün, ama üzülerek söylemeliyiz ki, hukuksal dayanaktan yoksun.
Fed enflasyon karşısında daha sert bir politika izlerse bu, dolar kurunun güçlenmesini sağlayacak. Bu sefer denklem yine Türkiye aleyhine ama tersten işleyecek, lira sabit kalsa da dolar güçlendiği için lira/dolar paritesinde artış olma ihtimali var.
Mesele şu: Twitter anketiyle doğru sonuca ulaşılır mı? Ve bu anketteki temel sorunlar neler? Öncelikle bu bir araştırma değil, Twitter’da Cüneyt Özdemir’i takip edenler arasındaki bir eğilim yoklamasıdır. Hem araştırmanın hem de kantitatif (miktarsal) bir çalışmanın sahip olması gereken özelliklere sahip değil.
İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin yenileme çalışmaları on yıldır sürüyor ve ne gariptir ki hala tam olarak bitmiş değil. En önemli eserleri Osmanlı döneminde koleksiyona katılan, Türkiye arkeolojisinin bu merkez üssü için yapılanlar yeterli mi? Tartışılır.
Her iki yapı da yani siyaset ile dini örgütler karşılıklı fayda hesabıyla bir aradadırlar. O nedenle ilişiklerini hiçbir zaman din üzerinden anlatamazlar ya da yaşanan olumsuzluklara din üzerinden itiraz edemezler. Ederlerse ne olacağını son olarak Furkan Vakfı’nın başına gelenlerle anlayabilirsiniz.
Kuper, öyküleri çizgiyle yorumlarken, aslında bir çeşit “dönüşüm” gerçekleştiriyor. Kafka’nın aşina olduğumuz karakterlerini zihnimizin sınırlarında beliren formundan çıkarıyor, onlara bir beden veriyor, ses ve duygu kazandırıyor
Macron’un ikinci tura kalacağı kesin ancak rakibi kim olacak? Eğer bütün sol, sosyalist ve merkez sol, sosyalist aday Jean Luc Mélenchon’un ardında toplanırsa anketlerde yüzde 15 gibi görünen Mélenchon ikinci tura çıkabilir. Ancak arkasında fazla bir oy rezervi olmayacağından Macron’un ikinci turda kazanması hemen hemen kesin olur.
Kısa Dalga çok keyifli bir ekip kurmuş. Yemek yazma serüvenimin başlangıç anına şahitlik etmiş insanlar da var içlerinde, 26 yıllık can dostum da var, kendi eşim de var, bizim tanışmamıza sebep olan kişi de var, daha önce yazdığım gazetelerde harikalar yaratmış arkadaşlarım da var.
2010-2011 dönümü önemli bir evreyi işaret ediyordu çünkü bu demokratik-popüler hareketlerin geri çekilişi sonrasında bunların yerini bir tepki olarak aşırı sağ popülizmlerin yükselişi aldı.
Hindistan şimdilik, Rusya ile bağlarını koruyor. Ancak mümkünse savaşın bir an önce bitmesini, olmuyorsa da taraf seçmeden, Rusya’yı gücendirmeden yoluna devam etmek istiyor. Bu ne kadar mümkün, kestirmek zor. Açık olan, taraf seçtiği anda Hindistan’ın maddi ve politik olarak kayıp yaşayacağı.
Macaristan, otoriter ve popüler rejimler muhalif örgütlenmenin başarısı (evet 6 parti “ortak düşman”a karşı birleşti) ve de seçim başarısızlığındaki çevresel faktörlerin ile siyasal süreçte bir ortak siyaset üretememenin çevresinde bütünleşmemesinin başarısızlığını aynı anda yaşıyor. Yani aşı bulundu ama hastalık devam ediyor.
‘Şu aralar memlekette kim mutlu Allah aşkına?’ diyebilirsiniz ve bunu demekte de sonuna kadar haklısınız ama galiba Kürtler biraz daha mutsuz.
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, cezaevlerindeki işkence ve kötü muamele iddialarının yüzde 100’ünün asılsız olduğunu söylüyordu ama bakanlık arşivinde duran dosyalar “Cezaevinde dayak, kötü muamele, ihlal var” diyordu.
Savaş Rusya’nın askeri açıdan zayıflamasını sağlasa da Putin’in liderliğini sarsması o kadar kolay olmadı. Putin’in başarılı olup olmayacağını göreceğiz.
Birkaç aydır yazmayınca insan gayrı ihtiyari ne yazsam acaba diye şaşırıyor. Ne de olsa Türkiye’de ve dünyada son derece önemli, tarihi gelişmeler yaşanıyor. Her şeyden önce dünyanın gündeminde bir savaş var.
“Elon Musk ile Safa Kılıçlıoğlu’nun ne alakası var?” diyebilirsiniz. Büyük ölçüde haklısınız. Ancak bu iki ismi de yönlendiren bir temel güdü var ki eskisiyle yenisiyle medyanın şekillenmesinde pay sahibi.
Kısa Dalga, bir yandan yüzünü geleceğe dönerken bir yandan da iyi gazetecilik yapma ısrarını bugüne taşıyan bu köklü ve direngen geleneğin mirasçısı olacak.
Peru'da, Pedro Castillo’nun yakın gelecekte iktidardan düşmeyeceğini öngörebiliriz. Bununla beraber, seçim öncesinde yarattığı heyecanın biraz sönümlendiği görülmekte. Kurumların zayıf, yetişmiş kadro ihtiyacının büyük olduğu söylenebilecek olan Peru’da Castillo’nun yapabilecekleri sınırlı.
Mbembe’nin şu sözlerinin bir değeri var en azından hâlâ dünyadaki deneyimlerin şimdiye bir yansıması olabileceğinden umudumuz varsa, hiçliğin içinde kaybolup gitmemişsek: “Yeryüzü meselesinin bundan böyle en umulmadık, en karmaşık ve en paradoksal şekliyle ortaya konacağı yer, insanlığın anavatanı olan Afrika kıtasıdır.”
Mümkünse ne karakterlerde ne başka bir şeyde fazla derinleşmeden, köpük köpük anlatalım gitsin yaklaşımıyla çekilmiş bu Netflix yapımına ben de ancak beş bölüm dayanabildim.
Millet İttifakı'nı işletmek burada uzun uzun yazıldığı kadar kolay olmayacak doğal olarak. İktidarın engelleri ile de karşılaşacaklar, partilerin kendi iç dinamiklerinin dirençleriyle de. Ama Türk siyaseti açısından çok önemli bir deneyim olacağı kuşkusuz.
Dünya, enerjide “yeşil dönüşüm”ü konuşurken, Ukrayna işgaliyle birlikte dengeler değişti. Hem enerji bağımlılığını sonlandırmak, hem “temiz” enerji üretebilmek adına nükleere dönüş seçeneği tartışılıyor
Batı için en ciddi risk Rusya, Çin ve Hindistan’ın ortak hareket etmesi olur. Batı’nın politikası Çin’in yanına stratejik olarak hiçbir gücün yanaşmaması üzerine kuruluydu. Rusya’nın durumunda bu strateji işlemedi. Hindistan’ın Çin yerine, zayıflamış bir Rusya’ya yakın durması, ABD açısından kötünün iyisi olarak görülüyor.
Aradan geçen 125 yıla rağmen, Sir Vincent’in ruhunun pek de fazla uzaklarda olmadığını, sadece hisse senetleri ya da vadeli işlemlere değil, çeşitli saadet zincirlerine, kripto para girişimlerine yutkunarak baktığını söylemek pek de kehanet sayılmaz.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Orta Asya’da siyasi tedirginliğe, toprak bütünlüğüne dönük örtük bir endişeye ve ekonomik karamsarlığa neden oluyor. Yani Rusya’nın Ukrayna’daki adımları sadece Batıyla değil, Orta Asya devletleriyle ilişkilerinde de yeni sorunlar ve soru işaretleriyle dolu bir döneme girildiğini gösteriyor.
Rusya’da “savaşa hayır” dövizleri taşıyan küçük çocukların gözaltına alınmasına gösterilen haklı tepki, Diyarbakır’daki Nevruz kutlamalarından Emniyet’e götürülüp parmak izleri hatta kan örnekleri alınan çocuklar için gösterilmedi. Ana akım medyanın hatta muhalefetin bile bu konudaki sessizliği, yargının ve kolluk güçlerinin istedikleri zaman istedikleri şekilde eğip büktükleri mevzuatta yazılanları bile aratıyordu. Diyarbakır Barosu’nun sesini sadece muhalif basın duyuyordu. Bu ülkenin gözaltına alınan ikizlerinden, çocuklarından bahsetmek; onları Sonya, David, Matyev, Liza ve Gosha kadar değerli kılmaz mıydı? O gün Diyarbakır’ı “unutmamak” bütün helalleşmelerden daha değerli olmaz mıydı?
Putin bu savaşı kazansa da kazanmasa da, artık iktidardan düşünceye dek yaptırımlar tam olarak kalkmayacak. Bundan sonra Batılı bir lider Putin ile görüşmeyecek. Putin yönetimi içeride daha baskıcı olacak. Avrupa Konseyi’nden çıkan Rusya’nın Batı bağı iyice azalacak. Batı yanlısı kesimler zayıflayacak. Yalnızca Doğu Avrupa ülkeleri değil, halkları NATO’ya daha çok sarılacak, Avrupa’da NATO’nun ne kadar önemli bir savunma örgütü olduğu söylemi güç kazanacak. Ukrayna işgali bir kırılma noktası olarak analizlerde, akademik metinlerde yer alacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı koltuğuna oturduğu günden bu yana açıklamalarıyla hep tartışmaların odağında olan Bakan Nebati performansını her gün başka bir zirveye taşıyor.
Dünyanın en büyük doğal gaz ihracatçısı Rusya’ysa zaten Pekin ile enerji satışı konusunda yuanı gündemine almıştı. Şimdi buna rubleyi ekliyor. Rusya’nın 2021’deki doğal gaz ihracatından elde ettiği gelir 61 milyar dolardı. Bu yıl satış miktarı aynı kalsa da gelirlerinin bir kısmı dolar cinsinden olmayacak. Bu çerçevede Rusya’da hem dolara olan talebi geriletiyor hem de kasasında dolar yerine ruble biriktirmeye başlıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sürerken ardı ardına gelen yaptırımlar ve bu konuda artan baskı küresel sistemin işleyişine dönük bazı güvensizlik ve soru işaretlerine neden oluyor. Örneğin Rusya Merkez Bankası’na ait varlıkların dondurulması ve son olarak Rusya’yı Dünya Ticaret Örgütü’nden (DTÖ) çıkarma çabası ve tartışmaları aslında yaklaşık 10 yıldır alttan alta yürüyen küresel sistemin oturduğu finansal dinamiklerin geleceğine dönük da dikkat çekici sonuçlara gebe. Bu yazıda Rusya’nın maruz kaldığı finansal adımların küresel sistemin yaslandığı dinamiklere etkisini ele alacağız.
AKP’nin hazırlayıp Meclis’e sunduğu yeni yasa teklifi, kadına yönelik şiddette uygulanan “iyi hal indirimi”nde, kapsamı daraltayım derken “pişmanlığı”, indirim için yeterli hale getirmeye aday hükümler içeriyor. Öyle anlaşılıyor ki teklif bu haliyle yasalaşırsa, bundan sonra indirimlerin adı “iyi hal indirimi” yerine “pişmanlık indirimi” olacak. Ve kadın kuruluşları şimdi çok da ses çıkarmadıkları bu “pişmanlık indirimi” için yine uzun yıllar mücadele etmek zorunda kalacak. Teklifteki düzenlemeler ve yargının daha bu teklif yasalaşmadan verdiği kararlar, hafızalardaki yerini koruyan Serpil Erfındık cinayetindeki “pişmanlık indiriminin kurumsallaşması” endişesini artırıyor.
Savaş belli ki Rusya’nın istediği gibi gitmedi ama şimdiye kadar olan durum savaşın ABD’nin istediği şekilde ilerlediğini gösteriyor. Ukrayna işgali Rusya için giderek kaybet-kaybet senaryosuna dönüşüyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini yaptırımlar sonlandırır mı? Yaptırımlar bugüne kadar kaç ülkeyi yolundan alıkoymuştur? Bu yaptırım politikasından başta diğer enerji üreticileri başta olmak üzere kâr elde ederken kaybedenler kimdir? Bu strateji Rusya’yı işgalden döndürür mü yoksa kör bir inada mı iter?
1900’lerin başında başlayan etnik, mezhebi ve siyasi kitle göçlerini mesleki göçler takip ediyor. Her gün yeni bir araştırma yayınlanıyor. Gençler, eğitimli beyaz yakalılar başta olmak üzere insanlar ülkeyi terk ediyor ya da terk etme planları yapıyor. Ve bunların hepsinin altında yatan nedenin aslında memlekette 100 yıldır yeşermeyen demokrasi eksikliği ısrarla inkâr ediliyor veya görmezden geliniyor.
Türkiye, haklı olarak Sedef Kabaş’ın tutuklanmasını konuştuğu günlerde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden (AİHM) bir o kadar önemli “Cumhurbaşkanına hakaret” kararı çıkıyordu. AİHM ilk kez, yasasında bu düzenleme olduğu için Türkiye’yi mahkum ediyordu. Ve AİHM’nin bu kararı Kabaş, salıverilmeden 10 gün öncesinde kesinleşiyordu. Tüm bunlar olup biterken Türk aydını, Kabaş’ın tahliyesine sevinmenin yanında ifade özgürlüğünün boynuna asılan 2 yıl 4 aylık hapis cezasının varlığını da tartışmıyordu. Tıpkı bundan 90 yıl önce Sabahattin Ali’nin Sinop Hapishanesi’ne konuluş nedenini konuşmaması, sadece “Aldırma Gönül”ü bir ninniymişçesine dinlemesi gibi.
Savaş sadece cephede değil, medya ve sosyal medya üzerinden tam gaz devam ediyor. Putin Rusya’sıyla Erdoğan Türkiyesi arasında benzerlikler görmezden gelinirken Ukrayna’yı desteklemek uğruna yapılan yanlı habercilik ve kültürel baskılar, Rusya’da kalan son eleştirel seslerin boğulması demek .
Ukrayna krizi çıktığında, AKP iktidarının ilk refleksi bundan nasıl faydalanacağı oldu. Erdoğan Zelenski ve Putin’i bir araya getirse ne şık olur, diplomatik bir başarı olarak hem dünyaya Türkiye’nin/Erdoğan’ın ne kadar değerli olduğu gösterilir hem de içeride kullanılacak müthiş bir malzeme çıkardı. Bu olmayınca dışişleri bakanları seviyesiyle yetinmek zorunda kaldı.
Rusya’ya dönük bu toplu yaptırım silsilesi, küresel ekonomi ve siyaset açısından ne söylüyor? Örneğin nasıl oluyor da Rusya yaptırımlar altında boğulmaya çalışılırken Irak işgalinde bu durum, ABD için imaj kaybıyla kaldı? Peki Rusya ABD’nin yerinde olsaydı, aynı şey onun için de geçerli olmayacak mıydı?
Hazır, Ukrayna Savaşı disiplini popülerleştirmişken, Türkiye’de uluslararası ilişkiler çalışanlar üzerine bir kaç not düşeyim istedim. Ben bizim disiplinde üç akademisyen kategorisi görüyorum: Elit, halk tipi ve memur tipi Uluslararası İlişkilerciler...Elitlerin soyu tükeniyor, giden gidiyor kalan da merkezde bir kaç üniversiteye sıkışıyor. Halk tipi de, aşırı siyasallaşma ile memurlaşma arasında gidip geliyor. Şimdilik hikayenin sonunda memurlar kazanacak gibi duruyor ama hayat da akademi de sürprizlere açık, kim bilir?
Batı Rusya’ya karşı bir yaptırım değil, büyük bir ekonomik savaş açmış durumda. Askeri müdahale dışında elindeki bütün imkanları kullanarak Rusya’yı ekonomik olarak çökertme politikasına geçti. Bu bir izole etme, iktisaden boğma harekatı, ölçüsü giderek artacak.
Türkiye de 20. yüzyıl anlayışıyla yönetiliyor. Doğal kaynaklarını talan ederek, gümbür gümbür gelmekte olan felaketlere karşı daha hazırlıksız, daha kırılgan hale getiriliyor. En acısı sadece iktidarın mahşeri atlısı değil muhalefet de felaketin büyüklüğünün farkında değil- daha fenası, önemsemiyor.
Tüm dünyada koronavirüs önlemleri adım adım kaldırıldı... Artık önlemleri kaldıracak kadar “post-pandemi” dönemine girdik mi? Pandeminin toplumsal yapıya etkisi ne oldu? Hangi tüketici trendleri baş gösterdi? Bunların iş modellerine etkileri ne oldu, ne olur?
Rusya'nın bir enerji devi olması ekonomisine katkı sunduğu kadar, küresel ilişkilerinde de fırsat kapıları açıyordu. Uluslararası enerji şirketlerinin çekilmesi, Rusya'nın hem bugünü hem de yarınına zarar verecek. Bu noktadan hareketle bu hafta Rusya dış politikasında enerjinin rolünü ve yaptırımların, şirket ayrılıklarının etkisini ele alacağız.
Her savaş bir risktir ve Putin bu riski göze aldı. Putin’in ilk hatası Ukrayna’daki direnişi hesap edememesi oldu. İşgalin beşinci gününde Rusya, Belarus sınırından 150 km mesafedeki Kiev’e yaklaştı ama alamadı. Zayıf, donanımsız ve deneyimsiz bir orduya karşı yeterince etkili olamadı, en azından şimdilik. Putin yönetiminin beklentisi bir olasılık, Ukrayna ordusunun moral olarak çökeceği, Zelenski hükümetinin paniğe kapılıp ülkeyi terk edeceği ve böylece yoğun bir çatışma olmadan, kolay bir zafer elde etmekti.
Zelenski ailesinin sığınağına kısa süreli göz atalım… Bizim için anahtar kelimeler, Olena Kurilo’nun sözlerindeki “sadece ülkemin yanında olacağım” sözleri... Bakalım Zelenski önümüzdeki dönemde ne kadar ve sadece ülkesinin yanında olabilecek? Ve ülkesi ne kadar O’nun yanında durabilecek?
Son yıllarda din tacirlerine olan öfkemizden Özdil gibi yırtma/yapıştırma uzmanı tüccar-terzilerin demokrat, çağdaş fikirli zannedilmesindeki vahameti unutuyoruz.
İki senaryo muhtemeldir. Birinci olasılık, Ukrayna'ın askeri altyapısının ve askeri gücünün yok edilerek, bir daha geri konmayacak bir şekilde etkisiz hale getirilmesi. Ama Rusya'nın askeri kontrol olarak yalnızca Donbas bölgesiyle sınırlı kalması. Yani, Donbas'ın tamamen ele geçirip, Ukrayna'nın da askeri kapasitesinin yok edilmesi. İkincisi, Rus askeri harekatının Kiev'e uzanması ve bütün ülkenin Rus işgaline uğraması, hükümetin düşürülerek yerine Rusya'ya yakın yeni bir hükümetin getirilmesi.
Ukrayna savaşında kimin kazanacağını kestirmek güç. Ancak Batı blokunun Gürcistan’da, 2014’te Kırım’da olduğu gibi üç yaptırım beş azarla bu işi kurtarma, başına kuma gömme politikasının AB’nin kendi içinde dahil olmak üzere yıkıcı etkileri olacağı açık. Ancak savaşın açık kaybedenleri şimdiden belli. Tıpkı Afganistan’da, Suriye’de Libya’da, Irak’ta olduğu gibi burada da kaybeden, başka ülkelerde yaşama tutunmak için yola reva olacak olan masumlar, mazlumlar, yoksullar ve kaçacak yeri olmayanlar…