Mustafa Kemal, 13 Ağustos 1923 tarihli TBMM’yi açış konuşmasında “Yeni Türkiye devleti, bir halk devletidir, halkın devletidir. Geçmiş dönemde ise bir kişinin devleti idi, kişilerin devleti idi” diyerek bunun önemini belirtmişti. Peki, 29 Ekim 1923’ten sonra “cumhuriyet” ile “demokrasi” birleştirilebilirdi mi? Türkiye “demokratik bir cumhuriyet” olabildi mi?
Red Bull’un ne denli dominant bir sezon geçirdiğine bakarsak bütçe limitinin göz göre göre aşıldığını söylemek yanlış olur. Zira Red Bull rakiplerinden birkaç gömlek üstün.
"Bugün sizlere sadece, Türkiye Yüzyılı Vizyonumuzun ruhunu, felsefesini, özünü anlatmak istiyorum” diyordu Erdoğan konuşmasında. Vizyonun ruhu da, felsefesi de, özü de düşeceğinden korktuğu koltuğuydu.
Kendini anti-emperyalist ve ekolojist olarak tanımlayan Guacamaya isimli Latin Amerikalı hacker grubu Meksika Savunma Bakanlığı’na ait 6 terabyte boyutunda dosyayı ele geçirerek kamuoyuyla paylaştı. Bu yazıda dosyalarda öne çıkan bazı başlıklara değineceğim.
2021 başında, enflasyon henüz %20’lerdeyken fiyat istikrarının birinci öncelik olduğunu vurgulayan bir metne imza atan MÜSİAD, sonradan kendi gündemine döndü ve şimdi enflasyon %83.5 iken, politika faizinin tek haneye düşürülmesini talep ediyor.
Dezenformasyon tam da böyle bir şey değil miydi? “İklim” yaratmak değil miydi “dezenformasyoncu”nun işi? Ata yadigarı mermileri “çatışma” sembolü yapmak değil miydi, kendi tanıttığı kitabı fon müziğiyle, “buz”lu fotoğraflarla “örgütsel doküman” yapmak değil miydi? Ve en nihayet herkes “görevi”ni yapmıştı: Diyarbakır Cezaevi törenle kapatılırken, oradaki işkenceleri yıllar sonra belgelemek için uğraşan Şebnem Korur Fincancı artık cezaevindeydi.
"Türk ordusu suç işler mi?" sorusuna verilecek cevap hukuk devleti ile mesafemizi ölçer demiştik değil mi? Hukukun içinden olaya yaklaşıyorsak şurası açıktır: Hiç bir kurum tanım gereği doğrudan suç işlemez. Ancak görevliler ve mensuplar suç işler. Bu nedenle hiç bir kuruma karşı da suç işlenemez. Çünkü kurumların maddi ve manevi bir iradesi yoktur. Kurumlara bu nedenle hakaret de edilemez. Kurumların suç işlediğini söylemek de suç olmaz. Olamaz.
Borsa İstanbul şu anda saadet zinciri gibi, yatırımcısına genellikle kazandırıyor. Ama bu zincirin kırılacağı bir yer olacak. Bu gerilime dayanabilenler genellikle elindeki paranın tamamını hisse senedine yatırmayanlar. Paranın yarısı ya da üçte birini borsaya yatıranlar, endeks düştüğü zaman kademeli olarak yeni alım yapıp maliyetlerini düşürüyor.Paranın tamamını borsaya yatıranlar ise bundan sonrası için dikkatli olmak durumuda. Çünkü endeksle birlikte riskler de yükseliyor...
Aslında niyetim, doğrudan ‘Dezenformasyon Yasası’ konusuna hiç girmemekti. Onun yerine, manipüle edilmiş haberler için hapis cezası düzenlemek yerine, yalan/dolan bilgilere karşı çocukları daha ilkokuldan itibaren donanımlı hale getirmeyi tercih eden Finlandiya örneğinden söz etmek istiyordum.Ancak, Prof.Dr. Adem Sözüer’in kanunlaşan bu düzenlemeyle ilgili sözlerini görmemezlikten gelmek doğru olmazdı
Yeni Osmanlılar Osmanlı İmparatorluğu’nun geleceğini İslam kültürüyle Batı kültürünün evliliğinde görmelerine karşın, yüzyılın ortalarına kadar Avrupa’daki, siyasi ve fikrî faaliyetlerin dışında kaldılar, böylelikle Aydınlanma süresince oluşan yeni fikrî durumun farkında olmadılar. İslami düşünceyi de Osmanlı deneyimi ile sınırlı bir şekilde ele aldılar, tüm İslam dünyasında olup bitenlere karşı ilgisiz kaldılar.
İranlı kadınların ve onlara destek veren feministlerin Türkiye’de düzenlediği protestolar engelleniyor, gözaltılar bile haber bültenlerinde hızla geçiliyor- yüzde 95’lik medyada zaten tık yok.
Erdoğan’ın ana fikri hiç değişmese de manifestosu yıllar içerisinde sürekli değişti.
- Cumhurbaşkanı ve Hükümet üyeleri Aralık ayında asgari ücrete yapılacak yüksek zammı şimdiden "müjdelemeye" başladı. Emekliler için de hazırlık var. Ancak maaşlar artırılsa bile zamları karşısında dayanıklılığı en fazla 2-3 ay. Peki iktidar Haziran ayına kadar bekleyip maaşların yüksek enflasyon ortamında erimesine göz yumar mı, yoksa maaş artışının hemen ardından seçime mi gider?
Salman Rüşdi'ye saldırıyla yeniden akla gelen Şeytan Ayetleri, Amini'nin ölümünden sonra dalga dalga yayılan protestolar ve Dünya'nın girdiği enerji ve tahıl ekseninde şekillenen yeni dönem daha çok değişikliğe gebe...
Kitap fuarları bu ülkede yayımlanmış belli başlı bütün kitapları okurun ayağına götürüyor. Kenti hareketlendirip kültürel atmosferini canlandırıyor.
Cumhuriyet’in ekonomik kalkınmasının kentsel mirasına sahip çıkarak restorasyon süreci ile merkez nüfusu 30 bin olan Çaycuma’da devrimin kentsel politikalarının üretimi olan mekana, kurucu sürecin izlerini takip ederek yeni taşlar koyulur.
McKenzie Wark’ın yerinde tespitiyle söylersek, “Platonov’un Marksizmi çilecidir, proletaryadan da aşağıda olanların gündelik hayat deneyimine dayanır.” Wark’ın bahsettiği sınıfların deneyimi daha çok yoksulluk içinde bir yaşamı, çabası verilen ile karşılıksız kalanın hayal kırıklığını taşır ve tahayyül edilen toplumun dışında bir yerde yaşayanların varlık mücadelesini içerir.
Kamucu, adaletçi, özgürlükçü. Sınırları sizinki kadar geniş olmayabilir ama öyle. (Sağ sol meselesine, İdris Küçükömer meselesine hiç girmeyeceğim.) Şimdi kongreye gidiyor, değişime her zaman itirazlar olabilir. Burada da var. Ama Karamollaoğlu parti içinde çok güçlü, en az Erbakan kadar. İtirazların daha fazla yükselmesini isteyen bir de iktidar var karşısında. Bir de buradan iktidara mesaj vermek isteyenler. Mevcut yönetime muhalefet eden ekipler var ama Karamollaoğlu’nun karşısında aday yok.
Ragu, ya da ragout (okunuşu ragu) esasında Fransa kökenli bir yemek. 1796'da Napoleon'un orduları İtalya'ya girdikten sonra bu yemek İtalya'ya da yayılıyor.
Muhteşem Yüzyıl dizisi aslında tam içinde yaşadığımız dönemin ürünü ve kendi hayatlarından hoşnut olmayan orta sınıf Türklerin komplekslerine derman olarak başarıya ulaşmış bir proje.Muhteşem Yüzyılın başarısı sosyolojik ve siyasi açıdan Türkiye’de anlaşılabilir olsa da Balkanlar'daki başarısını anlayabilmek daha zor.
NBA, 2022/2023 sezonuna bu hafta startı verdi. Her alanda tonla heyecan vaat eden bir yeni sezona giriyoruz. Şampiyonluk için şansı olan birçok takım var. Bunun böyle olmasının ana sebebi herkesten bariz üstün bir ‘süper takımın’ olmayışı. Aynı veya en azından birbirine yakın yüzdelik dilimler içinde bulunan takımlarla dolu bu yeni sezona son finalist Boston Celtics ve şampiyon Golden State Warriors kendi çaplarında skandallarla giriş yapıyor.
"31 yıl önce 'iflas ettiğini" söylediği resmi devlet ideolojisiyle bugün el sıkışan Erdoğan aslında kendi iktidarının iflasını bir kez daha ilan etmiş oldu.
ABD Ukrayna savaşı sayesinde Rusya ile Avrupa arasındaki enerji bağını koparıp, kısmen kendisine bağlayarak önemli bir stratejik avantaj elde etti. Ama öte yandan Suudi Arabistan ve BAE’ne söz geçirmekte zorlandı, Avrupa’daki kazanım şimdilik Rusya-Suudi Arabistan, BAE ilişkisiyle kayba dönüştü.
Peru solunun aşırı sağcı Fujimori karşısında seçimi kazanmakta gösterdiği başarıyı Peru’nun toplumsal sorunlarını çözmekte, hatta bırakalım çözmeyi sorunların daha da kötüye gitmesini engellemekte dahi gösteremediği görülüyor.
Yabancı sermaye hala batı ağırlıklıdır ama süreci, trendi göreceksek şunu söyleyebiliriz: Batılılar çıkarken, doğulular giriyor. Eee şimdi bunun ne zararı var denilebilir. Sermaye sermayedir sonuçta. Öyledir. Ama şurası var ki batılı şirketler gelişmiş şirketlerdir. Sanayi – imalat ağırlıklı iş yaparlar. İstihdam yaratma bakımından daha önemlidirler. Doğulular ticareti seviyor. Al – ver!
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, daha yasa çıkmadan “dezenformasyon bülten”leri hazırlamaya başladı. Biz de size geçen haftadan buyana gelişen olaylardan bir “dezenformasyon bülteni” hazırlamak istedik. Önce özetler: Bu bültende, dezenformasyonu kimin nasıl yaptığının örneklerini göreceksiniz. Haberleri sunuyoruz:
İktidarın “Dezenformasyon Yasası” diye bizlere yutturmaya çalıştığı “Sansür Yasası”, bir meslek(!) grubunun da yıldızını parlattı. Bu mesleğin mensupları Osmanlı döneminde “jurnalci”, Cumhuriyet döneminde “muhbir”, “ispiyoncu” ve “gizli tanık” diye biliniyor. Son dönemde sosyal medyada “AKTroll” diye adlandırılan kesim, aynı zamanda “sanal devriye” adı altında bu kadim mesleği bazen gönüllü, bazen muhtemelen ücreti karşılığı ifa ediyor. Haftanın yazısı işte bu mühim(!) mesleğinin tarihine dair.
Hak ihlali olarak gösterilen kararların, hakim tarafından hatalı olarak verildiği değil, sanki adliye binasındaki teknik bir arıza nedeniyle oluştuğu sanılıyor. Hak ihlali taşıyan kararın, elektrik kabloları arasındaki kısa devre nedeniyle motorun yanması gibi, önceden önlem alınması imkansız olan mekanik bir sonuç olarak görülüyor.
Neoliberalizmin insanda yarattığı karakter aşınması, rant odaklı kurumsal ilişkiler, kentsel planlama ve mimarlık vizyonundan yoksun yöneticilerle, yaşam alanlarımız, değerlerimiz, kentlerimiz, mahallelerimiz ideolojik bir kuşatma altında yıkılıyor.
Bartın’da yaşananlar bu açılardan bakılınca elbette cinayettir. Almanya’da taşkömürü madenleri 2018 yılında kapanmışken insanları üç kuruşa geçinme derdi uğruna yerin 7 kat altına mahkum etmenin adı kaza olamaz.
Nebile Bulut'un ve 40 ailenin Bartın'da evine 14 Ekim'de kara haber gelmişken, bizler halen kadere inanıyor olsaydık, neden bu yazıyı yazıyor olurduk ki?
Türkiye’nin merkezin dışında gerçekleşen bu en uzun soluklu ve en parlak sanat etkinliğini bir yolunu bulup mutlaka görün derim...
Kaderin planı, madenlerde, iş cinayetlerinde, mesleki hastalıklardan ölmek olmamalı. İstihdam vaatleriyle ucuz ve güvensiz işlere mahkum edilmeye son dememiz gerekiyor.
Kılıçdaroğlu'nun türban meselesinde yaptığı çıkış çok tartışıldı. İçinde türbanın da bulunduğu bu alan AKP’nin tapulu arsası gibi. Oraya kimseyi sokmadığı gibi ihtiyaç halinde siyasetini oraya taşıyarak aşama kaydediyor Erdoğan, bunu gördük bir kaç kez. Ve Kılıçdaroğlu Saadet Partisi’nin bile sokulmadığı o arsaya girdi. Ve bu hamle AKP’de sanılandan çok fazla etki yarattı.
Şeker karamelize olunca yıkadığınız ve hala ıslak olan pirinçleri içerisine katın. Pirinçleri 10 dakika boyunca tencere içinde bir mikserle karıştırın. Ardından tuzu ve gül suyunu ekleyin.
Rahul Jain’in “Görünmez Şeytanlar” belgeseli anlatısını Hindistan üzerinden kursa da iklim krizi gibi sorunların dünyanın merkezinde bulunduğunu ve herkesin sorunu olduğunu hatırlatıyor. Çünkü Hindistan dünyaya, dünyanın ekoloji kaynaklı sorunları gezegende yaşamın tamamına dahil.
Türkiye’de gerekirse duvarlara yazsalar bile gerçekleri duyurmaya devam edecek gazeteciler olduğunun farkında değiller.
Kimliksel talepler sosyal, sınıfsal ve cinsel eşitlik ihtiyaçlarını gölgelememeli, demokratikleşme sürecinde kimliksel eşitlik kadar refahın adil paylaşımının da toplumların mutluluğunun olmazsa olmazı olduğu unutulmamalıdır.
Formula 1, 3 yıl aradan sonra Japonya’ya geri döndü. Bu dönüşü tek cümleyle özetlemek gerekirse: ‘Bir daha asla olmaması gereken çok şey oldu.’ Diyerek özetleyebilirim. Sürücülerin en sevdiği pistlerden birisi olan Suzuka, bizlere Formula 1’in organizasyonel olarak eksik taraflarını yeniden hatırlattı.
Eski Türkiye’nin kaymağını yiye yiye, (eski Türkiye’nin 70-80 yılda yarattığı ürettiği yüzlerce işletmeyi sattıklarını da hatırlayalım) kapasitesini tükete tükete bir yere kadar.
Seçimin ikinci turunun favorisi Lula olsa da Bolsonaro’nun aşırı sağcı eski bakanlarının bir çoğunun yasama organında göreve başlayacak olmaları, Bolsonaro’nun liderliğindeki Brezilya aşırı sağının önümüzdeki dönemde de güçlü olacağını gösteriyor.
Ankara’daki Augustus Mabedi’nin ortaya çıkarılması projesi, İtalya’nın Roma tapınakları ile ilgili programlarında olduğu gibi Kemalist rejim için de büyük önem taşımaktaydı çünkü, “Türk ulusunun Avrupa kültürünün doğrudan mirasçısı olduğuna” dair görsel bir kanıt olarak mabet, rejimin Batılılaşma konusundaki ideolojik söylemlerine meşrulaştırıcı zemin oluşturabilirdi.
Maraş Katlimanın dosyası Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın arşivlerinde dururken “hepimizin Peygamberi, hepimizin Ali'si, hepimizin ehlibeyti, hepimizin Hüseyin'i, hepimizin Kerbela'sı” diyebilir miyiz. Bu hikaye, o dosyanın, devletin dehlizlerinde “devlet sırrı” zırhıyla korunuyor olmasının hikayesidir.
Dezenformasyonu üretenleri deşifre etmek, her zamankinden daha önemli. Sosyal medyada karşımıza çıkan her şeye atlamamak ve hakikati savunan, kolektif bir dayanışma hattı, sansür yasasıyla birlikte daha da elzem hale geliyor.
Diplomasi, dış politika atakları ya da sessiz geri çekilmeler tek başına seçim kazandırmaya yetmez. Ama Erdoğan’ın bu yolu denemek dışında başka çaresi yok.
Müfettiş raporlarına, soruşturma evraklarına, dava tutanaklarına geçmiş bütün bu bilgilere rağmen tek bir kamu görevlisi değil yargılanmak, soruşturulmadı bile...Ankara’da 10 Ekim 2015’de, Gar önünde yüzlerce insandan dökülen kanın sesi hala dinmemiş durumda. Çünkü Rakel Dink'in dediği gibi "kanın sesi ancak adaletle susar." Ve kanın sesini susturacak olan adalet, sadece mahkeme salonları ile ilgili değil, artık çok daha büyük bir hesaplaşmayla, nasıl bir ülke istediğimizle ilgili…
Şişli pasajlarını nostaljik duygularla gezerken keşfedeceğiniz bu tamircilerin tekrar gündeme gelip müşterilerini artırmalarında sevinilecek bir yan var mı? Sadeleşme ve tüketim karşıtlığı adına, belki evet. Ama esas sebebin sadeleşme tutkusu değil, geçim derdi olduğunu bilmenin insanda uyandırdığı kızgınlığı nereye yöneltmeli, bilemiyorum…
Önümüz seçim. O zamana kadar herkes kemerleri bağlasın. Önümüzdeki 9 aylık yol biraz virajlı geçeceğe benziyor. Her muhalif yorumda adeta pelesenk olan "Silivri soğuktur” deyimini duyacağız. Ya da otosansürle yaşayan bir toplum, bu sessizlikle kritik kararını verecek.